Кіріспе

Dornier Do 215 – жеңіл бомбалаушы, әуедегі барлау ұшағы және кейіннен түнгі күрес ұшағы, бастапқыда экспортқа арналған Dornier компаниясымен жасалған, бірақ нәтижесінде көбінесе Люфтваффеде (Luftwaffe) қызмет етті. Оның алдыңғы моделі Дорнье Do 17 сияқты, осы ұшақ та жұқа корпусының арқасында "Ұшқыш қарындаш" деген атқа ие болды. Do 215-тің ізбасары Do 217 болды.

Жобалау және әзірлеу

Do 17 жылдам бомбалаушы ұшағы шетелдік әуе күштерінен жаңа қызығушылық оятты (Do 17K сериялық өндірістен кейін). Югославияның Do 17Z-ға көрсеткен қызығушылығы Dornier Do 215 деген атаудың туындауына себеп болды, ол 1937 жылдың шілдесінде демонстрациялық мақсаттармен Югославияға жіберілген Do 17Z ұшағына түсініксіз себеппен берілді. Сондықтан Dornier экспорттық клиенттер үшін демонстрациялық Do 17 Z 0 алдын ала сериясын дайындады. Оған D AAIV азаматтық тіркеу нөмірі берілді. Бұл ұшақ негізінен Do 17Z өндірісімен бірдей болғанымен, Рейх әуе министрлігі экспорттық нұсқаға Do 215 деген атау берді. Дегенмен, Do 215 экспорттық нұсқа ретінде белгіленгеніне қарамастан, көптеген Do 215 ұшақтары Люфтваффеде пайдаланылды. Бірінші прототип, Do 215 V1, Do 17Z-дің тоғыз цилиндрлі Bramo 323 Fafnir радиалды қозғалтқышын сақтап қалды. Ол сынақ барысында апатқа ұшырады. Екінші прототип, Do 215 V2, Gnome Rhône 14 NO радиалды қозғалтқышымен жабдықталды. Ол сынақтарды қауіпсіз аяқтады, бірақ Do 17Z-ға қарағанда айтарлықтай артық өнімділік көрсетпегендіктен экспорттық тапсырыстарды тартпады. Үшінші прототип, Do 215 V3, 1175 АТ (1159 а.к.) Daimler Benz DB 601 Ba тізбекті қозғалтқышымен жабдықталды. 1937 жылы Dornier Do 17L және Do 17M түрлерінде бұрынғы Daimler Benz DB 600 қозғалтқыштарын қолданған. 1939 жылдың көктемінде алғаш ұшқан Do 215 V3 бұрынғы прототиптермен салыстырғанда ұшу өнімділігінің айқын жақсаруын көрсетті. Do 215 A 1 сериялық өндірісі 1939 жылы басталды. Швед әуе күштеріне арналған тапсырыс 1939 жылдың тамызында саяси жағдайға байланысты тоқтатылды. 18 ұшаққа тыйым салынды және Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Люфтваффеге жіберілді. Кейбір өзгерістер енгізіліп, нәтижесінде ұшақтар Do 215 B 0-ден Do 215 B 5-ке дейін қайта тағайындалды. Бұл стандартты өндіріс нұсқасы болды. Ресми деректерге сәйкес, 1939 және 1941 жылдар аралығында Dornier Oberpfaffenhofen зауытында 105 Do 215 ұшағы өндірілді.

Пайдалану тарихы

Do 215 ұшағы Luftwaffe-тің Oberbefehlshaber тобындағы Aufklärungsgruppe (барлау тобы) бөлімінде пайдаланылды. Бұл бөлім Luftwaffe құрамындағы ерекше стратегиялық барлау бөлімі болды, ол өте сирек кездесетін ұшақ түрлерін, көбінесе прототиптерді немесе олардың ерекше талаптарына сәйкес жасалған, өте шектеулі санда шығарылған ұшақтарды пайдаланды. Олар Германия әлі соғыс жарияламаған елдердің үстінен азаматтық белгілермен жасырын миссияларды, немесе жау тылындағы қиын, ұзақ қашықтықтағы стратегиялық миссияларды орындады. Бұл бөлімше сонымен қатар операциялық биіктіктегі миссиялар үшін технология мен процедураларды әзірлеуге де қатысты. Luftwaffe бастапқыда Do 215 ұшағын бомбалаушы және барлаушы ұшақ ретінде пайдаланды. Rb 20/30 және Rb 50/30 камераларымен жабдықталған ұшақтар ұзақ қашықтыққа барлау миссияларында, негізінен Oberkommando der Luftwaffe (Люфтваффе Бас штабы) үшін қолданылды. Кейіннен бұл ұшақтар түнгі жойғыш ұшақтар ретінде де пайдаланылды. Соңғы Do 215 ұшақтары 1944 жылдың соңында қызметтен шығарылды.

