Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Аспан экваторын кесіп өтетін Зодиак шоқжұлдызы. Астрономиялық шоқжұлдыз.
Zodiac constellation straddling the celestial equator
the astronomical constellation
Балықтар – Зодиак шоқжұлдызы. Оның кең аумағы – және көптеген еуропалық мәдениеттерде грек-римдік ежелгі дәуірден бері бір арқанмен байланысқан екі балық жұбы ретінде қарастырылатын негізгі астеризм, олардың екеуі де төбеде қосылады – солтүстік аспан жарты шарында орналасқан. Оның ежелгі астрономиялық символы (♓︎) болып табылады. Оның аты латын тілінде "балықтар" деген мағынаны білдіреді. Ол оңтүстік-батыстағы шамамен бірдей өлшемдегі Суқұйғыш пен шығыстағы кішірек Арыс арасында орналасқан. Эклиптика және аспан экваторы осы шоқжұлдызда және Қыз шоқжұлдызында қиылысады. Бұл, күн наурыз теңелуінде шамамен осы аспан нүктесінде экватордың үстінен тікелей өтеді дегенді білдіреді.
Pisces is a constellation of the zodiac. Its vast bulk – and main asterism viewed in most European cultures per Greco Roman antiquity as a distant pair of fishes connected by one cord each that join at an apex – are in the Northern celestial hemisphere. Its old astronomical symbol is (♓︎). Its name is Latin for "fishes". It is between Aquarius, of similar size, to the southwest and Aries, which is smaller, to the east. The ecliptic and the celestial equator intersect within this constellation and in Virgo. This means the sun passes directly overhead of the equator, on average, at approximately this point in the sky, at the March equinox.
Ерекшеліктері
Наурыз күн мен түн теңдігі қазір Балық шоқжұлдызында, Псц-ден тікелей оңтүстікке қарай орналасқан. Прецессия салдарынан ол батысқа қарай ақырындап жылжиды, батыс балықтарының астында, Суқұйғышқа қарай.
The March equinox is currently located in Pisces, due south of Psc, and, due to precession, slowly drifting due west, just below the western fish towards Aquarius.
Терең аспан нысандары
M74 – Балықтар шоқжұлдызында 30 миллион жарық жылы қашықтықта орналасқан (қызылға қарай жылдамдық 0,0022) бос оралған (Sc типі) спиральді галактика. Онда көптеген жас жұлдыздар мен олармен байланысты тұмандықтар бар, бұл жұлдыздардың кең аумақта пайда болуын көрсетеді. Оны 1780 жылы француз астрономы Пьер Мешайн ашқан. 2003 жылдың маусым айында Роберт Эванс M74 галактикасының сыртқы бөліктерінде II P типіндегі супернованы тапты; бұл суперноваға ұшыраған жұлдыз кейіннен 8 күн массасы бар қызыл супергигант екені анықталды. NGC 488 – прототиптік спиральді галактиканың оқшауланған, беткейден қарағандағы түрі. Осы галактикада екі супернова байқалған. NGC 520 – 105 миллион жарық жылы қашықтықта орналасқан, соқтығысып жатқан галактикалар жұбы. CL 0024+1654 – артындағы галактиканы линзалап, фондық галактиканың доға тәрізді бейнесін құратын үлкен галактикалар шоғыры. Бұл шоғыр негізінен сары эллипстік және спиральді галактикалардан тұрады, Жерден 3,6 миллиард жарық жылы қашықтықта (қызылға қарай жылдамдық 0,4) орналасқан, ал фондық галактика 5,7 миллиард жарық жылы қашықтықта (қызылға қарай жылдамдық 1,67) орналасқан, яғни одан екі есе жақын.
M74 is a loosely wound (type Sc) spiral galaxy in Pisces, found at a distance of 30 million light years (redshift 0.0022). It has many clusters of young stars and the associated nebulae, showing extensive regions of star formation. It was discovered by Pierre Méchain, a French astronomer, in 1780. A type II P supernova was discovered in the outer regions of M74 by Robert Evans in June 2003; the star that underwent the supernova was later identified as a red supergiant with a mass of 8 solar masses. NGC 488 is an isolated face on prototypical spiral galaxy. Two supernovae have been observed in the galaxy. NGC 520 is a pair of colliding galaxies located 105 million light years away. CL 0024+1654 is a massive galaxy cluster that lenses the galaxy behind it, creating arc shaped images of the background galaxy. The cluster is primarily made up of yellow elliptical and spiral galaxies, at a distance of 3.6 billion light years from Earth (redshift 0.4), half as far away as the background galaxy, which is at a distance of 5.7 billion light years (redshift 1.67).
Грек-рим дәуірі
Балықтар грек аңызымен байланысты, онда Афродита мен оның ұлы Эрос қашу үшін балықтарға айналып кетті немесе екі балық оларды құтқарып алды. Грек нұсқасында Гигиннің мәлімдеуінше, Афродита мен Эрос Сирияны аралап жүргенде Тайфон деген құбыжықтан қашу үшін Евфрат өзеніне секіріп, балыққа айналды (Поэтикон астрономикон 2.30, Диогнет Эритрейге сілтеме). Римдік нұсқасында Венера мен Купидон (Афродита мен Эросқа балама) екі балықтың арқасында осы қауіптен құтылады (Овидий Fasti 2.457ff). Бұл орында табиғи, бірақ өте әлсіз жұлдыздар шоғыры болуы мүмкін, онда 20 Psc жұлдызы - тасбақаның басы. Адмирал Смит бұл ұсынысты атап өткенімен, басқа астрономдар оған көп мән бермеді және қазір ол қолданыстан шыққан.
Pisces is associated with the Greek legend that Aphrodite and her son Eros either shape shifted into forms of fishes to escape, or were rescued by two fishes. In the Greek version according to Hyginus, Aphrodite and Eros while visiting Syria fled from the monster Typhon by leaping into the Euphrates River and transforming into fishes (Poeticon astronomicon 2.30, citing Diognetus Erythraeus). The Roman variant of the story has Venus and Cupid (counterparts for Aphrodite and Eros) carried away from this danger on the backs of two fishes (Ovid Fasti 2.457ff). It would host a natural but quite faint asterism in which the star 20 Psc is the head of the turtle. While Admiral Smyth mentioned the proposal, it was largely neglected by other astronomers, and it is now obsolete.