Кіріспе

Француз жазушысы (1858–1915)

Реми де Гурмон (4 сәуір 1858 – 27 қыркүйек 1915) – француз символизмі ақыны, романист және әсерлі сыншы. Ол өз заманында көп оқылды және Блез Сендрас пен Жорж Батайльге елеулі әсер етті. «Рем» деп жазылуы дұрыс емес, бірақ көп кездеседі.

Өмір

Гурмонт Орндағы Базош-о-Хулм қаласында Котентен аймағынан шыққан баспагерлер отбасында дүниеге келді. Ол граф Август Мари де Гурмонт пен оның графинясы Матильда де Монфорттың ұлы болды. 1866 жылы ол Ла-Манш жағасындағы Вильдеюге жақын сарайға көшті. Кан қаласында құқық білімін оқып, 1879 жылы құқық бакалавры дәрежесін алды; бітірген соң Парижге қоныс аударды. 1881 жылы Гурмонт Ұлттық кітапханада жұмыс істеді. Ол Le Monde және Le Contemporain сияқты көп таралымды мерзімдік басылымдарда жазуға кірісті. Ол Густав Канның жолын жалғап, ежелгі әдебиетке қызығушылық танытты. Осы кезеңде ол мүсінші Огюст Клезингердің моделі және мұрагері болған Берта Куррьермен танысты, олар өмір бойы бірге болды. Гурмонт сондай-ақ Жорис Карл Гюйсманспен әдеби байланыс орнатты, оған «Мистикалық латын» (Le Latin mystique) атты прозалық туындысын арнады. 1889 жылы Гурмонт «Меркюр де Франс» журналының негізін қалаушылардың бірі болды, ол символистер қозғалысының орталығына айналды. 1893 және 1894 жылдары Альфред Жарримен бірге «L'Ymagier» журналын шығарды, ол символистік ағаш кескіштеріне арналған еді. 1891 жылы ол «Патриотизм – ойыншық» (Le Joujou Patriotisme) деген poleмикалық мақала жариялады, онда Франция мен Германия ортақ эстетикалық мәдениетке ие екенін айтып, француз үкіметіндегі ұлтшылдардың қарсылығына қарамастан, екі елдің жақындасуын қалады. Бұл саяси эссе Октав Мирбоның жазбаларына қарамастан, оның Ұлттық кітапханадағы жұмысынан айырылуына себеп болды. Осы кезеңде Гурмонт жұқпалы күйдіргіш (lupus vulgaris) дертіне шалдықты. Бұл аурудан келген деформация салдарынан ол көптен бері қоғамдық өмірден шеттеді, тек «Меркюр де Франс» кеңсесінде ғана көрінетін. 1910 жылы Гурмонт Натали Клиффорд Барнимен танысты, оған «Амазонға хаттар» (Lettres à l'Amazone) атты туындысын арнады. Гурмонттың денсаулығы нашарлай берді, ол локомоторлық атаксиядан зардап шегіп, қадам баса алмай қалды. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда ол қатты депрессияға түсіп, 1915 жылы Парижде мидың қан тоқтауынан қайтыс болды. Берта Куррьер оның жалғыз мұрагері болды, ол жарияланбаған көптеген еңбектерін ағасы Жан де Гурмонтқа жіберді және сол жылы қайтыс болды. Гурмонт пен Куррьер Пер-Лашез бейіштегі Шопеннің қабіріне жерленген.

Шығармалары

Гурмон – маңызды әдеби сыншы және эссеші болды, оның ең танымал еңбегі – «Le Problème du Style». Антуан Альбалаттың «Жыйырма сабақта жазу өнері» (1899) еңбегіне жауап ретінде жазылған «Le Problème du Style» Англия мен Франциядағы әдеби дамуға түрткіс болған көптеген идеялардың бастауы болды, сонымен қатар Т.С. Элиот пен Езра Паунд оны осы тұрғыдан жоғары бағалады. Оның романдары, әсіресе «Сикстин» романы, Шопенгауэрлік идеализм тақырыбын, жеке субъективтілікке баса назар аудара отырып, зерттейді, сондай-ақ сексуалдық пен көркемдік шығармашылық арасындағы декаденттік қарым-қатынасты көрсетеді. 1922 жылы Олдус Хаксли Гурмонның «Таза жүрек» романын аударды. Гурмонның поэзиялық туындыларына «Гүлдің тілегі» (Litanies de la Rose, 1892), «Жұмақтың қасиетті әйелдері» (Les Saintes du Paradis, 1898) және «Көңіл көтерулер» (Divertissements, 1912) кіреді. Оның «Иероглифтер» (1894) антологиясы дыбыс пен ырғақтың мүмкіндіктерімен тәжірибе жасауды қамтиды. Ол, мүмкін, ирониялық ізгілікке, сондай-ақ ирониялық құлшынға ұшырап, ең бастысы орта ғасырлық латын әдебиетіне деген қызығушылығын көрсетеді, ал оның еңбектері Жорис Карл Гюйсманс сияқты авторлар арасында кейінгі латын әдебиетіне қызығушылықты күшейтті. 1915 жылы Паунд ағылшын имиджистер поэзиялық қозғалысы француз символистерінен туындағанын атап өтті, ал Элиот Гурмонтты «өз буынының сыншыл санасы» деп сипаттады.

Поэзия

Розаның литаниясы (1892). Ескі гүлдер (1893). Иероглифтер (1894). Жәннат әулиелері (1899). Жаман тілектер (1900). Симона (1901). Көңіл көтерулер (1912). Жарияланбаған өлеңдер (1921). Табылған ұйқастар (1979). Жасминнің иісі (1991).

