Орта ғасырлық Испанияның аңыз кейіпкері: Бернардо дель Карпио
Bernardo del Carpio
Бернардо дель Карпио – ортағасырлық Испанияның аңыз кейіпкері. Тарихы даулы, бірақ елдік батыр ретінде кең танылған. Санчо Диас пен Хименаның ұлы ретінде белгілі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бернардо дель Карпио (Бернальдо дель Карпио деп те жазылады) – ортағасырлық Испанияның аңызға толы батыры. Он тоғызыншы ғасырдың соңына дейін және Рамон Менендес Пидальдың зерттеулеріне дейін, ол Эль Сид емес, ортағасырлық христиандық Испанияның ең басты батыры саналды және тарихи тұлға деп есептелді. Оның тарихи тұлға екендігі 20-шы ғасырдың соңында қорғалды, бірақ Испания үкіметі оны тарихи деп мойындаған жоқ.
Bernardo del Carpio (also spelled Bernaldo del Carpio) is a legendary hero of the medieval Spain. Until the end of the nineteenth century and the labors of Ramón Menéndez Pidal, he, not El Cid, was considered to have been the chief hero of medieval Christian Spain and was believed to be a historical person. His factual existence has been defended in the later 20th century, although the Spanish government has not designated him to be historical.
Өлең
Бернардо аңызының ең алғашқы нұсқасы Туйлық Лукастың (1236) Chronicon mundi еңбегінде кездеседі, одан кейін Родриго Хименес де Раданың (1243) Historia Gothica және Primera Crónica General (1270) еңбектері де осы аңызды жариялайды. 13 ғасырдағы жылнамалардағы нұсқасына сәйкес, Бернардо Сальдания графы Санчо Диас пен Астурия королі Альфонсо II-нің қызы Хименаның құпия некесінен туған ұл болды, алайда оның анасы франк корольі Шарльдің қарындасы Тимбор деген қауесет тарады. Ол Альфонсо билікке келген кезеңде дүниеге келді, бірақ король заңсыз неке туралы білген соң Санчоны түрмеге қамап, Хименаны монастырға орналастырды. Бернардо патша сарайында тәрбиеленді. Альфонсо қарт жасқа келгенде, морилерден қорғану үшін Шарльге бағынды. Бернардо осы бағынуға қарсылық көрсетіп, Альфонсоны ойыннан бас тартуға мәжбүр етті. Содан кейін Шарль Астурияға шабуыл жасады. Бернардо әскерге жетекшілік етіп, оның морилік одақтасы Сарагоса королі Марсил Ронсеваль асуындағы шайқаста франктерді жеңді, сол шайқаста Роланд қаза тапты. Жеңіске жеткен соң Бернардо әкесінің әлі тірі екенін білді. Ол тірі әкесі үшін қайғырды, бірақ Альфонсо оны босатудан бас тартты. Шарль Марсилден кек алу үшін қайтып келгенде, Бернардо бұрынғы одақтасына қарсы оған қосылды. Шарль оны жомарттықпен марапаттап, Францияға қайтарды. Жиырма төрт жылдан кейін ол Астурияға оралып, король Альфонсо III-мен бірге Толедо шайқасына қатысты. Оның туысы Дон Буэзо Франциядан әскермен келгенде, Бернардо оны жекпе-жекте жеңіп, содан кейін оның әскерін де талқандады. Ол әкесінің босатылуын талап етті, бірақ одан бас тартты. Бір жыл өткен соң ол патшайым үшін турнирде күресті, бірақ әкесінің босатылуы туралы өтініші тағы да қабылданбады. Содан кейін ол ашуға еріп, екі жыл бойы жерді тартып алып, патшалықты қорқытып келді. Ол үлкен жасақ жинап, Саламанка маңындағы Эль Карпио деп аталатын қаланы өз штабы ретінде салды. Альфонсо III Эль Карпиоға жорық жасағанда Бернардо әкесінің босатылуын талап етті. Оған рұқсат берілді, бірақ оның әкесі үш күн бұрын қайтыс болған еді. Осылайша Бернардо қаланы бекер жоғалтты. Бернардо біршама уақыт Францияға оралды, содан кейін Шарль оны морилермен күресу үшін әскер мен жылқымен қайтарды. Ол Бербегал, Барбастро және Собрарбе қалаларын азат етті, содан кейін граф Альардос де Латренің қызы Дона Галиндаға үйленді. Ол Жака каналын қайта қоныстандырды.
