Кіріспе

Англиядағы ерте ортағасырлық патшалық (шамамен 455-871 жж.)

Кент патшалығы (; Regnum Cantuariorum), қазіргі кезде Кент патшалығы деп аталады, қазіргі Оңтүстік-Шығыс Англиядағы ерте ортағасырлық патшалық болды. Ол біздің заманымыздың бесінші немесе алтыншы ғасырында пайда болды және 9-шы ғасырдың соңында Вессекс патшалығына толығымен қосылып, кейін 10-шы ғасырдың басында Англия патшалығының құрамына кірді. Алдыңғы римдік-британдық әкімшілік кезінде Кент аймағы біздің заманымыздың төртінші ғасырында теңізден келген шабуылдаушылардың қайта-қайта шабуылына ұшырады. Бұл аймаққа жалдамалы әскер ретінде герман тілінде сөйлейтін федератылар шақырылған болуы мүмкін. 410 жылы Рим әкімшілігінің тоқтатылуынан кейін, археологиялық деректер мен кеш англосаксондық мәтіндік көздер растағандай, осы аймаққа тағы да герман тілді тайпалар қоныс аударды. Бұл аймаққа қоныс аударған алғашқы этникалық топ – юттар болғандықтан, олар Шығыс Кентте өз патшалықтарын құрды және бастапқыда Франкия патшалығының билігінде болған болуы мүмкін. Батыс Кентке алғашқыда Шығыс саксон немесе Орта саксон қауымдастығы қоныстанған, ал 6-шы ғасырда кеңейіп келе жатқан Шығыс Кент патшалығы оны басып алған деген болжам бар, бірақ бұл әлі нақты емес. Кент патшалығының ең алғашқы танылған патшасы – Этельберт, ол бретвальда ретінде 6-шы ғасырдың соңында басқа англосаксон патшаларына елеулі ықпал еткен. Англосаксондардың христиан дініне өтуі Этельберт билік еткен кезеңде, 597 жылы Кентерберийлік монах Августин мен оның Григориандық миссиясы келген кезде басталды. Кент, англосаксондық гептархия деп аталатын жеті патшалықтың бірі болды, бірақ ол 8-шы ғасырда Мерсияның бағынышты патшалығына айналғандықтан тәуелсіздігін жоғалтты. 9-шы ғасырда ол Уэссекс патшалығының бағынышты патшалығына айналды, ал 10-шы ғасырда Уэссекс басшылығымен құрылған біртұтас Англия патшалығының бір бөлігіне айналды. Оның аты содан бері Кент графтығы ретінде сақталған. Англосаксондық Кент туралы білім, «Англосаксон хроникасы» және «Ағылшын халқының шіркеу тарихы» сияқты кеш англосаксондық мәтіндерді зерттеу арқылы, сондай-ақ ерте ортағасырлық зираттар мен қоныстардан қалған археологиялық деректер мен топонимикалық (жер-су атаулары) деректер арқылы алынған.

Римдік-британдық Кент құлдырауы

Римдік-британдық кезеңде, қазіргі Кент ауданының Медуэй өзенінің шығысында жатқан бөлігі Кантика деп аталатын цивитас еді. Оның атауы бұрынғы ортақ бриттік жер атауынан алынған – Кантиум ("жер бұрышы" немесе "шеттегі жер"), ол Римге дейінгі темір дәуірінде қолданылған, бірақ осы тайпалық аймақтың аумағы белгісіз. III және IV ғасырлардың соңында, римдік Британия франктар, сакстар, пикттер және скоттардың қайталап шабуылдарына ұшырады. Ұлыбританияның Еуропа құрлығына ең жақын бөлігі болғандықтан, Кент теңізден келетін шабуылшылардың көптеген шабуылдарын бастан өткерген болуы мүмкін, нәтижесінде Кент жағалауында төрт саксон жағалауы бекінісі салынды: Регульбиум, Рутупиа, Дубрис және Порт Леманис. Сондай-ақ, осы кезеңде ресми рим әскерлерін толықтыру үшін солтүстік Галлиядан герман тілінде сөйлейтін жалдамалы әскерлер, foederati ретінде белгілі, жалданып, Кент жері төлем ретінде берілген болуы мүмкін. Бұл foederati римдік-британдық мәдениетіне сіңісіп кеткен, сондықтан оларды археологиялық тұрғыдан ажырату қиын. IV және V ғасырлардың басында ауылдық виллалар тасталып қалғандығына куәлік бар, бұл романо-британдық элитасының бекінілген қалалық орталықтардың салыстырмалы қауіпсіздігіне көшкенін көрсетеді. Алайда, қалалық орталықтар да құлдырауға ұшырады; Кентербериде III ғасырдың соңынан бастап халық санының азаюы және белсенділіктің төмендеуі байқалды, ал Довер IV ғасырдың соңында тасталып кетті. 407 жылы рим легиондары империяның континенттік орталық аймандарына жасалған шабуылдарды тоқтату үшін Ұлыбританиядан кетіп қалды. 410 жылы рим императоры Хонорий британдық поддандыларына хат жолдап, енді олар өздерін қорғауға міндетті екенін және императорлық әскерлер оларды қорғауға көмектесе алмайтынын мәлімдеді. Кейінірек англосаксондық Англияда жазылған және V ғасырдың оқиғаларын дәл баяндамайтын Англосаксондық жылнамасына сәйкес, 418 жылы көптеген римдіктер Кент арқылы Ұлыбританиядан кетіп, өздерінің байлықтарын алып кеткен. Бұл рим аристократиясының нағыз көшіне жазылған естелік болуы мүмкін.

