Кіріспе

Москенес – Норвегияның Нордланд округіндегі муниципалитет. Муниципалитет Лофотен аймағының дәстүрлі бөлігіндегі Москенесёя аралының оңтүстік бөлігін қамтиды. Муниципалитеттің әкімшілік орталығы Рейн ауылы. Басқа ауылдарға Сорваген, Хамной және Å кіреді. Норвегиядағы 356 муниципалитет ішінде аудандық көрсеткіш бойынша 321-ші орында тұр. Москенес Норвегиядағы халық саны бойынша 335-ші муниципалитет, оның халқы 979 адамды құрайды. Муниципалитеттің халық тығыздығы – адамға шаққанда, ал соңғы 10 жылда халық саны 12,4%-ға азайған. Муниципалдық үкімет 2022 жылдың мәліметі бойынша қарызға батып отыр, және осы қарыздың ауырлығы Москенеспен бірігуге ниетті басқа муниципалитеттерді табуды қиындатады.

Тарих

Муниципалитет 1916 жылғы 1 шілдеде Флакстад муниципалитетінің оңтүстік бөлігі Москенес болып бөлінген кезде құрылды. Алғашқыда Москенесте 1306 адам тұрды. 1964 жылғы 1 қаңтарда Флакстад және Москенес муниципалитеттері біріктіріліп, бұл жолы "Москенес" деп аталды. Бірігу алдында Москенесте 2001 тұрғын, ал жаңа Москенес муниципалитетінде 4068 тұрғын болды. Алайда, бұл жаңа муниципалитет ұзаққа созылмады, себебі 1976 жылғы 1 қаңтарда Флакстад қайтадан бөлініп, жеке муниципалитет құрды. Соның салдарынан Москенесте 1705 тұрғын қалды.

Атауы

Муниципалитет (алғашқыда приход) ескі Москенес фермасының атымен аталыпты (тарихи түрде 1567 жылы "Москенес" деп жазылған), себебі алғашқы Москенес шіркеуі осы жерде салынған. Бірінші элемент, болжам бойынша, аралдың ежелгі атауы. Ол "моск" немесе "муск" сөзінен туындаған болуы мүмкін, бұл сөздер "теңіз шашырауы" дегенді білдіреді. Соңғы элемент – nes, яғни "мүйіс" деген мағынаны білдіреді.

Елтаңба

Герб 1986 жылдың 12 қыркүйегінде бекітілді. Ресми сипаттамасы: "Азур, a gurge argent" (I blått en sølv spiral) ("Көк түсті фонға күміс спираль"). Бұл гербтің көк фонда (түсі) және спираль тәрізді бейнесі бар екенін білдіреді. Спираль күміс түсті, яғни әдетте ақ түспен боялады, бірақ егер металдан жасалса, күміс қолданылады. Фондағы көк түс және спираль – Москенстраумен сияқты бұрқастарды немесе ағыстарды бейнелеу үшін таңдалған, олар Москенесёя аралының оңтүстігіндегі арнада толқын келген кезде пайда болып, оны қауіпті арнаға айналдырады. Гербті Арвид Свен жасаған.

Көрікті жерлер

Москенес - Норвегиядағы ең көркем муниципалитеттердің бірі, ал Хамной, Рейне, Сорваген, Москенес, А және Тинд сияқты әдемі балықшылар ауылдарының барлығы Вестфьорденнен биік көтерілген тік жарлы таулардың тамаша фонында орналасқан. Тарихи Глопен маяғы Сорвагеннің шығысына қарай орналасқан. Лофотодден, Лофотен аралдарының оңтүстік-батыс ұшы мен Москен аралы арасында Москенстраумен ағысы бар. Бұл әлемдік деңгейде "Мейлстром" деп белгілі және барлық теңізшілердің қорқуына себеп болады. Аралдың оқшау солтүстік-батыс жағалауында Тас дәуіріне жататын қызықты үңгір суреттері де кездеседі. Ең биік тау - Германсдалстинден.

Үкімет

Норвегиядағы барлық муниципалитеттер бастауыш білім беруге (10-сыныпқа дейін), стационарлық емес денсаулық сақтау қызметтеріне, зейнеткерлерге қызмет көрсетуге, әлеуметтік қамтамасыздандыруға және басқа да әлеуметтік қызметтерге, жер учаскелерін жоспарлауға, экономикалық дамуға, сондай-ақ муниципалитеттің жолдары мен коммуналдық қызметтеріне жауапты. Муниципалитетті тікелей сайланған өкілдерден құралған муниципалитет кеңесі басқарады. Әкім муниципалитет кеңесінің дауысымен сайланады. Муниципалитет Salten og Lofoten аудандық соты мен Hålogaland апелляциялық сотының қарауында болады.

Муниципалды кеңес

Москенес муниципалитетінің кеңесі (Kommunestyre) 17 өкілден тұрады, олар төрт жылдық мерзімге сайланады. Келесі кестелерде саяси партиялар бойынша кеңестің қазіргі және бұрынғы құрамы көрсетілген.

География

Москенес субарктикалық климатқа ие (Кёппен Dfc). Москенес муниципалитеті Лофотен архипелагының оңтүстік жағында, Москенесоя аралының оңтүстік бөлігінде орналасқан. Шығысында – Вестфьорден шығалағы, оңтүстігінде – Москенстраумен бұғазы, батысында – Норвегия теңізі жатыр. Флакстад муниципалитеті солтүстікке қарай (арадың солтүстік бөлігінде), ал Вэрой аралдық муниципалитеті оңтүстікке қарай орналасқан.