Мөлселв – Норвегияның Тромс округіндегі муниципалитет. Әкілшілік орталығы – Моен ауылы, сауда орталығы – Бардуфосс аймағы. Географиясы, көрші елдер туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тромс муниципалитеті, Норвегия
Municipality in Troms, Norway
Мөлсельв – Норвегияның Тромс округіндегі муниципалитет. Муниципалитеттің әкімшілік орталығы – Моен ауылы. Муниципалитеттің негізгі сауда орталығы – Бардуфосс аймағы (Ансельв, Анслимоен және Хегелия кіреді). Муниципалитеттегі басқа ауылдарға Алапмоен, Фоссмоен, Холмен және Скйолд жатады. Шығыстан Швециямен, солтүстік-батыстан мұхитпен (Маланген фиордымен) шектесетін басқа муниципалитеттер – Балсфьорд, Сторфьорд, Барду, Соррейса және Ленвик. Муниципалитет Норвегиядағы 356 муниципалитет ішінде ауданы бойынша 11-орында тұр. Мөлсельв Норвегиядағы халық саны бойынша 149-шы муниципалитет, оның халқы 6 782 адамды құрайды. Муниципалитеттің халық тығыздығы және соңғы 10 жылда халық саны 2,3%-ға артқан.
Målselv is a municipality in Troms county, Norway. The administrative centre of the municipality is the village of Moen. The main commercial centre of the municipality is the Bardufoss area (including Andselv, Andslimoen, and Heggelia). Other villages in the municipality include Alappmoen, Fossmoen, Holmen, and Skjold. Besides bordering Sweden to the east and the ocean (Malangen fjord) to the northwest, it borders the municipalities of Balsfjord, Storfjord, Bardu, Sørreisa, and Lenvik. The municipality is the 11th largest by area out of the 356 municipalities in Norway. Målselv is the 149th most populous municipality in Norway with a population of 6,782. The municipality's population density is and its population has increased by 2.3% over the previous 10 year period.
Жалпы ақпарат
Маальселвен муниципалитеті 1848 жылы Ленвикен муниципалитетінен бөлініп құрылды. Маальселвеннің алғашқы халқы 2616 адамды құрады. 1891 жылы Маальснес аймағының бір бөлігі (халық саны: 30 адам) көршілес Маланген муниципалитетіне берілді. 1904 жылдың 1 қаңтарында 5 тұрғыны бар аумақ Балсфьорд муниципалитетінен Маальселвенге қосылды. 1918 жылы атаудың жазылуы Мөлселв деп өзгертілді. 1925 жылдың 1 шілдесінде муниципалитеттің шығыс бөлігі Мөлселвтен бөлініп, жаңа Øverbygd муниципалитеті құрылды. Бұл Мөлселвте 3531 тұрғын қалдырды. 2020 жылдың 1 қаңтарында муниципалитет жаңа құрылған Тромс-ог-Финнмарк округінің құрамына кірді. Бұрын ол ескі Тромс округінің бір бөлігі болған. 2024 жылдың 1 қаңтарында Тромс-ог-Финнмарк округі бөлінді және муниципалитет қайтадан Тромс округінің құрамына енді.
The municipality of Maalselven was established in 1848 when it was separated from the large Lenviken Municipality. The initial population of Maalselven was 2,616. In 1891, some parts of the Maalsnes area (population: 30) were transferred to neighboring Malangen Municipality. On 1 January 1904, an area with 5 inhabitants was transferred from Balsfjord Municipality to Maalselven. The spelling of the name was changed to Målselv in 1918. On 1 July 1925, the eastern district of the municipality was separated from Målselv to form the new Øverbygd Municipality. This left Målselv with 3,531 residents. On 1 January 2020, the municipality became part of the newly formed Troms og Finnmark county. Previously, it had been part of the old Troms county. On 1 January 2024, the Troms og Finnmark county was divided and the municipality once again became part of Troms county.