The earliest form of the legend of Bernardo is found in the Chronicon mundi of Lucas of Tuy (1236), followed closely by the Historia Gothica of Rodrigo Jiménez de Rada (1243) and the Primera Crónica General (1270). According to the form of the legend found in the 13th century chronicles, Bernardo was the son of the secret marriage of Sancho Díaz, count of Saldaña, and Jimena, daughter of King Alfonso II of Asturias , although rumour had it that his mother was Timbor, sister of the Frankish king Charlemagne. He was born early in his Alfonso's reign, but when the king learned of the illicit marriage he had Sancho imprisoned and Jimena placed in a convent. Bernardo was raised in the royal court. When Alfonso grew old, he submitted to Charlemagne in return for protection against the Moors. Bernardo led the resistance to this submission, forcing Alfonso to renege. Charlemagne then invaded Asturias. Bernardo, leading the army, and his Moorish ally, King Marsil of Zaragoza, defeated the Franks at the Battle of Roncevaux Pass, where Roland was killed. After his victory, Bernardo learned that his father was still alive. He went into mourning for his living father, but Alfonso still refused to free him. When Charlemagne returned to take revenge on Marsil, Bernardo joined him against his old ally. Charlemagne richly rewarded him and brought him back to France. Twenty four years later he returned to Asturias and fought alongside King Alfonso III at Toledo. When his cousin, Don Bueso, marched from France with an army, Bernardo defeated him in a duel and then defeated his army. He then demanded the freedom of his father, but was refused. A year later, he fought for the queen in a tournament, but his request for his father's freedom was again refused. He then decided to go on a rampage, seizing land and generally terrorizing the kingdom for two years. He built up a large retinue and constructed a castle he called El Carpio near Salamanca as his headquarters. When Alfonso III marched on El Carpio, Bernardo demanded his father's release. This was granted, but his father had died three days before. Bernardo thus lost the castle for nothing. Bernardo returned to France for a time before Charlemagne sent him back with soldiers and horses to fight the Moors. He liberated Berbegal, Barbastro and Sobrarbe before settling down to marry Doña Galinda, daughter of Count Alardos de Latre. He repopulated the Canal de Jaca.
Шығу тегі
Хроникаларда тарихи оқиға ретінде баяндалғанмен, Бернардо туралы әңгіме шындыққа жатпайды, анахронизмдерге толы және уақыт бойынша мүмкін емес. Ол Дон Буэсоны жеңгенде 82 жаста болса, оның әкесі қайтыс болғанда 110 жаста болуы керек. "Примера Кроника" жиі осы оқиғаға күмәнмен қарастырады. Бұл аңыздың тарихи түбірі – Септиманиялық Бернард.
Although presented in the chronicles as history, the story is of Bernardo is fictitious, being full of anachronisms and chronologically impossible. He would have been 82 years old when he defeated Don Bueso and his father must have been 110 at his death. The Primera Crónica frequently expresses doubt about the story. The historical figure who is most likely the origin of the legend is Bernard of Septimania.
Бернардо дель Карпио туралы әдеби шығармалар
Бернардо дель Карпио туралы түпнұсқа аңызды Леон Корольдігінің жоңғарлары (минстрельдер, кәсіби жырлаушылар, ойын-сауықшылар) айтқан. Кейін кастильдік ақын Перо Феррус (ф. 1380 ж.) Бернардо дель Карпио туралы әнінің бірінде еске алады, онда Кастилиядағы жақсы өмір туралы әңгіме грек, рим, Киелі кітап, рыцарлық және араб батырларына арналған мақтаулар сериясымен үйлеседі. 1624 жылы Бернардо де Балбуена Бернардоның ерліктерін баяндайтын "Эль Бернардо" атты эпикалық поэмасын жариялады. Дон Кихоттың басында Мигель де Сервантес басты кейіпкердің Бернардоға ерекше құрметпен қарағанын көрсетеді, себебі ол Роланды тек қана күшімен жеңген деседі, бірақ бұл контексте Кихоттың романтикалық әңгімелерге тым көп сенгені анық. Сервантес өзінің бір туындысын "Бернардо" деп атаған. Бұл аяқталмаған туынды, Сервантестің көптеген қолжазбалары сияқты, жоғалып кетті. Даниэль Эйзенберг Сервантестің Испаниясында "Бернардо" туралы кітап Бернардо дель Карпио туралы болғаны сөзсіз деп санайды. Роланд/Орландодан өзгеше, Бернардо испан батыры, ұлттық қаһарман болды, ал Сервантес испан батырларын мақтауға немесе оларды одан да көп мақтауға ұмтылды.
The original legend of Bernardo del Carpio was sung by the jongleurs (minstrels, professional reciters, entertainers) of the Kingdom of León. Later, the Castilian poet Pero Ferrús (fl. 1380) mentions Bernardo del Carpio in one of his cantigas, which combines the theme of the good life in Castile with a series of loores, or lyric paeans, to a series of Greek, Roman, Biblical, chivalric, and Arab heroes. In 1624 Bernardo de Balbuena published El Bernardo, an epic poem recounting Bernardo's exploits. In the opening of Don Quixote, Miguel de Cervantes has the protagonist especially admiring Bernardo because he crushed Roland with his arms alone, although the context is clear that Quixote is placing too much credence in the fantastic stories of romance. Cervantes referred to one of his works as "the Bernardo". This uncompleted work is lost, as are almost all of Cervantes's manuscripts. Daniel Eisenberg has proposed that in Cervantes's Spain a book about a " Bernardo" must have been about Bernardo del Carpio. In contrast with Roland/Orlando, Bernardo was a Spanish hero, a national hero, and Cervantes was much in favor of celebrating Spanish heroes, or celebrating them more.