Кіріспе
Британдық ядролық зымыранның алдау және тесіп өтуге көмектесетін Chevaline жүйесі (/ʃ/ɛ/v/ə/l/iː/n/) британдық Polaris ядролық қару жүйесінде қолданылатын соғылған оқ-дәрілердің тесіп өту мүмкіндігін арттыруға арналған жүйе болды. Мәскеу маңындағы кеңестік баллистикалық зымыранға қарсы қорғаныс күшейгеніне жауап ретінде жасалған бұл жүйе, кем дегенде бір соғылған оқ-дәрінің Мәскеудің баллистикалық зымыранға қарсы (ПРО) қорғанысын тесіп өту ықтималдығын арттырды, бұл мүмкіндік бұрынғы Royal Navy-дің UGM 27 Polaris қайта кіретін бөліктерінде (RVs) болуы күмәнді еді. Chevaline әртүрлі тесіп өту құралдарын және алдаушы нысандарды пайдаланып, қарсыластың ПРО жүйесі олардың барлығын жоюға тырысып, осылайша жеткілікті соғылған оқ-дәрілердің ПРО қорғанысынан өтуін қамтамасыз етті, соның нәтижесінде бірінші соққы жасауға қатысты тиімді ескерту жасалды. Жоба өте құпия болды және 1980 жылы жарияланғанға дейін төрт үкіметтің құпиясында сақталды. Жүйе 1982 жылдан 1996 жылға дейін қолданыста болды, ол кезде ол жабдықталған Polaris A3T зымырандары Trident D5 зымырандарымен ауыстырылды.
Chevaline ('/ʃ//ɛ//v//ə//l//iː//n/) was a system to improve the penetrability of the warheads used by the British Polaris nuclear weapons system. Devised as an answer to the improved Soviet anti ballistic missile defences around Moscow, the system increased the probability that at least one warhead would penetrate Moscow's anti ballistic missile (ABM) defences, something which the Royal Navy's earlier UGM 27 Polaris re entry vehicles (RVs) were thought to be unlikely to do. Chevaline used a variety of penetration aids and decoys to offer so many indistinguishable targets that an opposing ABM system would be overwhelmed attempting to deal with them all, ensuring that enough warheads would get through an ABM defence to be a reasonable deterrent to a first strike. The project was highly secret, and survived in secrecy through four different governments before being revealed in 1980. The system was in service from 1982 to 1996, when the Polaris A3T missiles it was fitted to were replaced with the Trident D5.
Әскери және саяси талаптар
Шевалье қажеттілігінің бастауы бірнеше британ үкіметтерінің қорытындысынан туды, егер Кеңес Одағы 1950 жылдардың соңында Никита Хрущев пен Николай Булганин қауіптендіргендей, Ұлыбританияға ғана ядролық шабуыл жасаса, АҚШ Кеңес Одағына қарсы шабуыл жасап, Американың ірі қалаларына шабуыл жасау қаупіне баратынын күтудің өзі шындыққа сай емес екендігіне келді. Осы қорытынды британ үкіметтерінің бірінен соң бірі жасауы, британ халқына берілген тәуелсіз ядролық қайтар шабуыл қабілетін негіздеуіне себеп болды. Біраз уақыт бойы бұл қорқыту күші Корольдік әуе күштерінің V бомбалаушы күштеріне негізделген еді. Бірақ совет әуе қорғанысының күшейе беруіне байланысты бұл күш көбірек осал болып көрінді, және RAF-тің түрлі есептері олардың бомбалаушылары 1960 жылға қарай еркін түсу ("гравитация") бомбаларын сәтті жеткізе алмайтынын көрсетті. Бұл мәселе 1950 жылдардың басында қарастырылды және жоспарланған шешім – "Blue Streak" орта қашықтықтағы баллистикалық зымыранына көшу болды, бірақ түрлі себептермен ол көпке созылды. 