Көркем әдебиет

Мерлетт (роман, 1886 ж.). Сикстин (роман, 1890 ж.). "Фантом" (1893 ж.). "Сингульер қамалы" (1894 ж.). "Көңілсіз проза" (әңгімелер жинағы, 1894 ж.). Принцесса Фениссаның трагедиялық тарихы (1894 ж.). "Саққырлық тарихтар" (1884 ж.). "Сытырау жолаушысы" (1896 ж.). Фокас (1895 ж.). "Диомедтің жылқылары" (роман, 1897 ж.). "Алыс елден". Кереметтер. Әйелдер бейнесі (1898 ж.). "Әйелдің арманы" (роман, 1899 ж.). "Люксембургтегі бір түн" (1906 ж.). "Таза жүрек" (1907 ж.). "Түстер, жаңа әңгімелер және көне нәрселер" (1908 ж.). "Сатиралық хаттар" (1913 ж.). "Амазонға хаттар" (1914 ж.). "Мсье Крокант" (1918 ж.). "Гризелидидің төзімі" (1920 ж.). "Сикстинге хаттар" (1921 ж.). "Сақиналы құмыра" (1923 ж.). "Серуеннің соңы және үш басқа әңгіме" (әңгімелер жинағы, 1925 ж.). "Кейу" (роман, 2006 ж.).

Театр

Лилит (1892). Теодат (1893). "Ескі король" (1897). "Әйелдің көлеңкесі" (1923).

Шығармашылық емес

Жанартаудың атылуы (1882). Өрлеуге келген қала (1883). Бертран Ду Гесклин (1883). Темпеттер мен кеме апаттары (1883). Помпеидің соңғы күндері (1884). Баллон (1884). Канададағы француздар және Акадия (1888). Лапондықтардың үйінде, Норвегиялық Лапонияның әдет-ғұрыптары мен аңыздары (1890). Патриотизмнің ойыны (1891). Латын мистикасы. Antiphonaire ақындары және Орта ғасырдағы символизм (Ж. К. Хуйсманс сөзбасымен, 1892). Идеализм (1893). L'Ymagier (Альфред Жарримен бірге, 1896). Халық поэзиясы (1896). Маскалар кітабы (1896). "L'Ymagier" альманахы, Зодиак, Астрология, Әдебиет, Көркемдік, Сиқырлы, Кабалистикалық және Пайғамбарлық (1897). Маскалардың екінші кітабы (1898). Француз тілінің эстетикасы (1899). Идеялар мәдениеті (1900). Кішкентай журналдарға алғы сөз (1900). Күміс жол (1902). Стиль мәселесі (1902). Эпилогтар: Өмір туралы ойлар, 1895-1898 (1903). Сүйіспеншілік физикасы. Жыныстық инстинкт туралы эссе (1903). Әдеби серуендер (1904). Джудит Готье (1904). Философиялық серуендер (1905). Данте, Беатрис және махаббат поэзиясы. XIII ғасырдың соңында Италиядағы әйелдік идеал туралы эссе (1908). Қайғылы мысық. Идеялар мен бейнелер (1912). Кішкентай қала (1913). Сабльдегі іздер (1914). Бельгия әдебиеті (1915). Дауыл кезінде, Андре Рувейрдің суреттері (1915). Күресте (1915 сәуір-шілде) (Жан де Гурмонттың алғы сөзімен, 1916). Соғыс кезінде. Аргентинаға хаттар (Жан де Гурмонттың алғы сөзімен, 1917). Күннің идеялары (1918). I том: (1914 қазан - 1915 сәуір). II том: (1915 мамыр - 1915 қыркүйек). Орта ғасырдың үш аңызы (1919). Жарсылмаған ойлар (Гийом Аполлинардың алғы сөзімен, 1920). "L'Ymagier" кітабы (1921). Керең қарындаштар (1921). Шындық бұлағы (1922). Жарсылмаған соңғы ойлар (1924). Диссоциациялар (1925). Жаңа диссоциациялар (1925). Өнердің соңы (1925). Әйелдер мен тіл (1925). Табиғат ақындары: Брайант және Эмерсон (1925). Le Joujou және басқа үш эссе (1926). Амазонкаға жақын хаттар (1926). Әдеби серуендер (1929).

Ағылшын тіліндегі аудармасы

Люксембургтегі түн (Артур Рэнсомның алғы сөзімен, 1912). "Француздық «мәдениет» туралы көзқарас", «Жаңа Республика» (1915). Теодат, пьеса (1916). «Париждегі философиялық түндер» (1920). «Құстарға арналған шаң», ІІ бөлім, ІІІ бөлім, IV бөлім, «Диал» журналы, LXIX том, 1920; V бөлім, VI бөлім, VII бөлім, VIII бөлім, IX бөлім, «Диал» журналы, LXX том, 1921. «Маскалар кітабы» (1921). «Таза жүрек» (1921). «Декаданс және идеялар мәдениеті туралы басқа да эсселер» (1922). «Махаббаттың табиғи философиясы» (1922). «Мырза Антифилос», сатира (1922). «Өте әйел: Интеллектуалды роман» (1922). «Диомедтің аттары» (1923). «Реми де Гурмонның эпиграммалары» (1923). «Сары, қара, ақ, көк, күлгін және қызыл түстердегі әңгімелер» (1924). «Жасыл, Зинзолин, Роза, Мурман, Маув, Лайлак және апельсин түстердегі әңгімелер» (1924). «Әйелдің арманы» (1927). «Жезөкше әйел: Жыныссыз әйел Сингуляр шатода» (1929). «Амазонкаға хаттар» (1931). «Лилит», пьеса (1946). «Бұзықтықтың періштелері» (1992). «Француздық декадент әңгімелері», Стивен Ромер (2013).