Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Менден (ресми атауы: Менден (Сауэрланд); Вестфалия диалектісінде: Mennen) – Германияның Солтүстік Рейн-Вестфалия жеріндегі Маркишер Крайс ауданындағы қала. Ол Сауэрландтың солтүстік жағында, Рур өзеніне жақын орналасқан.
Menden (, official name: Menden (Sauerland); Westphalian: Mennen) is a city in the district Märkischer Kreis, in North Rhine Westphalia, Germany. It is located at the north end of the Sauerland near the Ruhr river.
Тарих
Менденнің алғашқы шіркеулері 9 ғасырда салынған. 1180 жылдан бастап Менден төңірегіндегі аймақ Кёльн аймағының құрамына кірді, бірақ Марк графының иелігімен шекаралас болғандықтан, оған жиі талас туды. 1276 жылы қала құқығын алды. Индустрияландыру ерте басталды: 1695 жылы ине жасау өндірісі алғашқы кәсіпорын болды, кейін оған цемент сияқты әктас өнімдері қосылды. 1816 жылы Менден 13 жыл Гессенге қарасты болғаннан кейін Пруссияның құрамына енді. 1975 жылы қала бұрынғы тәуелсіз муниципалитеттермен біріктірілді, осылайша аумағы мен халқы артты.
Menden's first churches were built in the 9th century. From 1180 on the area around Menden was part of the Cologne region, however, as it was on the border with the County of Mark, it was often fought over. In 1276, it received city rights. Industrialization started early: in 1695 needle production was the first industry, later followed by limestone products such as cement. In 1816 Menden was included within Prussia, after being part of Hesse for 13 years. In 1975 the city was merged with several previously independent municipalities, thus it grew in area as well as population.
Қызықты орындар
Хоннеталь – Хонне өзенімен әк тасты түзілімдерге ойылып жасалған әдемі жартастар бар тар шатқал.
The Hönnetal, a narrow valley with some beautiful cliffs carved into the limestone bedrock by the river Hönne.
Бастауыш білім беру
Менденде (Сауэрланд) он бір бастауыш мектеп бар.
In Menden (Sauerland), there are eleven elementary schools.
Мәдениет
Қалалық әкімдік басқаратын театр – Театр ам Зигельбранд (TAZ). Оған Волкер Флейге жетекшілік етеді.
The theatre managed by the city government, is the Theater am Ziegelbrand (TAZ). It is directed by Volker Fleige.
Музыка
"Menden à la carte" – танымал фестиваль. Оны "Mendener Wirtschaft" бастамашылдары ұйымдастырады.
Menden à la carte is a popular festival. It is organized by the Initiativkreis Mendener Wirtschaft.
Театр
Менденде үш театр бар; Театр ам Зигельбранд ескі фабрика ғимаратында 49 көрерменге арналған орындармен. Тағы бір театр 99 адамға арналған орындармен жабық бассейдің астында орналасқан. Оның аты "Зиммертеатр Скарамуш", онда корпоративтік шаралар мен дәстүрлі Рождестволық қойылымды көруге болады. Кішкентай қонақтар үшін балалар клубы да бар. Үшінші театр Халингенде орналасқан. Ол "Халингер Дорфттеатры" деп аталады.
In Menden there are three theatres; the Theater am Ziegelbrand in an old factory building with places for 49 spectators. Another theatre is located under the indoor swimming pool with places for 99 people. It is called Zimmertheater Scaramouche and corporate appearances and a traditional Christmas stage play can be seen there. For the young visitors there is a kids club. The third theatre is in Halingen. It is called the Halinger Dorftheater.
Мұражай
1912 жылы құрылған Менден мұражайы орта ғасырдағы Менден қаласының тұрғындарының тұрмыс жағдайларын зерттейді. Ол шаруалар мен байлар үйлерінен табылған заттарды көрсетеді және оларды қалпына келтіруге көмектеседі. Мұражайда тарихқа дейінгі кезеңдегі адам сүйектері мен үңгір аюының толық қаңқасы да бар.
Founded in 1912, the Museum of Menden specialized on the living circumstances of the citizens of Menden in medieval age. It informs about and reconstructs the equipment from farmers' and patricians' houses. It also presents bones of human beings from prehistoric times and the complete skeleton of a cave bear.
Ғимараттар
Бург Роденбергтің қираған орындары, жабық жүзу бассейніне жақын орман ішіндегі ескі қамалдама. 1345 жылы салынған Сент-Винценц шіркеуі – Мендендегі ең ірі шіркеу және ескі қала әкімдігінің жанында орналасқан. Ескі қаланың қорғаныс құрылыстарының – 3 мұнарасы мен қала қабырғасының шағын бөлігі әлі де сақталған және оларды көруге болады.
