Кіріспе

Үкімет кабинетіндегі көшбасшы

Бірінші министр – үкімет кабинетінің әртүрлі басшыларының бірі. Бұл термин сөзбе-сөз "премьер-министр" деген мағынаны білдіреді, бірақ көбінесе лауазым иесін одан жоғары тұрған премьер-министрден ажырату үшін қолданылады. Қазіргі таңда бірінші министр атағы Шотландия, Уэльс және Солтүстік Ирландия сияқты, сондай-ақ тәуелді аумақтардың децентрализацияланған ұлттық үкіметтерінің саяси басшысын білдіреді.

Канада

Канадада бірінші министр – Канаданың премьер-министрі мен провинциялық және аумақтық премьер-министрлерді қоса алғанда, Канада Королінің бірінші министрлерінің кез келгені. Бұл атау "бірінші министрлер кеңесі" сияқты ресми құжаттарда қолданылады. Ньюфаундленд және Лабрадорда Нунациявуттың инуиттердің өздігінен басқару аймағы Нунациявут Ассамблеясына есеп беретін бірінші министр лауазымын қарастырады.

Норвегия

Норвегияның үкімет басшысы 1814 және 1873 жылдар аралығында Швециямен жеке одақта болған кезде бірінші мемлекеттік кеңесші (førstestatsråd) деп аталды. 1893 жылы, одақ таратылғанға дейін 12 жыл бұрын, ол премьер-министр (statsminister) болып өзгертілді.

Басқа

Австралияда штаттардың және аумақтардың бірінші министрлері премьер-министрлер мен бас министрлер деп аталады. Германияда әрбір федералдық штаттың бірінші министрі Министр-президент (Ministerpräsident) деп танылады. Осыған ұқсас термин Германияның тарихи әсері бар елдерде де бар, мысалы, Латвия, Нидерланды сияқты. Малайзияда малай билеушісі бар әрбір штаттың бірінші министрі Menteri Besar деп аталады. Ал монархы жоқ төрт штаттың үкімет басшылары бас министрлер деп аталады. Джордж Прайс 1961 жылдан 1964 жылға дейін Британдық Гондурасқа бірінші министр болып қызмет етті, одан кейін ол өзін-өзі басқару құқығына ие болды және лауазымы Премьер-министр деп өзгертілді. Ол колония Белиз деп атауын өзгерткеннен кейін де Премьер-министр болып қызметін жалғастырды, содан кейін Белиз 1981 жылы толық тәуелсіздік алғаннан кейін Премьер-министр болды.