Ют жерінің көші-қоны: 410499

Археолог Мартин Уэлчтің айтуынша, бесінші ғасырда "Кент аймағы саяси, әлеуметтік және физикалық ландшафт жағынан түбірімен өзгерді". Юттардың қоныс аударуының масштабы туралы көптеген пікірталастар болды: кейбіреулер оны германдық халықтардың үлкен санының Солтүстік Еуропадан Британияға көшіп, жергілікті британдықтарды Батыс Британияға немесе Бретаньға ығыстырған жаппай қоныс аудару деп санайды; ал енді біреулер тек шағын жауынгерлік элита келді деп санайды, олар римдік британдықтарды бағындырып (немесе тіпті құлдыққа салып), содан кейін жаңа келгендердің ежелгі ағылшын тілі мен материалдық мәдениетін қабылдады. Қазіргі уақытта көптеген ғалымдар аймақтық айырмашылықтардың маңызды екенін мойындайды, бұл ретте бұрынғы көзқарас оңтүстік және шығыста, ал соңғысы солтүстік және батыста көбірек қолданылады. Кентте археологиялық және тарихи дәлелдер германдық халықтардың ірі көлемде қоныс аударғанын көрсетеді. Дегенмен, римдік британдықтардың бір бөлігі сақталған болуы мүмкін, өйткені аймақтың римдік атауы – Кантиака, жаңа англосаксон патшалығының атына әсер етіп, Кантвар ("Кент тұрғындары") деген атқа ие болды. Германдықтардың Британияға қоныс аударуы ағылшын-саксон кезеңінің соңындағы жазбаларда, ең әйгілісі Беддің "Ағылшын халқының шіркеу тарихы" және "Ағылшын-саксон жылнамасы"-нда көрсетілген. Екеуі де бесінші ғасырға тән ауызша әңгімелерге сүйенеді және сол кездегі саясатты ақтау үшін мифтер жасауға тырысты. "Ағылшын-саксон жылнамасы"-нда айтылғандай, Вортигерн атты "британ патшасы" пикті шабуылдарына қарсы қорғануға көмектесу үшін екі германдық көшбасшы – Хенгист пен Хорсаны ("айғыр" және "жылқы") Британияға шақырды. 449 жылы Кенттегі Ипвинсфлитке (Эббаның сағасы, қазіргі Эббсфлит) келгеннен кейін Хенгист пен Хорса пиктілерді жеңіп, содан кейін британдықтарға қарсы шығып, Британияны отарлауға көбірек германдық тайпаларды шақырды. Олардың арасында ескі сакстар, англдар және ютар болды; соңғылары Кент пен Уайт аралына қоныстанды, Кантвар және Витвар халықтарын құрды. Жылнамаға сәйкес, 455 жылы Хенгист пен Хорса Вортигернмен Эгелестрепте (вероятно, Кенттегі Айлсфорд) шайқасты, онда Хорса қаза тапты. Хенгист оның орнын басты, содан кейін оның ұлы Эск билікке келді. 456 жылы Хенгист пен Эск Крекганфордта (вероятно, Крейфорд) британдықтармен шайқасты. Британдықтар Кенттен Лондонға қашып кетті. Бедтің "Шіркеу тарихында" осыған ұқсас оқиға келтірілген: Кент және Уайт аралының халқы ютар қоныстанғандардың ұрпақтары екендігі, ал Хорса британдықтармен шайқаста қаза тапқаны, оның денесі Шығыс Кентте жерленгені айтылады. Бұл оқиғалардың дұрыстығы күмәнді, С. Э. Келли "легендалық егжей-тегжейлі мәліметтерді жоққа шығару оңай" дейді. Ғалымдар Хенгист пен Хорсаны халықтық дәстүрден алынған мифологиялық тұлғалар ретінде қарастырады, олар орта және соңғы ағылшын-саксон кезеңіндегі билеушілерді заңдастыру үшін қолданылған. Аңыздың қаншалықты шындыққа жақын екені туралы пікірлер әртүрлі. Мысалы, Барбара Йорк "жақында жүргізілген егжей-тегжейлі зерттеулер [...] осы жазбалардың көбінесе миф екенін және олар қамтитын кез келген сенімді ауызша дәстүрдің шығу тегі туралы аңыз форматындағы конвенцияларда жоғалып кеткенін растады" дейді, ал Ричард Флетчер Хенгисттің "бар екендігіне күмән келтіруге ешқандай себеп жоқ" дейді, ал Джеймс Кэмпбелл "осындай жылнамалардың шығу тегі терең құпия және күмәнді болғанымен, оларды жай ғана жоққа шығаруға болмайды" деп қосады. Келіп қоныстанған германдық халықтар римдік британдықтардың ең жақсы ауыл шаруашылығы жерлеріне қоныстанды, әсіресе таудың солтүстігіндегі етегіне және таудың оңтүстігіндегі Холмсдейлге. Олар ауыл шаруашылығын мал шаруашылығымен толықтырған, бірақ жақын жағалаулар мен өзендердің арқасында балық аулау және саудамен де айналысқан. Ағылшын-саксондар бұрыннан бар болған тарихи және римдік жол жүйелерін пайдаланды, зираттардың 85% римдік жолдан, кеме жүретін өзеннен немесе жағалаудан 1,2 км-ге жақын орналасқан, ал қалған 15% ежелгі жолдарға жақын орналасқан. Бұл ерте қоныстардың археологиялық дәлелдері аз, бірақ бір көрнекті мысал – Төменгі Уорбанктегі (Кестон) грубенхаус, ол бұрынғы римдік вилланың үстіне, Солтүстік Даунс арқылы римдік британдық жолға іргелес салынған. Бесінші ғасыр керамикасы сондай-ақ Кент айналасындағы көптеген виллаларда табылды, бұл осы кезеңде осы жерлердің қайтадан қоныстанғанын көрсетеді. Шығыс Кентте бесінші ғасыр зираттары көбінесе тек жерлеу орнынан тұрады, олардың Кентке тән ерекшеліктері бар. Керісінше, Батыс Кенттегі Орпингтон зираттарындағы жерлеулермен қатар кремация да кездеседі, бұл Теміз өзенінен солтүстікке орналасқан саксон зираттарына тән. Бұл Батыс Кент осы кезде Шығыс Кенттен тәуелсіз болған және Теміз сағасының солтүстігіндегі Шығыс саксон патшалығының бір бөлігі болғанын көрсетеді.