The ruin of Burg Rodenberg, an old caste in the forest near the indoor swimming pool. The St. Vincenz Kirche, founded in 1345, is the biggest church in Menden and is near the old city hall. Parts of the old city defense such as 3 towers and a little part of the city wall still exist and may be seen.
Спорт
Менденде көптеген спорт клубтары бар. Бұл Сауэрланд кубогының туған жері, ол әлемнің түкпір-түкпірінен келген гандбол клубтары арасындағы жарыс. 2005 жылы Жапониядан және Швейцариядан келген клубтар да қатысты. Жарыс көктем айларында өтіп, қол жетімді дерлік барлық спорт залы пайдаланылады. Менденде сонымен қатар кез келген U10 клубы қатыса алатын халықаралық футбол турнирі де өтеді. Huckenohlstadion – көп мақсатты стадион. Мэнденде баскетбол, теннис, жүзу, би, волейбол, бокс клубтары да бар, және демай шаршы алаңдарында жарыстар, матчтар мен көрсетулерді апта соңының әр демалысында көруге болады.
In Menden there are many sport clubs. It is the home of the Sauerland Cup, which is a competition for handball clubs from all around the world. Even clubs from Japan or Switzerland took part in 2005. It takes place in spring and nearly every sports hall available is used. Menden is also the host of an international soccer competition in which every U 10 club can take part. The Huckenohlstadion is a multi purpose stadium. Menden also has clubs for basketball, tennis, swimming, dancing, volleyball, boxing and contests, matches and demonstrations can be attended nearly every weekend.
Тұрақты оқиғалар
Жылдың алғашқы шарасы – клубтар мен жергілікті би тобының шеруімен өтетін карнавал. Екінші шара – Лендрингсер Фрюлинг. Lendringser Werbegemeinschaft ұйымдастырған бұл шара, жексенбі күні сауда жасау мүмкіндігімен үйлесімді. Көпшілік түрлі топтардың стендтерімен және таныстыруларымен, мысалы, велосипед көрсетілімдерімен немесе грек қауымы сияқты әртүрлі елдердің ұлттық тағамдарымен таныса алады. Ұлы жұма шеруі 17 ғасырдан бері жалғасып келеді. Шеру Сент-Винценц шіркеуінің жанынан басталып, 14 бекеттен өтіп, Сент-Антониус капелласына жетеді және әр сағат сайын қайта басталады. Жол ұзын, әсіресе жастар үшін музыкамен өтетін шеруге көп жас адам қатысады. Пентикост мерекесінің шамасында Менден қаласында ойын-сауықтар, тағам сататын орындар және кірмес ұйымдастырылады, кірмес соңында сейсенбі күні әсем фейерверк көрсетіледі. Бұл шара Менденнің төңірегінде тұратын 300 мыңнан астам адамды қызықтырады. Шара төрт күнге созылады, Пентикост мерекесіне дейінгі сенбіден басталып, одан кейінгі сейсенбіге дейін жалғасады. "Менденер Сомер" сериясы – түрлі ұлттық және халықаралық музыка шеберлерінің бірнеше шараларын қамтиды. Мәдениет басқармасы ұйымдастырған, тегін өтетін шаралар негізінен шілде және тамыз айларында қала орталығында өтеді. Menden à la carte – жазғы маусымда жұма күнінен жексенбіге дейін өтетін мәдени және тағамдық шара. Mendener Herbst – Menden жарнама ұйымының ұйымдастырған шарасы, ол әр жыл сайын қазан айының үшінші демалыс күнінде өтеді. Бұл – аймақтың қолөнер бұйымдарының сатылатын жәрмеңкесі.
The first event in a year is the carnival, with a parade of clubs andlocal dance groups. The second event is the Lendringser Frühling. Organized by the Lendringser Werbegemeinschaft it is an event combined with the possibility of Sunday shopping. The public can visit stalls and presentations of different groups such as a bike performance or typical food from different communities like the Greek one. The Good Friday procession has taken place since the 17th century. The route starts near the St Vincenz Church and goes over 14 stations to the St Antonius Chapel and it begins hourly. The route is long, and especially for the youth there is a procession with music which is well attended by young people. In the time around Pentecost, Menden organizes a kirmes with amusement rides, food stands and a big firework display on Tuesday at the end of the kirmes. This event is a big magnet for over 300,000 people living around Menden. This event takes place during four days, from the Saturday before Pentecost until the Tuesday after. The series Mendener Sommer is a collection of several events of different national and international music artists. The events which are free and organized by the culture office are mainly in July and August and take place outside in the centre of the city. Menden à la carte is an event which takes place in the summer from Friday to Sunday and is marked culturally and culinarily. The Mendener Herbst is an event of the Menden advertising organization and takes place every year on the 3rd weekend of October. It is a kind of a junk market for arts and crafts from the region.