Кіріспе

Уильям Дитерлдің 1945 жылғы фильмі. «Махаббат хаттары» – Уильям Дитерлдің режиссерлік жұмысы, Айн Рэндтің сценарийі бойынша, Кристофер Массидің «Менің қарапайымдылығыма рақым ет» романы негізінде түсірілген 1945 жылғы американдық романтикалық фильм-нуар. Басты рөлдерде Женефер Джонс, Джозеф Коттен, Энн Ричардс, Сесил Келлауэй, Глэдис Купер және Анита Луиз. Сюжетте әйелге ғашық болатын ер адамның тарихы айтылады. Бұл әйел амнезиямен ауырып, екі түрлі мінезге ие, ал оның сол ер адамның әскери досын өлтіргеніне сендіреді. Фильм төрт «Оскар» сыйлығына ұсынылған, оның ішінде Женефер Джонс «Басты рөлдегі ең үздік әйел ойыншысы» номинациясына ие болды.

Сюжет

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Италияда болған американдық солдат Алан Квинтон досы Роджер Морландқа хаттар жазып тұрады, ол өзінің "ешқандай нормасы, әдептілігі, не талғамы жоқ" екенін мойындайды. Алан Виктория Ремингтонмен ешқашан кездеспеген, бірақ оны "рухани бейне" деп санайды, оған жеке айта алмайтын сезімдерін білдіре алады. Викторияның хаттарға ғашық болғанын түсінеді және Алан осыны айтқаннан кейін Англияда парашютисттерге оқуға (және демалысында Викторияны көруге) кеткен Роджердің оны қатты ұялтатынын ойлайды. Алан Италия майданында жарақаттанып, Роджердің қайтыс болғанын біледі. Азаматтық өмірге қайта бейімделуде қиналады және келіні Хелен Уэнтвортпен уақыт өткізеді. Эссекстегі тәтесінің шаруашылығына көшіп кетеді. Лондонда ағасы оны бір кешке шақырады, онда ол Дилли Карсонмен және өзін Синглтон деп таныстырған әйелмен танысады. Мас күйінде оларға хаттар туралы және ешқашан кездеспеген әйелге ғашық болғаны туралы айтады, ал Дилли ол Виктория туралы айтып отырғанын түсінеді. Ол Аланға кісі өлтіру болғанын және хаттардың оған қатысы бар екенін айтады. Алан мен келіні бір-біріне ғашық емес екенін түсінеді және ол шаруашылыққа көшер алдында жақсылықпен ажырасады. Эссексте Алан Лонгричке бағыттайтын белгіні көреді – ол барлық хаттарды жіберген шаруашылықтың мекенжайы – және үйге барады, онда Виктория бір жылдан астам бұрын қайтыс болғанын естітеді. Роджерді әйелі өлтіргенін де біледі және хаттарды жазғаны үшін өзін кінәлі сезінеді. Лондонға оралғанда Дилли Синглтонның есін жоғалтқанын және шын мәнінде Виктория екенін айтады. Ол Синглтонға хаттарды өзі жазғанын айтпауын өтінеді, өйткені Виктория хаттар арқылы Роджерге ғашық болып, соларға сүйеніп оған үйленген. Дилли Роджерді Лонгричтегі ауылдық үйден пышақталған күйде тапқанын айтады, бірақ Виктория оның қасында қару ұстап тұрса да, не болғанын есіне түсіре алмайды. Сотта ештеңе есіне түсіре алмай, бір жылға түрмедегі психиатриялық ауруханаға жіберіледі, содан кейін Диллидің күтіміне беріледі. Виктория есін қалпына келтірмейді және қазір Синглтон ретінде өмір сүруді жалғастырады, оның бастапқы аты табылған бала ретінде белгілі. Синглтон Аланның Викторияға ғашық екеніне сенді, бірақ Викторияның шын мәнінде өзі екенін түсінбейді. Дегенмен, Алан Синглтонның асырап алған анасы Беатрис Ремингтоннан рұқсат алып, оныңмен үйленеді. Бірақ олардың некесі Аланның Синглтон деп санайтын басқа әйелге деген махаббатынан қиындыққа ұшырайды. Беатрис шаруашылыққа оралады және Синглтон елге сапар кезінде Лонгрич пен шаруашылыққа баруға ынталанады, өйткені оның жасырылған естеліктері оянады. Беатриспен сөйлескенде Синглтон сол тағдырлы түннің оқиғаларын еске түсіре бастайды: Виктория мен мас Роджер Виктория өзі сүйген адамды еске түсіру үшін хаттарды қайта оқып жатқанда дауласады, ал қазіргісі ашкөз және ұрысқыш. Роджер хаттарды өзі жазбағанын айтады, содан кейін ол оны ұрып-соғуға және қорлауға көшеді. Беатрис пышақ алып, оны өлтіреді, ал Виктория оның отқа лақтырған хаттарын құтқаруға тырысады. Алан үйге келгенде Виктория өзінің кім екенін еске түсіреді және хаттарды Алан жазғанын түсінеді. Содан кейін олар құмарлықпен сүйіседі.