Даму және батысқа қарай кеңейту: 500590

VI ғасырда Кент патшалығы Францияның Меровингтер басқарған патшалығымен байланыста болды, ол сол кезде солтүстік-батыс Еуропаға ықпалын кеңейтіп жатқан еді. Жазбаша дереккөздер Кент осы ғасырдың бір бөлігінде Меровингтердің бақылауында болуы мүмкін екенін көрсетеді. Осы кезеңдегі франктердің материалдық мәдениетіне қатысты археологиялық дәлелдер Кентте табылды, бірақ Төмендік Британияның басқа аймақтарында табылған жоқ, бұл франк патшалығымен сауда монополиясы болғанын көрсетеді. VI ғасырға тән Кенттің өнеркәсіп бұйымдары континенттік Еуропада, әсіресе қазіргі Шарент, батыс Нормандия, Рейнланд, Фризия, Тюрингия және Оңтүстік Скандинавия аймақтарында табылған. Олар Сассекстегі сакстардың орналасқан жерінен ағылшын арнасының арғы жағындағы Сейн мен Сомм аралығында сирек кездеседі, бұл сауданың географиялық емес, нақты тайпалық немесе этникалық топтар арасында жүргенін көрсетеді. Гэмпшир мен Уайт аралында Кенттің сауда байланыстарын көрсететін археологиялық деректер де бар, ал Уилтшир және Кембриджшир сияқты алыс аймақтардағы жерлеу орындарында осы бұйымдардың көшірмелері немесе ұқсас нұсқалары кездеседі. Археологиялық мәліметтерге сәйкес, VI ғасырда Шығыс Кент Батыс Кентті өз құрамына қосып алған. Оңтүстікте Кент элитасы үшін ешқандай құндылығы жоқ тығыз Уэльд орманы орналасқан, ал патшалықтың батысындағы құнарлы аймақ, әсіресе Дарент аңғары және Медуэйдің батысындағы Солтүстік Даунс тауларының етегі жаулау үшін тартымды болды. VI ғасырда Кенттегі археологиялық жазбаларда Ютландиядан келген бұйымдар да кездеседі, бірақ басым ықпал франктердің ықпалына көшті.

