Кіріспе

Норвегияның Нордланд округіндегі муниципалитет

Андой – Норвегияның Нордланд округінің ең солтүстік муниципалитеті. Ол Вестеролен архипелагының құрамына кіреді. Муниципалитеттің негізгі аралы – Андоя. Муниципалитеттің әкімшілік орталығы – Анденес ауылы. Муниципалитеттегі басқа ауылдар: Бьёрнскинн, Блейк, Дверберг, Фискенес, Форнес, Нордмела, Рисойхамн, Скарштейн, Å, Акнес және Асе. Норвегиядағы 356 муниципалитет ішінде ауданы бойынша 172-ші орында тұрады. Андой Норвегиядағы халық саны бойынша 188-ші муниципалитет, онда 4577 адам тұрады. Муниципалитеттің халық тығыздығы және соңғы 10 жылда халық саны 8,9%-ға азайған.

Жалпы ақпарат

Андой муниципалитеті 1964 жылдың 1 қаңтарында Schei комитетінің жұмысының нәтижесінде жаңа муниципалитет ретінде құрылды. Андой муниципалитеті бұрынғы Анденес (халық саны: 3,812), Бьёрнскинн (халық саны: 1,835) және Дверберг (халық саны: 1,719) муниципалитеттерінің бірігуінен пайда болды. Бастапқыда жаңа Андой муниципалитетінде 7366 тұрғын болды. Осы уақыттан бері муниципалитет шекаралары өзгерген жоқ.

Атауы

Муниципалитет орналасқан Андоя аралының атымен аталған. Бірінші элемент – аралдың ескі, біріктірілмеген аты Ǫmd-нің жатпайы (генетив) түрі, оның мағынасы белгісіз. Соңғы элемент – "арал" деген мағына беретін øy.

Елтаңба

Герб 1983 жылдың 7 қаңтарында бекітілді. Ресми сипаттамасы: "Көк түсті, сол төменгі жағынан солға қарай айнала бұрылатын күміс шнеке" (Delt av blått og sølv ved virvelsnitt mot venstre). Бұл гербтің өрісі (фоны) шнеке деп аталатын сызықпен бөлінгенін білдіреді – сағат тіліне қарсы айнала бұрылатын толқын тәрізді спиральдік сурет. Сызықтың төменгі жағындағы өріс күміс түсті, яғни көбінесе ақ түспен боялады, бірақ металдан жасалса, күміс қолданылады. Сызықтың үстіндегі түс көк. Гербтің түстері мен дизайны муниципалитеттің теңіз жағасында орналасқандығын және балық шаруашылығының муниципалитет экономикасы үшін маңызды екенін көрсетеді. Гербті Hallvard Trætteberg Генри Оддло Эрихсеннің идеясы негізінде жасаған.

Ракеталық қашықтық

Andøya Space, бұрынғы Andøya Rocket Range, Анденестен бірнеше шақырым оңтүстікке қарай орналасқан азаматтық зымыран ұшыру полигоны. 2022 жылға дейін шағын спутниктерді ұшыруға арналған ғарыш портының құрылысы жүргізілуде. Andøya Space ғылыми зерттеулерді қолдайды, сондай-ақ білім беру бағдарламаларын және әскери тапсырмаларды орындайды. Бұған қоса, ол Ян-Майен аралындағы Ню-Олесуннда (Svalbard) тағы бір ұшыру алаңын басқарады.

География

Andøy муниципалитеті Andøya аралы (Vesterålen архипелагының ең солтүстік аралы) және Hinnøya аралының солтүстік-шығыс бөлігіне (Норвегияның ең үлкен және ең көп халқы бар аралы) орналасқан. Муниципалитет сондай-ақ Bleiksøya, Vomma және Stavaøyan сияқты кішігірім аралдардан тұрады. Andøy Gavlfjorden және Andfjorden арасында жатыр, ал Risøysundet бұғазы Andøy муниципалитетіндегі екі негізгі аралды бөліп тұрады. Екі аралды Andøy көпірі жалғастырады. Аралдың орталық бөлігі арктикалық бұлтжанбасымен әйгітлі батпақтар мен саздақтардан құралған. Аралда Bleiksvatnet және Skogvollvatnet сияқты көптеген көлдер бар. Бұдан өзге, арал – континенттік Норвегияда динозаврлардың қалдықтары мен көмірі табылатын жалғыз жер. Hinnøya-дағы Forfjorddalen табиғат қорығында Скандинавиядағы ең ескі қарағайлар өседі, олардың кейбіреулері 700 жылдан астам ғасырлық.

Құстар

Вестерлен деп аталатын аймақтың ең солтүстігінде орналасқан Андёй – кең сазды далалар мен Квастинден сияқты биік шыңды таулардың көрінісін ұсынатын жер. Жағалауы ақ құмды жағалары бар, қорғалған шығанақтарымен әйгілі. Аймақта құстардың алуан түрлілігі өте бай, бұл Форфьорддален табиғи қорығы және Скогволь сияқты құстарды бақылауға қолайлы жерлерде көрініс тапқан, соңғысы – халықаралық маңызы бар Рамсар аймағы. Блейк қаласының жанындағы Блейксёядағы құс жарлығы – Андёяның солтүстік бөлігінен тыс жердегі тамаша және фотоға түсіруге әдемі орын, онда тоқылдақтарды қоса алғанда, теңіз құстарының көптеген түрлері мекендейді.

Климат

Андояда субполярлық мұхиттық климат (Cfc) орналасқан.

Үкімет

Норвегиядағы барлық муниципалитеттер бастауыш білім беруге (10-сыныпқа дейін), стационарлық емес денсаулық сақтау қызметтеріне, зейнеткерлерге қызмет көрсетуге, әлеуметтік қамтамасыздандыруға және басқа да әлеуметтік қызметтерге, жер учаскелерін жоспарлауға, экономикалық дамуға, муниципалитеттік жолдар мен коммуналдық қызметтерге жауапты. Муниципалитет тікелей сайланған өкілдерден құралған муниципалитеттік кеңеспен басқарылады. Әкім муниципалитеттік кеңес мүшелерінің дауысымен сайланады. Муниципалитет Midtre Hålogaland аудандық сотының және Hålogaland апелляциялық сотының қарауында болады.

Муниципалды кеңес

Andøy муниципалитетінің кеңесі (Kommunestyre) төрт жылдық мерзімге сайланатын 23 өкілден құралған. Төмендегі кестелерде саяси партиялар бойынша кеңестің қазіргі және өткен құрамы көрсетілген.

Көлік

Hurtigruten кемесі Андойдағы Рисойхамн портына тоқтайды. Andenes қаласындағы Andøya әуежайына Widerøe әуе компаниясы рейстер жасайды. Жаз айларында Анденес Сенья аралындағы Грилльфьордпен пароммен байланысады. Автокөлікпен Сортлендтен солтүстікке қарай Норвегияның 82-ші аймақтық жолымен Андойға жетесіз.

Әскери

Andøya әуе станциясы Andenes қаласының жанында орналасқан. Бұл Корольдік Норвегия әуе күштерінің 333-ші эскадрильясының орны және Норвегия қарулы күштеріндегі барлық P-3 Orion теңіздік патрульдік ұшақтары осы жерде шоғырланған.