1960 жылға қарай Blue Streak қолжетімді болмайтыны анық болғандықтан, уақытша шешімдер іздестірілді. Көптеген мүмкіндіктердің ішінде RAF ақырында Blue Steel тосқауыл зымырасын таңдады, бұл оның бомбалаушыларына қорғаныс ұшақтарының қашықтығынан тыс жерде қаруларын атуға мүмкіндік берді. Бұл жүйе шектеулі мүмкіндіктерді ұсынды, ал жоспарланған бірқатар жаңарулар Blue Steel II ретінде қарастырылды, ол бомбалаушының тірі қалу мүмкіндігін арттыру үшін оның қашықтығын және зымыранның тірі қалу мүмкіндігін арттыру үшін жылдамдығын арттырды. Жақсырақ шешім АҚШ-тың AGM 48 Skybolt зымырасы түрінде келді. АҚШ бомбалаушы күштері британдық V бомбалаушыларымен ұқсас проблемаларға тап болды және ұқсас тәсілмен, ұзақ қашықтықтағы тосқауыл зымырасымен оны шешуге тырысты. Бұл жағдайда зымыранның болжамды қашықтығы Лондон мен Мәскеу арасындағы шамамен қашықтыққа жуық болды, сондықтан Skybolt V бомбалаушы күштеріне британ жағалауынан алыс емес жерден Ресейге шабуыл жасауға мүмкіндік беретін еді. Skybolt соншалықты жақсы шешім болып көрінді, сол себепті Blue Steel II және Blue Streak жобалары тоқтатылды. Skybolt әзірлеуі 1962 жылдың басында тоқтатылды, бұл үлкен саяси дауға әкелді. Соңында сол жылдың соңында келісімге қол жеткізілді; Нассау келісімі Корольдік теңіз күштеріне жаңадан алынған Polaris зымырандарымен қорқыту рөлін беруді қарастырды. Бұл келісім Polaris сату келісімінде ресми түрде көрсетілді. Келісімнің маңызды бөлігі – Ұлыбританияның зымырандарға арналған өздерінің оқ-дәрілерін жасауы болды, өйткені Ұлыбританияның әскери және саяси мекемелері өздерінің ядролық өндіріс және жобалау қабілетін жоғалтудан қатты қорқады. Skybolt жарылыс басына біраз күш салып, бұл жобаны АҚШ W59 термоядролық екіншілік бөлігіне негіздеп, АҚШ-тың Пампаста сынаған Cleo құрылғысынан әзірленген толық британдық жобаға негізделген бастапқы іске қосумен үйлестіру туралы шешім қабылданды, W58 АҚШ теңіз күштерінің зымырандарында қолданылған.
АБМ проблемасы
Осы кезеңде АҚШ және КСРО екеуі де зеңбіреуге қарсы зымыран жүйелерін жасаумен айналысты. Зеңбіреуге қарсы зымыран жүйесін әзірлеу көбінесе инженерлік мәселе болып табылды, онда жоғары ажыратымдылыққа ие радарлар және сағатына мыңдаған шақырым жылдамдықпен келетін нысандардың траекториясын жылдам түзетуге қабілетті бағыттау компьютерлері қажет болды. Бұл жабдықтардың қымбат екенін ескерсек, зеңбіреуге қарсы зымыранның өзі құны жағынан қанатынды зымыранмен (немесе тіпті арзан) тең болуы мүмкін еді, сондықтан жаудың қару-жарағының кез келген артуына шамамен бірдей шығынмен қарсы тұруға болады. АҚШ осы ойынды ойнауға дайын екені анық болды, бірақ екі елдің экономикасының мөлшеріне байланысты КСРО мұны істеуге әлдеқайда нашар мүмкіндікке ие болды. 