Корольдік құрылды және христиандыққа айналды: 597650

597 жылы тарихи жазбаларда Кент елі элиталық таптың билігінде алғаш рет англосаксон патшалығы ретінде пайда болды. Монах Бед осы кезеңде Кентті Этельберт билегендігін айтады, осылайша ол ең алғашқы сенімді куәландырылған англосаксон монархы атанды. Бедтің сөзіне қарағанда, Этельберт – Хамбер өзенінің оңтүстігіндегі, соның ішінде басқа патшалықтарды да басқарған бретуалда болған. «Англо-саксон жылнамасы» VI ғасырдағы Британиядағы соғыстарды тілге алады, бірақ олардың көпшілігі батыста болды және Кентке тиесілі емес; жалғыз ерекшелік – 568 жылы Кенттіктер мен Батыс саксондықтар арасындағы шайқас, онда Этельберттің әскері Кентке кері шегінді. Этельберттің билігі кезінде Ежелгі ағылшын тілінде сақталған ең көне заң – Этельберт заңы жазылды. Бедтің мәліметінше, англосаксон Англиясының христиандануы Этельберттің билігінде Кентте басталды, 597 жылы Эббсфлит түбегіне бенедикттік монах Августин келіп, грегориандық миссияны әкелді. Этельберттің франк әйелі Берта бұрыннан христиан болған, ал Этельберт бірнеше жылдан кейін дінге өтті. Этельберттің Рæдвальдты христиандықтануға талпынысы Кент патшалығы мен Шығыс Англия патшалығы арасындағы байланысты көрсетеді, олардың Солтүстік теңізде ортақ мүдделері болған. Осы кезеңде англосаксон патшалары өз патшалықтарында үнемі көшіп, жергілікті халықтан тауарлар алып, сыйлықтармен жауап қайырып тұрған. VII және VIII ғасырлардағы түрлі құжаттар Кентті екі патша билегенін куәландырады, мүмкін, шығыста үстемдік еткен және батыста бағынышты болған, бұл бұрынғы бөліністің көрінісі болуы мүмкін. VII және VIII ғасырларда Франциямен сауда кеңінен дамыды және Довер, Сарр және Фордвич порттары арқылы Кент патшаларының бақылауында болғандай көрінеді. Осы кезеңде қабірлерге жиһаз салу тоқтады, археологиялық тұрғыдан қарағанда, қабір бұйымдарының аймақтық ерекшелігі азайды және Салин стилі II мотивтерімен безендірілген заттар көбейді. Сондай-ақ, басқалардан әлдеқайда зор байлыққа ие элиталық қабірлер пайда болды; Кенттіктерге тән мысалдар Сарр англосаксондық зиратында және Кингстон Барроу зиратында табылды, ал қазіргі Букингемширдегі элиталық Таплоу қабірінде де Кенттік белгілер байқалды, бұл аймақта Кенттің ықпалы болғанын көрсетеді.

