Кіріспе

Неміс дінтанушысы Иоганн Эрнст Имманюэль Вальх (1725 жылдың 29 тамызы – 1778 жылдың 1 желтоқсаны) – неміс дінтанушысы, тіл білгісі және Йена қаласынан шыққан табиғатты зерттеуші.

Өмір

Теолог Иоганн Георг Вальхтың ұлы, ол Йена университетінде семит тілдерін, сондай-ақ табиғаттану мен математиканы оқыды. 1749 жылы «Einleitung in die Harmonie der Evangelien» еңбегін жариялады, ал 1750 жылы теология профессоры қызметіне тағайындалды. Бес жылдан кейін ол логика және метафизика профессоры болды; 1759 жылы бұл қызметті риторика және поэзия профессоры қызметімен ауыстырды. Оның теологиялық еңбектерінің ішінде «Acta Apostolorum» (1756–1761) диссертациялары; «Antiquitales symbolicae» (1772) және оның қайтыс болғаннан кейін «Observationes in Matthaeum ex Graecis inscriptionibus» (1779) жарық көрді. Ол сондай-ақ «Der Naturforscher» (1774–1778) журналын редакциялады және 1749–1756 жылдары «Zeitungen von gelehrten Sachen» редакциясына белсенді қатысты. «Уолчтың көптеген қызығушылықтары мен жарияланымдары гуманитарлық ғылымдар саласында болды. Оларға ерте христиан шіркеуінің тарихы, Жаңа өсиеттің түсіндірмелері мен талқылаулары, латын және грек тілдері, әдебиеті және жазулары, рим тарихы мен ежелгіліктері, келт діні және медицина тарихы кірді». – Kihm & St. John. Маңызды нәтижелердің бірі – 1768 жылдан 1773 жылға дейін жарық көрген, сондай-ақ француз және голланд тілдерінде басылған, әдемі суреттелген төрт томдық «Die Naturgeschichte der Versteinerungen» («Тасқа айналғандардың табиғи тарихы»). 1771 жылғы трилобиттерге арналған толық тарауында «трилобит» сөзі алғаш рет қолданылды және бұл терминге толыққанды арналған басқа еңбектерге қарағанда 50 жыл бұрын пайда болды. «Өмірінің соңына қарай ол гуманитарлық ғылымдар бойынша 80-нен астам жарияланым (кітаптар, тараулар және мақалалар) және табиғат тарихы бойынша 50-ге жуық жарияланым шығарды. 1778 жылдың жазында гипохондриялық (ішек) ұстамалармен ауырып, 1778 жылдың 1 желтоқсанында ішек инфекциясынан қайтыс болды». – Kihm & St. John, 2007, 117 б. Оның інісі Кристиан Вильгельм Франц Вальх та теолог болған.

Уолч Йенада қайтыс болды.