Жұдайымшылыққа деген құрмет және қарым-қатынас түрлері
Philosemitism
Жұдайымшылыққа деген құрмет – еврейлер мен яһудизмді жақтау, сүю. Тарих бойы батыс мәдениетінде кездесетін құбылыс. Ницше сияқты философтар да қолдаған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Филосемитизм, сондай-ақ юдеофилия деп аталады, "жұдайылар мен юдаизмді қорғау, жақсы көру немесе құрметтеу". Мұндай көзқарастар ғасырлар бойы Батыс мәдениеттерінде кездеседі. Бұл термин XIX ғасырда өздерін антисемиттер деп сипаттаған немістердің жұдайы емес қарсыластарын сипаттау үшін пайда болған.
Affinity towards the Jewish people
Philosemitism, also called Judeophilia, is "defense, love, or admiration of Jews and Judaism". Such attitudes can be found in Western cultures across the centuries. The term originated in the nineteenth century by self described German antisemites to describe their non Jewish opponents.
Этимология
"Филосемитизм" термині Германияда еврейлерге деген позитивті көзқарасты, яғни жағымды предубиениеді сипаттау үшін пайда болды; басқаша айтқанда, филосемит – "еврейді жақсы көретін" немесе "еврейдің досы" деген мағынаны білдіреді.
The controversial term "philosemitism" arose as a pejorative in Germany to describe the positive prejudice towards Jews; in other words, a philosemite is a "Jew lover" or "Jew friend".
Тұжырымдама
Филосемитизм ұғымы жаңа емес, және оны 19 ғасырлық философ Фридрих Ницше сияқты ойшылдар жақтаған, ол өзін "анти-антисемит" деп атаған. Филосемитизм – бұл кеңінен танымал англофилия және франкофилияда бейнеленген, шетелдік мәдениеттерге деген құрметті білдіретін, аллофилияның ірі құбылысының бір көрінісі. Филосемитизмнің күшеюі кейбір адамдарды еврей тарихын қайта қарастыруға жетеледі, және олар антисемитизмді мойындау қажет болғанымен, еврей халқының тарихын тек қана қасіреттерге толы деп қарастырудың дұрыс емес екенін айтады (мұндай көзқарас ізгі ниетті бейжандар филосемиттер тарапынан қолдау тапқан).
The concept of philosemitism is not new, and it was arguably avowed by such thinkers as the 19th century philosopher Friedrich Nietzsche, who described himself as an "anti anti Semite." Philosemitism is an expression of the larger phenomenon of allophilia, admiration for foreign cultures as embodied in the more widely known Anglophilia and Francophilia. The rise of philosemitism has also prompted some to reconsider Jewish history, and they argue that while antisemitism must be acknowledged, it is wrong to reduce the history of the Jewish people to one merely of suffering (as has been fostered by well meaning gentile philosemites).
Діни филосемитизм
Диспенсациялық теологиямен және пуритандықпен байланысты христиандық филосемитизм діни себептермен еврей халқына деген оң көзқарасқа ие болады (христиандық антисемитизмге қарсы). Христиандық филосемитизм көбінесе мыңжылдықтан бұрынғы және Израильге бағытталған Киелі кітаптағы пайғамбарлықтарды түсінуден туындайды, осының салдарынан Құдай еврейлерді әлі де өзінің таңдалған халқы деп санайды деген сенім пайда болады.
Christian philosemitism which has been associated with Dispensational theology and Puritanism promotes a positive view of the Jewish people for religious reasons (in contrast to Christian antisemitism). Christian philosemitism generally arises from a premillennial and an Israel centered understanding of biblical prophecy, causing the belief that God still sees the Jews as his chosen people.