Мерция билігі: 650825

VII ғасырда Кент билігі Мерсия мен Нортумбрияның билігі өскен сайын әлсіреп кетті, бірақ VII немесе VIII ғасырда жазылған 15 000 жер терісі бар тайпалық хидаж бойынша Англиядағы төртінші бай патшалық болып қалды. Дегенмен, бұл кезең Кент патшалық отбасы үшін қиын болды; Кентке 664 жылдан 673 жылға дейін Эггберт билік жүргізді, бірақ 664 және 667 жылдар аралығында екі патшалық туысы, Этельред пен Этельберт, Эстри патша залында өлтірілді, мүмкін Эггбертке қауіп төндіргендіктен. Эггберттің орнын ағасы Хлотер басқарды, ол 674 жылдан 686 жылға дейін билік құрып, Оңтүстік Саксондармен одақтасқан Эггберттің ұлы Эадрик өлтірді. VII ғасырдың аяғында Кентке Мерсия билік етті. Лунденвикте кем дегенде 680-жылдарға дейін Кент патша залы мен реви болды, бірақ қала содан кейін Мерция қолына өтті. Лунденвиктің жоғалуы, бәлкім, Кенттің Канал арқылы саудадағы монополиясын және Темза өзенінің бақылауын бұзды, оның экономикалық ықпалын әлсіретті. Беданың кейінгі жазбасына сәйкес, 676 жылы Мерция патшасы Этельред I шабуыл жасап, Кенттің көптеген шіркеулерін қиратты. Мерсияның Кентке деген бақылауы келесі онжылдықтарда артты; 689–690 жылдары Мерсияның иелігі астындағы Шығыс Саксон патшалары Батыс Кентте белсенді болды, ал Этельред Танет пен Рекульвердегі Минстердегі христиан қауымдастықтарының табысына төрелік еткенін растайтын жазбалар бар, бұл патшалықтың шығысына да Мерсияның күшті бақылауын көрсетеді. 686 жылы Кентті Вессекс патшасы Кедуалла басып алды; бір жыл ішінде Кедуалланың ағасы Мул Кенттік бүлік кезінде қаза тапты, ал Кедуалла патшалықты қайтадан қиратуға оралды. Осыдан кейін Кент тәртіпсіздікке түсіп, күйзеліске ұшырады. Мерсиялықтар Освин есімді патшаны қолдады, бірақ ол екі жылдай ғана билік жүргізген сияқты, содан кейін Вихред патша болды. Вихред заңдарымен танымал болған Вихред патшалықты бұрынғы жылдардағы күйреу мен дүрбелеңнен кейін қалпына келтіру үшін көп нәрсе істеді, ал 694 жылы ол Мулдың өлімі үшін өтемақы төлеп, Батыс саксондармен татуласты. 725 жылы Вихред қайтыс болғаннан кейін Кент туралы жазбалар бөлшекті және түсініксіз. Қырық жыл бойы екі-үш патша бір мезгілде билік жүргізді. Бұл бөлініс Кентті Мерсияның Оффаның көтеріліп келе жатқан құдіретіне бірінші нысанаға айналдырған болуы мүмкін: 764 жылы ол Кентке үстемдікке ие болды және оны клиент патшалар арқылы басқарды. 770-ші жылдардың басында Оффа Кентті тікелей басқаруға тырысқан сияқты, содан кейін бүлік шықты. 776 жылы Отфордта шайқас болды, ал нәтижесі белгісіз болса да, келесі жылдардағы жазбалар бүлікшілердің жеңіске жеткенін көрсетеді; Эгберт II және кейінірек Эалхмунд Оффадан тәуелсіз он жылға жуық билік жүргізген көрінеді. Алайда бұл ұзаққа созылмады, өйткені Оффа 785 жылы Кент үстінен билігін нық қалпына келтірді. Бұл кезеңдегі діни орталықтар, шіркеулері бар минстерлер, көбінесе көптеген ресурстар мен сауда байланыстарына қолжетімділігі бар жай елді мекендерден әлдеқайда үлкен болды; Танеттегі минстерде үш сауда кемесі болған. VII ғасырда Англияда негізінен шіркеулер үшін масондық құрылыс қайтадан пайда болды. Өңірдегі ең алғашқы шіркеулер "Кентистік топ" деп аталады және олардың дизайнында итальяндық және франктық әсерлер көрінеді; ерте үлгілерге Санкт-Панкрас, Санкт-Мария және Санкт-Петер және Санкт-Пол кіреді, олардың барлығы Кентербериядағы Сент-Августин монастырының бөлігі, сондай-ақ Рочестердегі Сент-Эндрюс және Лаймингдегі Сент-Мария. VII ғасырдың аяғында ең алғашқы жарғылар пайда болады, олар иемдену шекараларын көрсетеді және Wantsum Channel және Romney Marsh-тен мал шаруашылығы үшін жерді қалпына келтіруді көрсетеді. 700-ге жуық уақытқа жататын Батыс Кенттегі Грейвсенд маңындағы Эббсфлиттің су диірмені де ландшафттың жаңа қолданылуын көрсетеді. Кентербери жетінші ғасырда Кенттің экономикалық және саяси орталығы болды, бұл туралы қоқыс шұңқырлары, металл өңдеу, ағаш залдары және сол кезеңдегі суға батып кеткен ғимараттар дәлелдейді. Археологиялық дәлелдер жетіспегенмен, Доверде және мүмкін Рочестерде де қарқынды даму болды. Бұл кезеңде Кентербери мен Рочестерде негізгі монеталар шахтасы болғандығы белгілі, негізінен күміс счетталар өндірілген. Бұл VII ғасырдан бастап Кент патшалары патшалықтың экономикалық құрылымын бақылауға алған дегенге меңзейді. VIII және IX ғасырларда бірнеше бекіністі жер құрылыстары, әсіресе Вансдайк және Оффаның Дайк, соғысып жатқан патшалықтар арасындағы кедергілер ретінде салынған; Крей аңғары...