1961 жылы кеңестіктер зеңбіреуге қарсы зымыран жүйесімен айналысып жатқаны расталды, олар қанатынды зымыранды экзосферада сәтті жойды. АҚШ жауабы ретінде "Антилопа" жүйесі әзірленді, ол зеңбіреуге қарсы қорғанысты алдаушы нысандар немесе тежегіштер (тарап өтуге көмектесетін құралдар) арқылы басып тастауға арналған. Ақырында АҚШ "Антилопадан" бас тартты, өйткені олар бірнеше оқ-дәрілерді лақтыру арқылы бірдей нәтижеге қол жеткізе алады, бұл MIRV технологиясының енгізілуімен арзандады. MIRV технологиясымен бір зымыран ғарышта бөлінетін бірнеше оқ-дәріні ұшырады, бұл қорғаушыны оларға қарсы бірнеше зеңбіреуге қарсы зымырандарды қолдануға мәжбүр етті. Жаңа қанатынды зымыранға қарсы тұру үшін бірнеше зеңбіреуге қарсы зымырандар қажет болады, бұл шығын арақатынасы АҚШ-ты зеңбіреуге қарсы зымырандардың тиімсіз екеніне көндірді. Бұл жағдай Ұлыбританияны қиын жағдайға түсірді. "Полярис" су астындағы зымырандық кемелерде тікелей шабуылдан қорғалғанымен, егер оқ-дәрілер кеңестік қорғанысын бұзуға қабілетсіз болса, бұл маңызсыз болды, әсіресе егер кеңестіктер осыған сенсе. "Полярис" бірнеше оқ-дәріге ие болғанымен, олар MIRV емес, үш оқ-дәрі де бір траекторияда ұшырылды және атмосфераға кіргенде бір-біріне жақын болды. Бұл үлкен оқ-дәрісі бар бір зеңбіреуге қарсы зымыранның үш оқ-дәріге де шабуыл жасауы мүмкін дегенді білдірді. 16 зымыраннан тұратын бір кеме барлығы 48 оқ-дәріні ұшырады, сондықтан олардың көпшілігі тіпті аз ғана зеңбіреуге қарсы зымырандармен жойылуы мүмкін еді. Бұл флоттың енді Совет мемлекеттік билігін жою мақсатының табысты болуына кепілдік бере алмайтындығын білдірді. Ұлыбританияның ядролық қаруының маңыздылығын сақтау үшін бірдеңе жасау қажет болды. 1960 жылдар бойында зеңбіреуге қарсы зымыран саласындағы даму бақыланып келді, бірақ бұл мәселеге қатысты нақты не істеу керектігі айқын болған жоқ. 1967 жылы АҚШ "Полярис" зымыранының жаңа нұсқасын ұсынды, ол A3T дизайны болды және зеңбіреуге қарсы зымырандарға қарсы жақсы қорғануға арналған "қатты" зымыран корпусына ие болды. Ұлыбритания әлі зымырандарын алмағандықтан, олар басқа өзгерістерді салыстырмалы түрде аз қажет ететін A3T нұсқасын пайдалануға келісті.
KH.793
1970 жылы АБМ мәселесін зерттеуге нақты күш-жігер жұмсалды. Осы кезде АҚШ пен КСРО АБМ шарты бойынша тек екі нысанда 100 АБМ орналастыруға келісім жасаған еді. МИРВ-тер АБМ мен МКБМ арасындағы тепе-теңдікті күрт бұзғандықтан, екі тарап та жаңа МКБМ-нің көптеп жиналуына жол бермеу үшін АБМ-ді кеңінен шектеуге келісті. Ұлыбритания үшін осы оқиғадағы жалғыз жақсы жаңалық – олардың алдындағы мәселені нақты анықтауы болды; олардың шабуылдары Мәскеу маңындағы 100 тұтқыштардан қорғанысты сенімді түрде жеңуге қабілетті болуы керек еді. Осылайша KH.793 жобасы басталды, ол әлеуетті шешімдерді анықтауға арналған бір жылдық жоба. Бір мүмкіндік – қосымша Polaris платформаларын құрып, олардың көп бөлігін теңізде ұстап тұру. Екі Resolution зымыраны 96 ядролық оқ-дәрімен ұшырылып, шабуылға ұшырауы мүмкін, ал үш зымыран оны сенімді түрде іске асырады. Бұл кем дегенде бес суасты кемесін қажет етеді, екеуі әрдайым дайын болуы керек, сондай-ақ үлкен экипаж, оқу және логистикалық қолдау қажет, бұл ең қымбат нұсқа болып көрінді. Бірнеше «төмен құнмен» нұсқалар да қарастырылды. Олардың арасында Ұлыбритания қолдануға келіскен A3T зымыраны бар «Topsy» болды. Тағы бір нұсқа – Antelope, ол пенаидтармен бірге нығайтылған оқтарды қолданды, бірақ пенаидтардың салмағын үнемдеу үшін пайдалы жүктемені