Кіріспе

Америка Құрама Штаттарындағы әзіл

Снайп аңшылығы – 1840 жылдарға дейін Солтүстік Америкада кең таралған, жаңа келген адамды алдап, жоққа шығарылған, ұстау қиын снайп деп аталатын жануарды ұстауға жіберуге негізделген әзіл немесе бекер шаруа. Снайп – нақты құстардың бір түрі болғанымен, снайп аңшылығы – сипаттамасы әртүрлі болатын, ойдан шығарылған жаратылыстың іздеуі. Әзілдің құрбаны ашық жерге алып келінеді және снайпті қалай ұстау керегін естітеді; көбінесе қараңғыда күтіп отыру, бос қапты ұстап тұру немесе жаратылысты шақыру үшін дыбыс шығару тапсырылады. Әзілге қатысушылар содан кейін жаңа келген адамды орманда жалғыз қалдырып, оның әзілге түскенін білуіне мүмкіндік береді. Америкалық дәстүр ретінде, снайп аңшылығы көбінесе жазғы лагерьлермен және скауттар сияқты ұйымдармен байланысты. Францияда осыған ұқсас әзіл "даху аңғару" деп аталады.

Солтүстік Америкада

Шалқарлар – құстардың нақты бір туысы болғамен, шалқар аулау – көбінесе жазғы лагерьлер мен ашық ауадағы демалыспен байланысты әзіл. Онда адамды ойдан шығарылған жаратылысты аулауға алдайды. Шалқар аулауға шыққандарды әдетте түнде далаға алып шығып, матадан жасалған қап немесе жастықша береді, сондай-ақ, жаратылысты қармау үшін тыныш күтуге немесе ерекше дыбыстар шығаруға нұсқау береді. Басқа топ мүшелері жаңа келген адамға қарай шалқарды қуатынын айтып, кетіп қалады. Бірақ олар керісінше, үйге немесе лагерьге оралып, алданып қалған адамды қараңғыда жалғыз қалдырады. Осылай ол өзінің алданып, "қолға тигенінің" бос екенін түсінеді. Шалқар аулау – бекерге тырысу немесе пайдасыз ізденіс сияқты нәрсе. Мұндай әрекеттер АҚШ-та 1840 жылдардан бері белгілі. 20-ғасырдың басында американдық жазғы лагерьлердегі ұлдар арасында ең көп таралған сынақ рәсімі болған, және ол көбінесе скауттар сияқты ұйымдармен байланысты. Лагерьдегі өмір мен балалар фольклорында шалқар аулау жаңа келгендерді күлдіруге, сонымен бірге оларды топқа қабылдауға мүмкіндік береді. Әзілге дайындық жасау көбінесе шалқарды қиялға толы түрде сипаттау арқылы жүзеге асырылады, бұл аңыз әңгімелерге ұқсас. Мысалы, шалқардың сыртқы түрі қоян мен тілсіздіктің араласуынан туған құсқа ұқсайды; тілсіз сияқты құстың бір көзі қызыл, екіншісі жасыл; кішкентай, қара, жүнді құс сияқты жануар, ол тек толық айда ғана пайда болады, және т.б. American Folklore: An Encyclopedia бойынша:

Тағы бір нұсқада, топтық ауданнан кейін, шалқарды ұстаған деген қап театрлық түрде лагерьге әкелінеді; қап ашылғанда шалқар көрінбей "қашып кетеді".

Вариациялар

Францияда "дахутты аңғару" деп аталатын осыған ұқсас әзіл-ойын бар. Аңның сипаты Солтүстік Америкадағы аң аулаудан өзгеше болғанымен, әзілдің мәні бірдей. Испанияда осындай әзіл "cazar gamusinos" ("гамусиноларды аңғару") деп аталады. Гамусино – нақты сипаттамасы жоқ, қиялдан туған жануар.

Мәдени сілтемелер

"Cheers" телесериалының "Шапағат" атты эпизодының сюжеті мен аталымында снайп аулау маңызды орын алады. Бардағы жігіттер Фрейзер Крейнді 3-ші маусымдағы "Жүрек жалғыз снайп аңшысы" эпизодында снайп аулауға жібереді. Pixar студиясының "Жоғарыға қарай" мультфильмінде Карл Расселге снайп іздеуді тапсырады. Кейін олар Рассел снайп деп атаған, Кевин деп қойған алып құсты табады. Олар Кевиннің әйел екенін анықтайды. "Walker, Texas Ranger" сериалының 4-ші маусымы, 23-ші бөлімінде де снайп аулау көрінісі бар.