Викингтердің шабуылдары: 8251066

Англо-саксон жылнамасы Кентке алғаш рет викингтердің шабуыл жасағанын жазбаға алған. Кент және оңтүстік-шығыс Англия бай монастырьларының болуына байланысты тартымды нысана болып саналды, олар көбінесе ашық жағалау аймақтарында орналасқан. 804 жылы Лимингдегі қарындастарға шабуылдаушылардан қашу үшін Кентербериде пана берілді, ал 811 жылы Кент әскерлері Шеппи аралында орналасқан викингтер әскерін тойтару үшін жиналды. 835 жылы Шеппиде, 841 жылы Ромни батпағы арқылы, 842 жылы Рочестерде, 851 жылы Кентербериде (Аклия шайқасы) және Сандвичте (Сандвич шайқасы), 853 жылы Танетте және 865 жылы Кент арқылы тағы шабуылдар тіркелді. Кентке құрлық және теңіз жолдарымен де оңай қол жеткізуге болатын. 811 жылы викингтер Кенттің солтүстік жағалауында бекіністер салғаны және 851–852 жылдары Танетте, ал 854–855 жылдары Шеппиде қыстағаны туралы мәліметтер бар. Осы кезде Кентербери мен Рочестерде римдік қабырғалары сақталған, оларды қалпына келтіруге болар еді, бірақ оларға викингтер шабуыл жасады: 842 жылы Рочестерге, 851 жылы Кентербериге, ал 885 жылы Рочестерге қайтадан қоршау салды, содан кейін Альфред әскері оны босатып алды. Бургал Хидагеде Еорпенбурнам бекінісінің салынуы тіркелген, мүмкін Касл Толл. Батыс Кент жағалауында, әсіресе викингтерден жасырылған байлықтардың іздері табылды. 892 жылы Оңтүстік Англия Ұлы Альфред басшылығымен біріккенде, Кент апаттың алдында тұрды. Альфред Гутрумды жеңіп, викингтерге Шығыс Англия мен Солтүстік-Шығысқа қоныстануға рұқсат берді. Алайда, басқа да даниялықтар әлі де көшіп жүрді. Тәжірибелі әскербасы Хастен Солтүстік Францияда үлкен күш жинап, Парижді қоршап, Бретаньді басып алды. 892 жылы Булоньден Кенттің оңтүстік жағалауына 350-ге жуық викинг кемесі келді. 5000 мен 10000-ға жуық адам, отбасылары мен жылқыларымен бірге Лаймен сағасына (қайта иеленген Ромни батпағындағы Корольдік әскери каналдың шығыс-батыс бағыты) келіп, Боннингтондағы Сент-Румвольд шіркеуінің жанындағы саксон бекінісіне шабуыл жасап, ішіндегілердің барлығын өлтірді. Олар одан әрі жылжып, келесі жылы Аппледорде бекініс салды. Бұл туралы естіген Шығыс Англиядағы және басқа да даниялықтар Альфредке қарсы көтерілді. Олар Кентке Аппледорден шабуыл жасап, ірі елді мекен Селеберхтес Сертті (қазіргі Ашфорд маңындағы Ұлы Чарт) қиратты. Олар ішкі аймаққа одан әрі жылжып, ағылшындармен көптеген шайқастарға қатысты, бірақ төрт жылдан кейін бас тартысты. Кейбіреулері Шығыс Англияға, ал басқалары Солтүстік Францияға қашып, Нормандияға қоныстанды. Торкелл Биік басқарған үлкен викинг әскері 1011 жылы Кентербериді қоршап алды, нәтижесінде қала тонауға ұшырады және 19 сәуірде 1012 жылы архиепископ Альфеге қаза тапты, Торкелл оны өлтірмей, құны үшін сатуға тырысқанына қарамастан.