екі оққа дейін азайтты. Олар сондай-ақ оқ-дәрінің одан әрі жақсартуын, кеңістікте пенаидтарды одан әрі тарату үшін маневрлік оқ-дәрі «автобусын» пайдаланған «Super Antelope» деп аталатын «супер нығайтылған» нұсқаны зерттеді. Корольдік теңіз күштері жаңа және жеңіл конструкциядағы оннан он үш оқ-дәріге дейін санын арттыратын «Посейдон» зымыранына жаңартуды жөн көрді. Бұл жағдайда бір ғана Resolution 208 оқ-дәріге дейін ұшырауы мүмкін, бұл кейбіреулерінің өтуіне кепілдік береді. Бұл нұсқа АҚШ Әскери-теңіз күштерімен ортақтықты сақтаудың артықшылығына ие болды, сондай-ақ қашықтығын арттырып, зымырандардың қауіпсіздігін арттырды. АҚШ-та Посейдонды көбірек техникалық себептермен қолдады. Олар бұл тәсіл КСРО-ның жақын аралықтағы АБМ-дарына қарсы тиімді болғанын, бірақ «негізгі қорғаныс» типіндегі тұтқындарға қарсы әлдеқайда аз тиімді деп санады. Себебі, алдаулар оқ-дәрілерге қарағанда әлдеқайда жеңіл; олар атмосфераның жоғарғы қабаттарына соққанда, алдаулар оқ-дәрілерге қарағанда баяулайды және осылайша «тартылып», оқ-дәрілерге шабуыл жасауға мүмкіндік береді. Бұл ұзақ қашықтықтағы тұтқыштарды қолданатын АБМ-ге қарағанда әлдеқайда жылдам реакция жасайтын радар және компьютерлік жүйені қажет етеді, ол жарылыстан бірнеше секунд бұрын ғана күте алады, бірақ бұл мүмкін емес және АҚШ-тың өз АБМ жүйелерінің бөлігі болды. Ұлыбритания өзінің оқ-дәрілерін және «автобусын» өндіруге шешім қабылдағандықтан, бұл нұсқа өздерінің жаңа МИРВ «автобусын» өндіру үшін едәуір даму күшін қажет етеді. Теориялық тұрғыдан алғанда, Ұлыбритания АҚШ-тың жобалаған «автобусын» пайдалана алатын болса да, бұл нұсқалар АБМ шарты аясында зерттелді және шарты бұл технологияны беруге тыйым сала ма екені белгісіз болды. Кейбір байланысты нұсқалар зерттелді, соның ішінде қарапайым «de MIRVed» «автобусын» қолданған «M» нұсқасы, қазіргі Polaris A3T зымырандарына жаңа Посейдон оқ-дәрілерін орналастырған «Гибрид» (немесе «Stag») және A3T-де алты Посейдон оқ-дәрісі бар ұқсас бейімделу «Mini Poseidon». Ақырында британдық саяси жүйенің жоғары деңгейлері өз штаб басшыларының ұсыныстарына келіспей, A3T зымыранының нығайтылған нұсқасын таңдады. Бұл шешімді 1973 жылдың соңында Эдвард Хит үкіметі ресми етті, ол Super Antelope атауын Chevaline деп өзгертті. «Шевалин» атауы Қорғаныс министрлігінің бір қызметкерінің Лондон зоопаркына телефон арқылы хабарласуы нәтижесінде пайда болды. Басшысы, Қорғаныс жөніндегі мемлекеттік хатшы лорд Кэррингтонның, есімін өзгерту туралы өтінішімен, ол зоопарктан «үлкен антилопаға ұқсас жануарды елестетуді» сұрады және мұндай жануар бар ма деп сұрады. Жануарлар бағы оған Оңтүстік Африканың Chevaline деп аталатын жануары бар екенін айтты, ал ресми «бұл жақсы естіледі деп ойлады». (Зоопарк айтқан жануар, мүмкін, француз тілінде «Antilope chevaline» деп аталатын Роан антилопасы – Hippotragus equinus болған шығар.) Бастапқыда жобаны жариялау жоспарланған еді, бірақ 1974 жылғы сайлаудағы үкімет алмасуы бұл жоспарларды тоқтатты. Жаңа тексеруде жобаны жалғастыру керек деген қорытынды жасалды, тіпті теңіз күштері оған қарсы болғанмен де. Толық даму 1975 жылдың қаңтарында басталды.