Атауы
Муниципалитет (алғашқыда приход) осы аймақтан өтетін Målselva өзенінің атымен аталған. Атаудың бірінші бөлігі – Маланген фьордының ескі, біріктірілмеген атының (malr) жатпайы, ол "қалта" немесе "қап" дегенді білдіреді (бұл фьордтың пішініне сілтеме). Соңғы бөлігі – "өзен" дегенді білдіретін "elv" сөзінің анықталған түрі. Тарихи тұрғыдан муниципалитеттің аты Maalselven деп жазылған. 1917 жылдың 3 қарашасындағы корольдік қаулы муниципалитет атын Maalselv деп өзгертті, осылайша анықталған түрін білдіретін "en" жалғауын жойды. 1917 жылдың 21 желтоқсанындағы корольдік қаулы 1917 жылғы норвегия тілі реформаларын бекітті. Осы өзгеріске дейін атау "aa" диграфымен Maalselv деп жазылса, реформадан кейін "å" әрпі қолданылып, Målselv деп жазылатын болды.
The municipality (originally the parish) is named after the river Målselva which flows through the area. The first element is the genitive case of the old uncompounded name of the Malangen fjord (malr) which means "bag" or "sack" (referring to the shape of the fjord). The last element is the finite form of elv which means "river". Historically, the name of the municiaplity was spelled Maalselven. On 3 November 1917, a royal resolution changed the spelling of the name of the municipality to Maalselv, removing the definite form ending en. On 21 December 1917, a royal resolution enacted the 1917 Norwegian language reforms. Prior to this change, the name was spelled Maalselv with the digraph "aa", and after this reform, the name was spelled Målselv, using the letter å instead.
Елтаңба
Герб 1985 жылдың 1 ақпанында бекітілді. Ресми сипаттамасы: "Жасыл фоннан оң жақтан төменнен жоғарыға қарай иіліп шығатын күміс толқын" (I grønt en sølv spiss, skråstilt venstre høyre, dannet ved bølgesnitt). Бұл гербтің жасыл түсті фонға (негізгі бөлікке) және төменгі сол жақтан жоғары оң жаққа қарай көтерілетін толқын тәрізді сызықтан тұратынын білдіреді. Толқынды сызық күміс түсті, яғни әдетте ақ түспен бейнеленеді, бірақ егер ол металдан жасалса, күміс қолданылады. Герб – муниципалитет арқылы өтетін, құнарлы аңғарда серпілмелі иректермен ағатын Мөлселва өзенін бейнелейтін сөздік ойын. Жасыл түс құнарлы аңғарды, ал толқынды ақ немесе күміс сызық – өзенді көрсетеді. Гербті Оттар Ярл Мырванг жасаған.
The coat of arms was granted on 1 February 1985. The official blazon is "Vert, a pile wavy argent issuant from base dexter" (I grønt en sølv spiss, skråstilt venstre høyre, dannet ved bølgesnitt). This means the arms have a green field (background) and the charge is a wavy line rising from the bottom left to the top right. The wavy line has a tincture of argent which means it is commonly colored white, but if it is made out of metal, then silver is used. The arms are a canting that represent the Målselva river which runs on serpentine like loops through a fertile valley as it passes through the municipality. The green color symbolizes the fertile valley and the wavy white or silver line represents the river. The arms were designed by Ottar Jarl Myrvang.
География
Målselv-ге 1788 жылдан бастап Оңтүстік Норвегиядан, әсіресе Østerdalen-нен келген шаруалар қоныстанды. Оларды Målselvdalen-нің кең орманды және құнарлы жерлері қызықтырды. Аталмыш өзен мен муниципалитет өздерінің атын Målselva өзенінен алған. Өзен өзінің шабақтарымен әйгілі және Норвегияның ұлттық сарқырамасы ретінде таңдалған Målselvfossen сарқырамасын құрайды. Målselva өзені Ольсборгтың солтүстігінде Маланген фиордына құяды. Муниципалитет аумағында бірнеше тау бар: Njunis ең биігі, ал Istind туристер арасында танымал. Ансватнет, Финфьордватнет, Ростогаври, Лилль Роставатн және Такватнет сияқты көптеген көлдер де бар. Målselv-те Еуропадағы ең сирек кездесетін орхидеялардың бірі – Lysiella oligantha (Sibirnattfiol) табылған. Øvre Dividal ұлттық паркі Målselv-тің Швециямен шекараға жақын шығыс бөлігінде орналасқан.
