Кіріспе

12 ғасырдағы Платоншы философ және ақын Бернардус Сильвестрис, сондай-ақ Бернард Сильвестрис және Бернард Сильвестр аттарымен де белгілі, 12 ғасырдағы орта ғасырлық Платоншы философ және ақын болған.

Өмірбаян

Бернардтың өмірі туралы көп мәлімет белгілі емес. XIX ғасырда Бернард Шартрлық Бернардпен бір адам деп есептелген, бірақ қазіргі ғалымдар олардың екі түрлі адам екендігіне келіседі. Бернардты Шартр қаласымен байланыстыратын аз ғана дәлел бар, алайда оның еңбегі XII ғасырдағы Шартр мектебінің білімімен үйлеседі және сол тұрғыдан алғанда "шартриандық" деп аталады. Бернард өзінің "Космографиясын" 1141 жылы Шартр канцлері болған Тьерриге арнады; бұл хатты, ғылымға деген қызығушылығымен белгілі болған ықпалды тұлғаның құрметін алу үшін жазған болуы мүмкін. Дегенмен, ол одан бұрын, шамамен 1143-1148 жылдар аралығында аяқталған болуы да ғажап емес. Бернардтың испан философия мектептерімен байланысы туралы да кейбір деректер бар, бірақ "Космографияда" қала мен айналасы туралы толыққанды сипаттамалар кездесетіндіктен, оның Тура қаласында туып өскені және оқығаны ықтимал. Кейінгі ортағасыр авторлары да оны осы қаламен байланыстырған.

Шығармалары

Бернардтың ең маңызды еңбегі – жоғарыда аталған «Космография», әлемнің жаратылуы туралы просиметрум, ол 12 ғасырдағы платоник көзқарасынан баяндалған. Бұл еңбек метафизикалық және ғылыми сұрақтарды талқылау үшін аллегорияны қолдану арқылы Шосер және басқаларға үлкен әсер етті. Оның христиандық неоплатонизмі 9 ғасырғы ирланд теологы Джон Скот Эриугенаның «Перифизеон» еңбегінде ең анық көрініс тапқан. Бернард «Математик» поэмасын, сондай-ақ «Экспериментарий» поэмасын (болжам бойынша) және бірнеше шағын поэмаларды жазған. Орта ғасырларда Бернардқа жатқызылған еңбектердің ішінде Вергилийдің «Энеидасына» (қазіргі ғалымдар Бернардтың авторлығын даулап отыр) және Мартиан Капелланың «Филология мен Меркурийдің тойы» еңбегіне жазылған түсіндірмелер бар. «Энеидаға» жазылған түсіндірме – бұл орта ғасырлық еңбектер арасындағы ең толық түсіндірме, бірақ ол толыққанды емес, алтыншы кітаптың үштен екі бөлігінде тоқталып қалады.

Энеидаға түсініктеме жазу

Джулиан Уорд Джонс, "Энеидаға қатысты Сильвестрис түсініктемесі және тағы екі интерпретациясы" атты мақаласында, Энеидаға жасалған түсініктемелердің авторлығы мәселесін шешуге тырысады, Э. Р. Смитстің және Кристофер Басвеллдің екі бөлек позициясын ажырата отырып. Джонс Смитстің тұжырымын қабылдамайды, ал Басвеллдің тұжырымы негізінен дұрыс, бірақ кейбір түзетулерді қажет етеді дейді. Э. Р. Смитс, Андре Вернет сияқты (1938), Карнотенсис (түсініктеме авторының псевдонимі) – Сильвестристі ең көп жаңылыстырған Шартрлық Бернард екенін болжайды. Вернеттің сөзіне қарағанда, әдетте зиян келтіретін осы жаңылысудан Сильвестрис, мүмкін, пайда тапқан, себебі ол көбінесе Вергилийдің "Энеидасына" түсініктеме жазушы ретінде танылады. Смитс және Вернет, Бернард Шартрдың "Энеидаға" түсініктеме жазуын осы еңбек пен басқа мәтіндер арасындағы ұқсастықтар мен айырмашылықтарға байланысты деп санайды. Ал Кристофер Басвелл, "Энеидаға" жасалған түсініктемені Кембридждегі Питерхаус 158 қолжазбасындағы түсініктемемен салыстыру арқылы интерпретациялауға тырысады, оны түсініктемелердің қолжазбалары мен Сильвестрис түсініктемесі арасындағы маңызды байланыс деп есептейді. Басвелл, мәтіндерді екі бағанға орналастыру арқылы интерпретациялардың сәйкес келетінін көрсетеді, бірақ Питерхаус қолжазбасындағы жазбалар Сильвестрис түсініктемесіндегі жазбалардың қысқартылған және жеңілдетілген нұсқалары сияқты көрінеді. Басвелл Питерхаус қолжазбасы Сильвестристің ертерек нұсқасын көрсетеді деген қорытындыға келеді. Джонс бұл қорытындымен келіспейді, оның пікірінше, көзге түсетін ұқсастықтардан гөрі маңызды айырмашылықтар бар. Ұйымдастырудағы айырмашылықтарды көрсету арқылы Джонс Басвеллдің гипотезасына күмән тудырады. Басвелл мен Джонс екеуі де Сильвестристі "Энеидаға" түсініктеме жазушы ретінде қарастырса да, Джонс Питерхаус қолжазбасымен байланысқа келіспейді. Уильям Тернер, "Католик энциклопедиясында" оның философиясында "пантеизмге" қарай бет бұру байқалатынын жазды. Орта ғасырлық және Ренессанс дәуірінің авторларының еңбектерінде, соның ішінде Хильдегарда Бингенская, Святой Бонавентура, Винсент Бове, Данте, Чосер, Никола Кузанский және Боккаччоның шығармаларында оның ықпалының дәлелдері бар.