Даму
Жоба Альдермастондағы Атомдық қарулар мекемесі (AWE), Фарнбородағы Корольдік әуе кемелері мекемесі (RAE) және Амптилдегі Hunting Engineering, Бракнеллдегі Sperry Gyroscope, АҚШ-тағы Lockheed Aerospace және басқа да мекемелермен, АҚШ және Ұлыбританиядағы мамандардың қатысуымен ең жоғары құпияда жүзеге асырылды. Жүйе АҚШ-тың Шығыс сынақ алаңында, Капе-Канавералда сыналып, ал жарылыс зарядтары Невада сынақ алаңында екі толық масштабты жер асты ядролық сынақтан (1974 жылы Fallon және 1976 жылы Banon) өтті. Сонымен қатар, "Галош" жарылыс басының радиациялық әсерге төзімділігін растау үшін қарудың көптеген әсерлері сынақтан өтті; ал Австралиядағы Вумера зымыран полигонында РВ, PAC және алдау құрылғыларының әртүрлі аспектілерін жетілдіру үшін көптеген зымыран сынақтары жүргізілді. Жақында құпия ақпараттарды жария ету көрсеткендей, жобаның жалпы құнының жартысынан астамы АҚШ-та, өнеркәсіп және үкіметтік агенттіктер арқылы жұмсалды. "Жақсартылған" Chevaline жүйесінің ұшу қашықтығы "жақсартылмаған" Polaris A3T-ден 22%-ға кем болды. Бұл Әскери-теңіз күштері штабына даму командасына үнемі қысым көрсетуге себеп болды, олар ең төменгі талапты белгіледі және кеңестік су астына қарсы соғыс қабілеттерінің күшейіп бара жатқаны туралы барлау мәліметтеріне қатты алаңдады. Зымыранның қашықтығының азаюы британдық су асты қайықтарының жасырынуы мүмкін теңіз кеңістігін шектеді. Chevaline жүйесімен патрульдеу аймағы GIUK аралығының солтүстігімен және айналасымен ғана шектелді, ал бұрын олар аралықтың оңтүстігінде де жұмыс істей алатын. Бұл өте қиын мәселе болды, себебі НАТО-ның су астына қарсы стратегиясының көп бөлігі аралықты жабуға негізделген, соның салдарынан оның солтүстігіндегі аймақтар кеңестік су асты қайықтары үшін оңай болады деп есептелді. Егер Polaris флоты солтүстікке қарай немесе тіпті оның жақын маңында жұмыс істеуге мәжбүр болса, онда олар НАТО күштерінің көп бөлігінен қорғаусыз қалуы мүмкін, және жаудың су астына қарсы күштердің жоғары шоғырланған аймағында болуы ықтимал еді. Жарылыс басының салмағын азайту үшін Fondutta және Quargel сынақтарында жаңа, кішкентай, жоғары қуатты термоядролық бастауышпен алмастыруға тырысты. Бұл сынақтар сәтті деп танылса да, оларды Chevaline жүйесіне дайындаудың кешігуі жоспарланған пайдалану күніне дейін қабылдауға болмайтын кешігуге алып келуі мүмкін деп саналды, сондықтан олар қолданылмады. Бұл термоядролық бастауыш ресми құжаттарда "қозғау құрылғысы" деп аталды, және кейбіреулер бұл жаңа сипаттама премьер-министр Уилсонның "жаңа буын ядролық қару жасамаймыз" деген уәдесін айналып өту үшін жасалған амал деп күдіктенді. Chevaline үшін термоядролық (немесе синтездік) екіншілік элемент, AWRE-де Reggie кодын алған, бұл құпия ақпараттардан "жақсартылмаған" Polaris A3T жарылыс зарядынан қайта өңделгені белгілі болды.