Målselv was settled by farmers from southern Norway, especially Østerdalen from 1788 and onwards. They were attracted by the vast forests and areas of fertile land in the broad Målselvdalen. The valley and municipality take their name from the river Målselva. The river is well known for its salmon, and forms the Målselv waterfall (Målselvfossen), which has been selected as Norway's national waterfall. The Målselva empties into the Malangen fjord north of Olsborg. There are several mountains in the municipality: Njunis is the highest and Istind is popular among hikers. There are many lakes such as Andsvatnet, Finnfjordvatnet, Rostojávri, Lille Rostavatn, and Takvatnet. One of the rarest orchids in Europe, Lysiella oligantha (Sibirnattfiol), is found in Målselv. Øvre Dividal National Park is located in the easternmost part of Målselv, near the border with Sweden.
Климат
Målselv-те боралдық климат (Кёппен климаттық жіктелімі: Dfc) басым, қысы суық, ал көктем мен жаздың басындағы кезең ең құрғақ мезгіл болып табылады. Målselv жағалау ауа райынан біршама қорғалған және ішкі климатқа жақын. Барлық уақыттағы ең жоғары температура 2018 жылдың шілдесінде тіркелді, ал Бардуфосс әуежайындағы ең жылы ай 2014 жылдың шілдесі, орташа тәуліктік ең жоғары температурасы және орташа температурасы ең жоғары. Барлық уақыттағы ең төменгі температура 1978 жылдың желтоқсанында тіркелді. Ең суық ай – 1966 жылдың ақпаны, орташа және тәуліктік ең төменгі орташа температурасы ең төмен. Бардуфосстағы орташа жылдық жауын-шашын мөлшері ал эми Диви аңғарында, теңіз деңгейінен биіктікте орналасқан. Әр қыста күндізгі ең төменгі температура немесе одан да төмен болатын күндердің орташа саны 93, ал ең төменгі температура немесе одан да төмен болатын күндердің саны 28. Қысқы маусымда жер бетінде кем дегенде 68 күн қар жамылғысы, 126 күн кем дегенде қар жамылғысы және 179 күн кем дегенде қар жамылғысы болады. Жылы маусымда жылына орташа есеппен 116 күн күндізгі орташа ең жоғары температураға жетеді немесе одан да жоғары болады, ал 22 күн күндізгі орташа ең жоғары температурадан жоғары болады. Жауын-шашын мөлшері орташа, жылына орташа есеппен 75 күн кем дегенде жауын-шашынмен және жылына 15 күн кем дегенде жауын-шашынмен. Бұл Мет.no деректеріне негізделген, 1971–2000 жылдар базалық кезең ретінде алынған. Күздегі бірінші түнгі аяздың (0 градустан төмен) орташа күні – 4 қыркүйек (1981–2010 жылдар аралығындағы орташа көрсеткіш).
Målselv has a boreal climate (Köppen climate classification: Dfc) with cold winters, and with spring and early summer as the driest season. Målselv is fairly sheltered from the coastal weather, and has a somewhat inland climate. The all time high is from July 2018, while the warmest month on record at Bardufoss Airport is July 2014 with average daily high and mean The all time low was recorded December 1978. The coldest month recorded is February 1966 with mean and average daily low Mean annual precipitation is at Bardufoss and only in the Divi valley, which sits at above sea level. There is on average 93 days each winter with daily low or colder, and 28 days with low or colder. The winter season sees on average 68 days with at least snow cover on the ground, 126 days with at least snow cover, and 179 days with at least snow cover. In the warm season there is on average 116 days each year when the daily average high reaches or warmer and 22 days with daily average high above Precipitation is fairly moderate, there is on average 75 days per year with at least precipitation and 15 days per year with at least precipitation. This is based on data from Met. no with 1971–2000 as base period. The average date for first overnight freeze (below ) in autumn is 4 September (1981 2010 average).
Үкімет
Норвегиядағы барлық муниципалитеттер бастауыш білім беруге (10-сыныпқа дейін), стационарлық емес денсаулық сақтау қызметтеріне, зейнеткерлерге қызмет көрсетуге, әлеуметтік қамтамасыздандыруға және басқа да әлеуметтік қызметтерге, жер участақтарын жоспарлауға, экономикалық дамуға, сондай-ақ муниципалитеттік жолдар мен коммуналдық қызметтерге жауапты. Муниципалитет тікелей сайланған өкілдерден құралған муниципалитеттік кеңеспен басқарылады. Әкім муниципалитеттік кеңес мүшелерінің дауысымен сайланады. Муниципалитет Норд-Тромс-ог-Сенья аудандық сотының және Хологваланд апелляциялық сотының қарауында болады.