Польша
Польшада яһудилер оның билігінен бұрыннан өмір сүргенімен, патша Казимир III Ұлы оларға Польшаға көптеп қоныстануға рұқсат берді және оларды патшаның қамқорлығындағы халық ретінде қорғады. Казимирдің реформаларының арқасында әлемдегі еуропалық еврейлердің, яғни ашкеназилердің шамамен 70 пайызының шежіресі Польшаға жетеді. Казимирдің аңызға айналған яһуди әйелі Эстерка туралы тікелей тарихи деректер жоқ, бірақ оған және оның мұрасына сенім кеңінен таралған және көптеп айтылады. Краковтың Ескі қаласының оңтүстігінде патша Казимир тәуелсіз патшалық қаласы – Казимерді құрды, ол көп ғасырлар бойы поляк және еврей мәдениеттерінің қатар өмір сүрген және біріккен орны болды.
While Jews had lived in Poland since before his reign, king Casimir III the Great allowed them to settle in Poland in great numbers and protected them as people of the king. About 70 percent of the world's European Jews, or Ashkenazi, can trace their ancestry to Poland due to Casimir's reforms. Casimir's legendary Jewish mistress Esterka remains unconfirmed by direct historical evidence, but belief in her and her legacy is widespread and prolific. South of the Old Town of Kraków king Casimir established the independent royal city of Kazimierz, which for many centuries was a place where ethnic Polish and Jewish cultures coexisted and intermingled.
Чехословакия
Чехословакияның негізін қалаушысы Томаш Гарриг Масарик пен АҚШ немесе басқа елдерден келген ықпалды еврейлер арасындағы болжамды ерекше қарым-қатынас туралы мифтер, Масарик жасаған және чехословакиялық еврейлер өзгертілген түрінде қабылдаған мифтер туралы мәдени тарихшы Мартин Вайн Зигмунд Бауман мен Артур Сандауэрдің "аллосемиттік" көзқарасы тұжырымдамасын келтіреді. Вайнның сөзімен айтқанда, онда "антисемитизм мен филосемитизм үстіне түсіп, стереотиптерді бөліседі, еврейлер мен яһуди дініне шамадан тыс немқұрайдылықты немесе құрметті тудырады".
The case of the myths created around the supposed special relationship between Tomáš Garrigue Masaryk, the founding father of Czechoslovakia, and influential Jews from the U. S. or elsewhere, myths created by Masaryk and adopted in amended forms by Czechoslovak Jews, let cultural historian Martin Wein quote Zygmunt Bauman's and Artur Sandauer's concept of an "allosemitic" worldview, in which, in Wein's words, "antisemitism and philosemitism overlap and share stereotypes, producing exaggerated disregard or admiration for Jews or Judaism."
Америка Құрама Штаттары
Марк Твеннің "Иудейлер туралы" эссесі филосемиттік деп сипатталған. Израильдік ғалым Беннет Кравицтің айтуынша, Твен еврейлерді бағалау үшін келтірген себептердің өзі оларды жек көруге де мүмкіндік береді. Шындығында, Твеннің эссесі 1930 жылдары нацистік көзқарастарды қолдаушылар тарапынан пайдаланылған. Кравиц мынадай қорытындыға келді: "Иудейлер туралы" эссесіндегі бұрмаланған логика және барлық филосемитизм, нәтижесінде, олар жоюға тырысатын антисемиттік сенімдерге алып келеді". Филосемиттік идеялар сондай-ақ кейбір американдық евангелистер тарапынан Диспенсационализмнің ықпалымен қолдауға ие болды.
Mark Twain's essay Concerning the Jews has been described as philosemitic. Israeli scholar Bennet Kravitz states that one could just as easily hate Jews for the reasons Twain gives for admiring them. In fact, Twain's essay was cited by Nazi sympathizers in the 1930s. Kravitz concludes, "The flawed logic of 'Concerning the Jews' and all philo Semitism leads to the anti Semitic beliefs that the latter seeks to deflate". Philosemitic ideas have also been promoted by some American Evangelicals due to the influence of Dispensationalism.