Саяси даму
Шевалин жобасын Ұлыбританияның еңбекші және консервативтік үкіметтері құпия сақтап келді. Бұл құпия Гарольд Уилсон, Эдвард Хит, Гарольд Уилсонның екінші мерзімі және Джеймс Каллаган кезінде сақталды. Жобаны Маргарет Тэтчердің сол кездегі қорғаныс министрі Фрэнсис Пим ашты. Ашу себептері саяси және практикалық болды. Жобаның құны қазір өте жоғары болды (1979 жылға қарай шамамен 1 миллиард фунт стерлинг), сондықтан құпия кабинеттік шығындарды мақұлдауды жалғастыру мүмкін болмады. Басты шешім 1975 жылы, төрт жыл бұрын қабылданды, және сол кезде жобаны тоқтату ақшаны үнемдеуге көмектеспес еді. Егер тоқтатылса да, оны ауыстыру үшін міндетті түрде тапсырыс беру қажет болар еді. Біраз уақыттан кейін Тэтчер үкіметі мұрагер жүйесі Тридент жүйесі болуы керек деп шешті және C4 нұсқасын тапсырыс берді. Шевалин жобасының ерекшелігі болған теңізшілердің алаңдауы осы жерде де көрінді. Бірнеше себептерге байланысты теңіз күштері Шевалинге ықылымсыздық танытып, оған қарсы белсенді лоббилік жұмыс жүргізді. Олардың Посейдонды таңдауының басты себебі жабдықтардың үйлесімділігі болды. АҚШ теңіз күштері Polaris-ты пайдаланудан шығарып жатқандықтан, қосалқы бөлшектер мен жөндеу мүмкіндіктері қол жетімді болмай қалды. Polaris зымыранын Ұлыбританияда пайдалану үшін өндіріс желілерінің бір бөлігін қайта ашу қажет болды, бұл өте аз күштерді қамтамасыз ету үшін үлкен шығындарға әкелер еді. Екі теңіз күшіне ортақ зымыран қажет болды және теңіз штабы Шевалинге қарсы күшті пікір білдірді. Бір кезде АҚШ теңіз күштеріндегі әріптестері қорғаныс министрлігі арқылы Конгресс мақұлдауын алу үшін ресми өтініш беруге шақырды. Құжаттар әлі де көп уақыттан кейін жарияланбаса да, Фолкленд соғысынан кейін теңіз штабының ықпалы ең жоғары болған кезде Trident-ке қатысты да осындай жағдайды сәтті шешкені көрінеді. Кейін АҚШ негізгі дамуды C4-тен үлкен Trident D5-ке ауыстыруды шешті, бұл әлдеқайда қабілетті зымыран, бірақ соңғы және тіпті ескі су асты кемелеріне де сыймайтын. Бұл мәселені шешу үшін Огайо класының дизайнын өзгертіп, үлкен D5 зымыраны орнатуға мүмкіндік берді. Trident-ке толық берілген Тэтчер осы бағытты ұстанды және оларды тасымалдауға арналған жобаны бекітті. Олар АҚШ пен Ұлыбританияның бірлескен зымыран қорын АҚШ-тың Джорджия штатындағы Кингс-Бейдегі теңіз базасында бір орында қызмет көрсету туралы келісімге келді, ал одан зымырандар АҚШ және Ұлыбританияның су асты кемелеріне жіберілді. Тек ядролық бас бөліктері (кейінірек британдық зымырандарға қосылған) өзгеше болды. Соңында, жобаны әзірлеу тобының жетекші мүшелерінің жақында жарияланған естеліктерінде Шевалин көптеген нұсқалардың ішінде британдықтар таңдаған ең жақсы немесе ең арзан нұсқа емес екені айтылды. Бірақ таңдау ешқашан оңай болған жоқ, ол саяси жағдайға, Ұлыбритания өнеркәсібі мен ғылыми базасының мүдделеріне байланысты болды. Ақырында, баламалар "Шевалин немесе мүлдем ештеңе" арасында болды, бұл шешім Ұлыбританияның әскери-саяси ядролық аренадан шығуына әкелуі мүмкін еді, және бұл нұсқа әскери штабтар мен үкімет үшін қабылдауға келмейтін болды. АҚШ-та ET.317 деп белгіленген Mk 2 RV-де, Jennie деп аталатын негізгі және Reggie деп аталатын термоядролық екіншілік бөліктерден тұрады. Жаңартылған Polaris жүйесі A3TK деп аталды және жаңартылған британдық RV-де екі бас бөлігін тасымалдады. Бұл бас бөліктерде жаңа "Харриет" пайдаланылды және олардың ядролық қуаты 225 кт-қа дейін артты. Бұл жүйе 1982 жылдан 1996 жылға дейін қолданылды, содан кейін Trident D5 жүйесімен ауыстырылды.