All municipalities in Norway are responsible for primary education (through 10th grade), outpatient health services, senior citizen services, welfare and other social services, zoning, economic development, and municipal roads and utilities. The municipality is governed by a municipal council of directly elected representatives. The mayor is indirectly elected by a vote of the municipal council. The municipality is under the jurisdiction of the Nord Troms og Senja District Court and the Hålogaland Court of Appeal.
Муниципалды кеңес
Målselv муниципальдік кеңесі (Kommunestyre) төрт жылдық мерзімге сайланатын 23 өкілден құралған. Кестелерде саяси партиялар бойынша кеңестің қазіргі және өткен құрамы көрсетілген.
The municipal council (Kommunestyre) of Målselv is made up of 23 representatives that are elected to four year terms. The tables below show the current and historical composition of the council by political party.
Экономика
Ольсборг / Моен аймағында «Nye Troms» атты жергілікті газеттің бас кеңсесі орналасқан, ол Målselv, Bardu және Balsfjord аймақтарын қамтиды. Әкімшілік Моенде, Ольсборгтың шығысында орналасқан. Еуропалық E6 тас жолының оңтүстігі бойында Бардуфосс аймағы жатыр, ол Андселв, Андслимоен және Хегелия сияқты жергілікті қауымдастықтарды қамтиды, соңғысы Норвегия армиясының 6-дивизиясына жатады. Андселвтің жанында Бардуфосс әуежайы мен Норвегия Корольдік әуе күштерінің Бардуфосс әуе базасы орналасқан, оның құрамында 337-ші және 339-шы әуе күштерінің тікұшақ эскадрильялары бар. Målselv муниципалитеті, көршілес Бардумен бірге, елдегі ең көп әскери базаларға ие. Ары қарай өзен бойымен жоғалағанда Рундхауг тағы бір жергілікті қауымдастыққа жетесіз, ал шығысқа қарай, Øvre Dividal ұлттық паркіне жақын, Øverbygd қауымдастығы орналасқан, онда Skjold және Holt деген тағы екі кіші қауымдастық бар. Бұрынғысында механикаландырылған жаяу әскер мен жауынгерлік инженерлерге арналған Skjold базасы да орналасқан. Målselv-де туризм дамып келе жатқан сала, Målselv Fjellandsby тау шаңғысы курорты ашылды. Målselv сонымен қатар Норвегияның ұлттық сарқырамасы – Målselvfossen және шаға балықшыларының қасиетті орны болып табылады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Бардуфосс концлагері осы жерде орналасқан. Арне Берггрен Målselv-дегі бұрынғы әскери база FilmCamp Nord-те Shuuto Arctic атты фильм өндірісінің орталығын құрды. Shuuto Arctic-тің алғашқы жобасы «The River» (2017) болды, одан кейін «Outlier» (2020) шықты.
A local newspaper, Nye Troms, covering Målselv, Bardu, and Balsfjord, has its main office in the Olsborg/Moen area. The municipality administration is located at Moen, about east of Olsborg. Further south along European route E6 is the Bardufoss region, which encompasses the local communities Andselv, Andslimoen, and Heggelia, the latter including the Norwegian army's 6th division. Near Andselv is the Bardufoss Airport and the Bardufoss Air Station of the Royal Norwegian Air Force, including the 337th and 339th Air Force helicopter squadrons. Målselv municipality, together with neighbouring Bardu, has the largest concentration of army bases in the country. Moving further up the valley, another local community is Rundhaug, and moving eastwards, closer to Øvre Dividal National Park, is the community of Øverbygd, housing two more sub communities Skjold and Holt. The former also houses the Skjold base for mechanized infantry and combat engineers. Tourism is a growing industry in Målselv, with the opening of Målselv Fjellandsby, an alpine ski destination. Målselv is also home to Målselvfossen, Norway's national waterfall and a mecca for salmon fishermen. Bardufoss concentration camp was located here during World War II. Arne Berggren established a film production hub, Shuuto Arctic, at FilmCamp Nord, a former military base in Målselv. Shuuto Arctic's first production was The River (2017) and was followed by Outlier (2020).