Өзгерістер мен өндіріс

Фильмді алғаш продюсерлеген Хал Уоллис болды, ол жақында Warner компаниясындағы өндіріс бөлімінің басшысы лауазымын тастап, Paramount компаниясында продюсер болып жұмыс істеді. Рэндтің Массидің кітабын сценарийге адаптациялауына Эдмонд Ростанның танымал "Сирано де Бержерак" пьесасы да ықпал етті. Рэнд жастығынан бастап француз тілінде оқығаннан бері осы туындыға жоғары баға берген. Ростанның пьесасындағыдай, басты кейіпкер әйел, өзге сарбаз жазған махаббат хаттарының авторы деп ойлаған сарбазға ғашық болады, соның ішінде майданнан келген әсерлі хат та бар еді. Рэндтің нұсқасында психологиялық құпия элементтері қосылып, кейіпкерлер "құрметті аяқталуға" жете алу үшін, хаттардың нақты авторын табады. "Махаббат хаттары" Джонс пен Коттеннің басты рөлдерде ойнаған төрт фильмнің екіншісі. Қалғандары – "Сен кеткеннен кейін" (1944), "Күндегі дуэль" (1946) және "Дженнидің портреті" (1948). Хал Уоллис Джонс пен Коттенді Дэвид О. Селзниктен (сонымен қатар режиссер Уильям Дитерлемен бірге) жеке келісімшарт бойынша шақыруға мәжбүр болды. Коттен – Уоллистің екінші таңдауы болды, ал бірінші таңдауы Грегори Пек фильмнің "Спеллбаундқа" тым ұқсас болғандықтан рөлден бас тартты. Уоллис Селзникпен жұмыс істеудің қиын екенін және ол фильмді бақылауға тырысқанын айтты. Энн Ричардс жақында Уоллиспен келісімшарт жасасқан еді. Ол Барри Салливанмен бірге басты рөлдерге үміткер болды, бірақ Уоллис танымал актерлерді таңдауға шешім қабылдады. Ричардс екінші басты әйел рөліне бекітілді. Фильм түсірілімі 1944 жылдың қазан айында басталып, 1 қаңтарда аяқталды.

Музыка

Виктор Янгтың музыкалық партитурасы «Оскар» сыйлығына ұсынылып, «Love Letters» хит-әнінің мелодиясын қамтыды. Эдвард Хейманның сөзіне жазылған әннің алғашқы танымал нұсқасын әнші Дик Хаймс орындады, оның жазбасы 1945 жылдың қыркүйегінде ең жоғары танымалдылыққа ие болды. 1945 жылдан бері Кетти Лестер, Элисон Мойе, Розмари Клуни, Нат Кинг Коул, Элвис Пресли, Джек Джонс, Элтон Джон, Дел Шеннон және Синеад О’Коннор сияқты көптеген әртістер бұл әнді жазды. Бұл мелодия немесе ән басқа фильмдерде де қолданылды, соның ішінде Дэвид Линчтің «Blue Velvet» (1986) фильмінде Кетти Лестердің нұсқасы пайдаланылды.

Қабылдау

Тәбірлі сын-пікірлер көбінесе жағымсыз болғанымен, «Махаббат хаттары» прокатта сәтті өтті. «Chicago Tribune» газеті бейтараптылық танытты: «Бұл – «әлдебір» фильмдердің бірі, яғни ұнауыңыз жеке талғамға байланысты. Романтикаға бой ұрғандар оны құмарлана қабылдаса, қалғандары мүлдем басқаша пікірде болуы мүмкін. Мисс Джонс фильмнің соңғы жартысында жақсы актерлік шеберлігін көрсетсе, алғашқыда әдейілеп жасалған қимылдарымен, тіпті қадамдарымен де ақымақтыққа салынып көрінеді. Мистер Коттен әрқашанғыдай берік және талантты ойын көрсетсе де, тіпті ол да мелодрамалық сөздер мен жағдайлардың батпағына батып кетеді. Фильмдегі ешкім адам сияқты сөйлемейді, тіпті «Гаргуль» деп аталған ескі шаруа да философиялық ойлармен бөліседі. Мүмкін, мен білімді емеспін, өмірдің ауыртпалық емес екенін түсіне алмаймын, бірақ сирек кездесетін сәттерді есептемегенде, «Махаббат хаттары» маған қатты жалықтырды.