Бразилия
Бразилиядағы еврей тануының бір бағыты Жаир Болсонарудың, өте оңшыл саясаткердің, жарияланған филосемитизмі антисемитизмнің қаншалықты белгілерін қайталайтынын зерттеуге арналған. Болсонару мен оның ұстазы, жазушы Олаво де Карвальоның сөздерін зерттеуге негізделген бұл көзқарас, Израиль мемлекеті мен еврейлерге деген өте оңшыл топтардың көбінесе ешқандай айырма жасамайтын симпатиясы екі жолмен антисемиттік ойларды қайта жаңғыртады. Біріншіден, еврейлерді бай және қуатты топ ретінде бейнелейді. Осы орайда еврейлер көбінесе капитализмнің тірегі ретінде суреттеледі, демек, солшылдарға қарсы болады. Екінші және ең маңыздысы, еврей дініне деген оңшылдардың симпатиясы Рабби Марвин Стюарт Антельман сияқты авторлардың ықпалымен туындап, солшыл еврейлердің әлемді билеуге тырысатын топ ретінде көрсетілетін, бірақ ақырында еврей ұлтын құлдыратуға әкелетін артық ойларды қайтадан бекітеді. Осы тұрғыда зерттеушілер Бразилияның өте оңшыл филосемитизмінің еврей қауымын бөлуге қалай пайдаланылғанын көрсетеді. Нағыз еврейлер деген атау консервативті немесе реакциялық саясатты қолдайтындарға ғана беріледі, ал солшыл еврейлер діннен тайғандар немесе сатқындар деп есептеледі.
A current of Jewish studies in Brazil has dedicated itself to studying the extent to which far right politician Jair Bolsonaro's professed philo Semitism reproduces traces of anti Semitism. This perspective, based on a study of the speeches of Bolsonaro and his mentor, the writer Olavo de Carvalho, suggests that the proclaimed sympathy of far right sectors for the State of Israel and the Jews, often presented without distinction, reverberates anti Semitic tropes in two ways. Firstly, by portraying Jews as a wealthy and powerful group. In this context, Jews are often depicted as pillars of capitalism, and therefore inherently hostile to the left. The second and most significant expression of antisemitism in the far right's sympathy for Judaism would be inspired by authors such as Rabbi Marvin Stuart Antelman, and reaffirms conspiracy theories presenting left wing Jews as a group seeking world domination, but which would ultimately undermine the Jewish nation itself. In this context, researchers demonstrate how the philo Semitism of the Brazilian extreme right has been employed to divide the Jewish community. The designation of true Jews is thus reserved for those who espouse conservative or reactionary policies, while left wing Jews are regarded as apostates or traitors.
Азияда
Шығыс Азия елдерінде еврейлер өте сирек кездеседі, бірақ кейбір елдерде оларға ерекше оңтайлы көзқараспен қаралады, оның ішінде Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі ортақ тарихының әсері бар. Мысалы, Оңтүстік Корея, Жапония және Қытай. Жалпы алғанда, еврейлер оңтүстік кореялық мәдениетте құрметті саналатын қасиеттермен стереотиптеледі: зиялылық, кәсіпкерлік шеберлігі және отбасылық құндылықтар мен жауапкершілікке берілгендік. Ал Батыс әлемінде осы екі стереотиптің біріншісі көбінесе ашкөздік және қулық сияқты жағымсыз түсіндіріледі. Оңтүстік Кореяның бастауыш мектептерінде Талмудты оқу міндетті болып табылады.
Very few Jews live in East Asian countries, but Jews are viewed in an especially positive light in some of them, partly owing to their shared wartime experiences during the Second World War. Examples include South Korea, Japan, and China. In general, Jews are stereotyped with characteristics that in South Korean culture are considered positive: intelligence, business savviness and commitment to family values and responsibility, while in the Western world, the first of the two aforementioned stereotypes more often have the negatively interpreted equivalents of guile and greed. In South Korean primary schools the Talmud is mandatory reading.