Нұсқалар

Do 215 V1 Dornier Do 17 Z 0 Do 215 алғашқы прототипі ретінде пайдаланылды және сынақтар барысында құлады. Do 215 V2 Dornier Do 17 Z 0 (D AIIB) Gnome Rhône 14 цилиндрлі радиалды қозғалтқыштармен жабдықталған және Do 215 екінші прототипі ретінде қолданылды. Do 215 V3 Daimler Benz DB 601Ba тік қозғалтқыштарымен жабдықталған Do 215 ұшағының үшінші прототипі. Do 215 A 1 Швеция Әуе күштерінің тапсырысы бойынша салынған 18 ұшақтың белгісі. Do 215 B 0 Luftwaffe үшін FuG 10 құралымен қайта жабдықталған және бомбалау/барлау міндеттерін орындаған A 1 нұсқасының үш ұшағы. Do 215 B 1 Luftwaffe қолданысындағы A 1 нұсқасының қалған 15 ұшағының атауы өзгертілді. Do 215 B 2 бомба бөлімінің астына жылдам жабылатын қақпақ орнатылып, барлау миссиялары үшін үш Rb 50/30 камерасымен жабдықталды. Do 215 B 3 B 1 ұшағына ұқсас екі ұшақ Совет Одағына сатылды. Do 215 B 4 B 2 нұсқасынан жетілдірілген барлау нұсқасы, Rb 20/30 және Rb 50/30 камераларымен жабдықталған. Do 215 B 5 түнгі күрес ұшағы нұсқасы, "Kauz III" деп аталды. 20 ұшақ B 1 және B 4 нұсқаларынан Do 17 Z 10 "Kauz II" мұрын бөлігімен жабдықталды, Spanner инфрақызыл анықтау жүйесі үшін IR іздеу шамдарымен жабдықталған. Do 215 B 5 ұшақтары төрт 7.92 мм (.312 дюйм) MG 17 пулеметтерімен (IR шамдарының үстінде орналасқан) және екі 20 мм MG FF зеңбірегімен қаруландырылды. Spanner жүйесі тиімсіз болып шықты және 1942 жылдың ортасынан бастап кейбір ұшақтарға Lichtenstein 202 B/C радары орнатылды. Do 215 ұшақтарының арасында DB 601 қозғалтқыштары бар A 1 бомбалаушысы, сондай-ақ B 0 және B 1 экспорттық машиналары Luftwaffe үшін FuG 10 навигациялық құрылғыларымен жабдықталды. Do 215 B 5 FuG 202 Lichtenstein B/C навигациялық құрылғысымен жабдықталған алғашқы түнгі күрес ұшағы болды. Бұл ұшақтар 1941 жылдың қаңтарынан 1944 жылдың мамырына дейін I. және IV./NJG 1 және II./NJG 2 құрамында қолданылды.

Тірі қалған әуе кемелері

Соңғы кезге дейін Дорнье екі қозғалтқышты бомбалаушыларының ешқайсысы сақталған жоқ деп есептелген. 2007 жылдың қыркүйегінде Нидерландыдағы Вадден теңізінің шалшық суларынан Дорнье Do 215 B ұшағы көбінесе зақымсыз күйде табылды. Бұл ұшақты Люфтваффе эскадрильясының батыры Хельмут Вольтерсдорф басқарған. 1941 жылдың 6/7 шілдесі күні түнінде Вольтерсдорф Vickers Wellington ұшағын атып түсірді, бірақ оның Dornier ұшағы жаудан келген оқтардан зақымданып, Голландия жағалауына құлады. Dornier құлаған аймақ теңіз есіткіштерінің қорығы деп белгіленді, осылайша ол металл жинаушылар мен сувенир іздеушілердің назарынан тыс қалды. Төмен суда ұшақ көрінеді. Heemskerk қаласындағы Fort Veldhuis әуе соғысы мұражайының Ұшақтарды құтқару тобы Do 215 ұшағын ішінара қалпына келтіруге рұқсат алды. Ұшақтың жоғалған жалғыз бөлігі – негізгі қираған жерден 21 метр қашықтықта жатқан құйрық бөлігі. Daimler Benz DB 601 қозғалтқыштары пилот кабинасының оң жақ бөлігімен бірге құтқарылды.