Кіріспе

Театрлық жарықтандыру құрылғысы

Кино, театр және фотосуретте жарықтандыру үшін куколорис (кейде кукулорис, кукалорис, кукалорис немесе кукалорус деп те жазылады) – бұл нақты үлгідегі жарық беру үшін көлеңкелер немесе силуэттер жасауға арналған жарық модификаторы (құрал, құрылғы). Оны көбінесе «печенье» немесе кейде «кук» немесе «ку ку» деп атайды. Куколорис жасанды жарық көзін бөліп, көріністі табиғи ету үшін қолданылады. Жапырақтың арасынан өтетін көлеңкелер немесе жарық арқылы қозғалысты имитациялау үшін де пайдаланылуы мүмкін.

Этимология

Сөздің этимологиясы түсініксіз, бірнеше мүмкін болатын бастаулары бар. Грант Барет, "Сөздермен жол" радиошоуының әрі қатар жүргізушісі, бұл тіркестің Джордж Кукордың атынан туындағандығын айтты. Сонымен қатар, "Directing and Producing Television" басылымында келтірілген негізсіз мәлімдемеде бұл термин грек тіліндегі "kukaloris" сөзінен, яғни "жарықтың бұзылуынан" пайда болғандығы, ал "loris" сөзі "мен бұзамын" деген мағына беретін "luo" сөзімен байланысты болуы мүмкін екендігі айтылады. Тағы бір мүмкіндік – бұл неміс тіліндегі "Kokolores" сөзі, ол ағылшын тіліндегі "Cockalorum" сөзі сияқты "ақылсыздық" немесе "мақтандыру" дегенді білдіруі мүмкін.

Шолу

Жалпы, печеньелер үш топқа бөлінеді: қатты печеньелер, денесі кездейсоқ пішіндермен кесілген жіңішке фанерадан немесе қалың картоннан жасалған; пластиктен жасалған экраннан жасалған жұмсақ печеньелер (көбінесе "celo" печеньелері деп аталады), сонымен қатар кездейсоқ кесілген немесе күйдірілген пішіндермен (бұршақ терезелерде кездесетін бірдей экран); және тармақтар немесе динглер, олар жай ғана ағаш бұтақтары немесе жарық пен нысанның арасына қойылатын басқа да қолжетімді заттар. Көптеген "ескі мектеп" операторлары көлеңке жасау үшін қолданылатын кез келген табиғи емес үлгіні печенье деп есептейді. Куколористер кейде гобо категориясының кіші тобы ретінде қарастырылады. Куколористер стандартты гоболардан өзгеше, олар жарықтандыру құралдарынан алыс қолданылады, сондықтан олардың жоғары температураға төзімді болуы қажет емес. Әдетте, куколористердің жиектері гоболарға қарағанда жұмсақ болады. 3D компьютерлік графикада печеньені пайдаланудың ұқсас әдісі модельделеді, онда альфа-картаны печенье ретінде пайдалану (кейде жарық текстурасы деп аталады) 3D нысандарға көлеңке түсіру үшін 3D сахнадағы жарық көзіне альфа текстурасын қолдану арқылы жүзеге асырылады, әдетте нүктелік немесе бағытталған жарық түрі, 3D нысандарға көлеңке түсіретін виртуалды печенье ретінде қызмет етеді, альфа текстурасының мөлдір немесе жартылай мөлдір бөліктері арқылы ғана жарық шығарып, осылайша нақты куколористің әсерін имитациялайды. Бұл эффект 3D компьютерлік анимацияда және бейне ойындарда кеңінен қолданылады.

Тарих

Кинооператор Джордж Фолси (George J. Folsey, ASC) оқиғаның тарихын былайша баяндады: актердің ақ көйлек киген сахнасын түсіргенде, ол актердің бетіндегі тері түсін көйлектің түсінен бөліп көрсеткісі келді. Фолси актердің көйлегіне көлеңке түсіру үшін баспалдақты негізгі жарықтың алдына ұстап тұруды тапсырды. Баспалдақ жарыққа неғұрлым жақын ұсталса, көлеңке соғұрлым жұмсақ және анық емес болатын. Ақырында, ол баспалдақты ұстап шаршады, сондықтан жеңіл ағаштан жасалған тіктөртбұрышқа сол өрнекті кесіп шығарды. Бір күні Фолси басқа түсірілім алаңында түсіріліп жатқан Хэл Россонға барды. Бұл сахнада актриса ақ жаймаға оралған төсекте жатқан. Россон Фолсидің ағаш торларын пайдаланып, көлеңкелер жасады, бұл сахнаны одан да драматикалық етті. Кейіннен, ұқсас жағдайды түсіргенде, Россон Фолсиден: "Сол күкалорис қайда?" деп сұрады.