Құрылыс
Толық жиналған Chevaline ReB және жаңа оқ-дәрінің сыртқы пішіні АҚШ Polaris RV-сімен бірдей болды, ал тепе-теңдігі осыған тең болды. Бұл даму шығындарын азайту және толық көлемді ұшу сынақтарын қажет етпеу үшін жасалған. Chevaline ReB ерекшелігі – Ұлыбританияда әзірленген және кейіннен АҚШ оқ-дәрілерінде қолданылған 3 өлшемді кварц фенолы (3DQP) деп аталатын жаңа материалды пайдалануы. 3DQP – фенолдық шайырмен сіңдірілген және ыстыққа ұшыратылған, бір бөліктен тоқылған шұлық пішіндес матадан жасалған кварц матасынан тұратын фенолдық материал. Кварц материалы ReB-ні нығайтып, ядролық оқ-дәріні атмосфераға қайта кірмес бұрын атмосферадан тыс антибаллистикалық зымырандардың (АБЗ) жарылысынан шығатын жоғары энергиялы нейтрондардан қорғайды. Қатайғаннан кейін 3DQP металл сияқты өңделеді, сонымен қатар берік және отқа төзімді.
Өндiру
АҚШ-та 3DQP өндіруге лицензия алынды және өндірісті АҚШ кемперлерінің (RV) екі жеткізушісінің бірі – AVCO, екіншісі – General Electric компаниясы жүзеге асырды. Chevaline ReB-дің алғашқы өндіріс үлгілері AVCO компаниясы, қазір Textron құрамында, Ұлыбританияда Burghfield-дегі Royal Ordnance Factory-де өндіріс басталғанға дейін жасалды. Бұл зауыт қазір Aldermaston-дағы Атомдық қарулар мекемесіне (Atomic Weapons Establishment) қосылған, өндірісте Франциядан алынған кварц жіптері қолданылды. Chevaline жүйесінің компоненттері Royal Ordnance Factory (Кардифф) зауытында өндірілді, ол 1987 жылы (ROF Burghfield-пен бірге) AWE Cardiff деп аталды. Кардиффтегі Бериллий зауыты (B жобасы), сондай-ақ осы алаңдағы басқа да шеберханалар PAC және Chevaline үшін арналған жоғары дәлдікті компоненттерді, ал кейінірек Trident үшін өндіріске дейінгі компоненттер мен калибрлерді өндірді. 1990 жылдардың ортасында толық өндіріс Burghfield-ке көшірілгеннен кейін, зауыт тоқтатылып, жабылды. Кейіннен Ұлыбритания рұқсатынсыз Францияға 3DQP-нің сынақ үлгілерін жеткізу фактісі Ұлыбритания үкіметі мен AVCO арасында шиеленіске әкеліп соқты, нәтижесінде Ұлыбритания үкіметі АҚШ соттарында шаралар қолданды.