Кіріспе

Тромс округі, Норвегия Storfjord ()

Жалпы ақпарат

Storfjord муниципалитеті 1929 жылы құрылды, осыған дейін үлкен Lyngen муниципалитеті үш бөлікке бөлінді: солтүстік-батыстағы Lyngen муниципалитеті, солтүстік-шығыстағы Kåfjord муниципалитеті және оңтүстіктегі Storfjord муниципалитеті. Storfjord-тың алғашқы халқы 1499 адамды құрады. 1964 жылдың 1 қаңтарында Balsfjord муниципалитетіне қарасты Elvebakken фермасы Storfjord муниципалитетіне қосылды. Содан кейін 1992 жылдың 1 қаңтарында Lyngen муниципалитетінің Nordnes аймағындағы біржақты қоныстанбаған ферма Storfjord муниципалитетіне берілді. 2020 жылдың 1 қаңтарында муниципалитет жаңа құрылған Тромс-ог-Финнмарк округінің құрамына кірді. Бұрын ол ескі Тромс округінің бір бөлігі болған. 2024 жылдың 1 қаңтарында Тромс-ог-Финнмарк округі бөлінді және муниципалитет қайтадан Тромс округінің құрамына енді.

Атауы

Муниципалитет (бастапқыда приход) Storfjorden атымен аталады. Бірінші элемент – stor, яғни «үлкен» немесе «ірі». Соңғы элемент – fjord, яғни «фьорд». Сондықтан атаудың мағынасы «үлкен фьорд» дегенді білдіреді. Муниципалитет ішінде ұзақ талқылаудан кейін, 2014 жылы муниципалитет (және ұлттық үкімет) муниципалитеттің қосымша ресми атауларын бекітті, осылайша оны Омасвуотна*, Омасвуоно* немесе Сторфьорд* деп атауға болады. Бұл атаулар параллель, тең дәрежелі атаулар болып табылады және үш тілде муниципалитетке сілтеме жасау үшін бір-бірін алмастыра қолдануға болады. Сами және квен тілдеріндегі атаулардың жазылуы қолданылуына байланысты өзгереді. Сами тілінде ол жеке жазылғанда Омасвуотна деп аталады, ал «Сторфьорд муниципалитетіне» баламасы қолданылғанда – Омасвуона суохкан деп аталады. Квен тілінде ол жеке жазылғанда Омасвуоно деп аталады, ал «Сторфьорд муниципалитетіне» баламасы қолданылғанда – Омасвуонон кунта деп аталады.

Елтаңба

Герб 1990 жылдың 9 ақпанында бекітілді. Ресми сипаттамасы: "Қызыл түс, үш алтын мак тік сызық бойынша орналасқан" (I rødt tre gull valmuer stilt i trepass). Бұл гербтің қызыл фонда (түсінде) және өте сирек кездесетін Papaver laestadianum түрінің (Papaver radicatum түрінің бір түрі) үш мағынан тұратынын білдіреді. Мақтар алтын түсті, яғни олар көбінесе сары түспен боялады, бірақ металдан жасалған болса, алтын қолданылады. Мақтар муниципалитеттің шекарасында орналасқан Норвегия, Швеция және Финляндия елдерінің кездесу нүктесін (Treriksrøysa) бейнелейтін ортақ нүктеге қарай бұрылған. Гербті Арвид Свен жасаған.

Тарих

Сами мәдениеті – түпнұсқа мәдениет, алайда 19 ғасырда Финляндиядан және Оңтүстік Норвегияның аңғарларынан көшіп келгендер өздерін орнықтырды. Дегенмен, сами мәдениеті Сторфьордтың кейбір бөліктерінде бүгінгі күнге дейін сақталған. 19 ғасырда лаестадиандықтар, пуритандық діни қозғалыс, ықпалды күшке ие болды. Скиботен бүгін де осы қозғалыстың бекінісі болып табылады. Скиботен жәрмеңкесі дәстүрлі түрде этностық топтардың кездесу орны болған, онда саамдар, финдер және норвегиялықтар сауда-саттық жасаған. Бұл жәрмеңке қазір де өткізіліп тұрады. Этностық құрамы қызықты, саам және фин мәдениеттерінің екеуі де ұсынылған. Сигнальдален аңғарында 19 ғасырдың басында оңтүстіктен қоныс аударудың қалдығы ретінде оңтүстік диалектісінде сөйлейді.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде онда бірнеше тұтқын лагері болған. 2014 жылы NRK жариялаған мақалада осы лагерьлерде барлығы шамамен 7000-8000 совет тұтқыны қамауда ұсталғаны бағаланды. Бұл муниципалитет Норд-Тромс-ог-Сенья аудандық сотының және Хологваланд апелляциялық сотының қарауында.

Муниципалды кеңес

Storfjord муниципальдік кеңесі (Kommunestyre) 17 өкілден тұрады, олар төрт жылдық мерзімге сайланады. Келесі кестелерде саяси партиялар бойынша кеңестің қазіргі және бұрынғы құрамы көрсетілген.

География

Муниципалитет Линген фьордының ішкі бөліктерінде орналасқан. Сторфьорд Финляндиямен де, Швециямен де шекаралас, ал үш елдің шекарасы Швецияның ең солтүстік нүктесі Трериксросетте түйіседі. Трериксрейса - танымал жаяу серуендеу орны; онда қоршаулар жоқ, сондықтан бір елден екіншісіне өту үшін бір қадам ғана жеткілікті. Сторфьордтың аңғарларында қарағай және қайың ормандары көптеп кездеседі, сондай-ақ бірнеше орхидеялар өсетін сирек кездесетін әктас қарағай ормандары да бар. Рихопавари көлі Сторфьордтың шығыс шекарасына жақын жерде орналасқан.

Климат

Скиботен аңғарының микроклиматы норвегиялық стандарттар бойынша аз бұлтты, ал жылдық жауын-шашын мөлшері төмендеу. Бұл Линген Альпі тауларының батысындағы биіктігінен туындайды, Скиботен аңғарын жаңбыр көлеңкесіне орналастырады. Скиботтн Норвегиядағы ең аз бұлтты аймақ, орташа есеппен жылына 88 күн бұлтсыз болады. Норвегия ғарыш ауа райы орталығы Скиботта обсерваторияға ие. Жауын-шашын жыл бойына біркелкі таралады, алайда көктем мен жаздың басында жылдың қалған уақытына қарағанда құрғақ болады. Климат бореалдық деп жіктеледі, бірақ тоңның толық жоқтығы байқалады (таулардағы жерлерді қоспағанда). Ең жоғары температура 2014 жылдың шілдесінде тіркелген, ал ең төменгі температура 2018 жылдың тамызында тіркелген. Ең төменгі абсолютті температура 2012 жылдың ақпанында тіркелген (2004 жылдан бергі көрсеткіштер). Скиботтн 2011 жылдың 10 қарашасында тіркелді, сол кезде Тромс айманындағы ең жылы қараша температурасы рекорды тіркелді.