Кіріспе

Канадалық-американдық актер (1896–1933)
Австралиялық футболшы

Джон Чарльз Смит (18 тамыз 1896 – 3 қаңтар 1933), кәсіби тұрғыда Джек Пикфорд деп танылған, канадалық-американдық актер, кинорежиссер және продюсер болған. Ол Мэри және Лотти Пикфордтың кіші інісі еді. Әкесі отбасын тастап кеткен соң, Пикфордтың үш баласы да сахнада бала актер ретінде жұмыс істей бастады. Кейін Мэри өте танымал үнсіз фильмдер актрисасы, продюсері және Голливудтың алғашқы дамуына үлес қосушы болды. Ол көптеген фильмдерде "әдеттегі американдық жас жігіт" рөлінде ойнап, белгілі бір дәрежеде танымал болғанмен, әпкесінің жетістіктерімен салыстырғанда көлеңкеде қалды. Оның мансабы алкогольге, есірткіге және созылмалы депрессияға байланысты тұрақты түрде төмендеді.

Ерте өмір

Джон Чарльз Смит, "Джек" деп танылған, 1896 жылы Торонтода, Онтариода, методисттік ортадан шыққан ағылшын иммигрант, кездейсоқ жұмыс істейтін Джон Чарльз Смит пен ирландтық католик Шарлотта Хеннесси Смит отбасында дүниеге келді. Оның ішімдікке құмар әкесі 1898 жылы қайтыс болып, отбасын кедейлікке ұрды. Балалар шашырап кетті, анасының қайғысынан отбасын асырай алмауына байланысты әрқайсысы бөлек шаңырақта өмір сүрді. Бірақ көп ұзамай Джек ауыр сырқатқа шалдықты. Оның ауруы туралы жаңалық анасы Шарлоттаны қайта жандандырды және отбасы қайта бірікті. Шарлоттаның әрекетсіздігінен, ол Джекке және оның екі әпкесі Глэдис пен Лоттиге сахнаға шығуға рұқсат берді, бастапқыда үлкені Глэдистен бастап. Бұл табыс көзіне айналды, 1900 жылы отбасы Нью-Йоркке көшіп келді, ал балалар бүкіл Америка Құрама Штаттарында спектакльдерде ойнай бастады. Ең бастысы, жас Джек "Пег Робин" және "Үшеуміз" сахнасында өнер көрсетті. Джек мемлекеттік мектептерде білім алып, кейін Нью-Йорктегі Сент-Франциск әскери академиясына түсті. Famous Players–Lasky президенті Адольф Цукор Пикфордқа Бут Таркингтонның романынан бейімделген "Сегіз қыз" (1916) фильміндегі алғашқы басты рөлін берді. Ол "күлкілі" деп сипатталды. 1917 жылы ол Чарльз Диккенстің "Ұлы үміттер" романының бейімделуінде Пип рөлінде ойнады. Осы екі қойылымнан кейін сыншылардың мақтауына ие болғаннан соң, Пикфорд 1914 жылы Харриет Форд пен Харви Дж. О'Хиггинс жазған пьесадан бейімделген "Құыршақ" (1917) фильмінде басты рөлге шақырылды, ол өте танымал болды. Бұл фильм сыншылардың жоғары бағасын алды және Пикфордтың алғашқы табысы болды. Кейін 1917 жылы Пикфорд Марк Твеннің "Том Сойер" және оның жалғасы "Хак пен Том" (1918) фильмдеріндегі басты рөлді иеленді. "Том Сойер" (1917) Пикфордтың ең сәтті фильмдерінің бірі саналды, себебі атау кейіпкері Пикфордтың экрандағы және одан тыс жердегі бейнесіне ұқсас болды. Фильмнің аяқталуына арналған хатында ол: "Мен әрқашан Марк Твеннің жазбаларын жақсы көретінмін және Том менің сүйікті кейіпкерім болды. Бізде ортақ нәрселер көп сияқты. Ол менің бала кезімде есімде қалған көптеген тәжірибелерді орындады" деп жазды. Мансабының алғашқы жылдарында Пикфорд американдық романдардағы әртүрлі балалар рөлдерін ойнағандығымен танымал болды. Пикфорд экрандағы серігі Луиза Хаффпен үнемі бірге жұмыс істеді. Олар екеуі де "Сегіз қыз" (1916), "Ұлы үміттер" (1917), "Көктемгі күндер" (1917), "Ақша ала алмайтын нәрсе" (1917), "Жабайы" (1917), "Үйірлі үй" (1917), "Джек пен Джилл" (1917), "Оның мәртебесі, Банкер Бин" (1918), "Минутына бір шақырым Кендалл" (1918) және "Сэнди" (1918) фильмдерінде Paramount Pictures компаниясының түсірушілері болды. 1920 жылдың тамызында ол АҚШ азаматы болып ресми түрде жарияланды және тегін Смиттен Пикфордқа өзгертті. 1919 жылы соғыстан кейін Пикфорд First National Pictures компаниясымен серіктестік құрып, "Джек Пикфорд Филм Компани" атты жеке өндіріс компаниясын құрды. Қысқа мерзім ішінде ол өзінің фильмдерін өндіріп, олардың ішінде "Билл Апперсонның жігіті" (1919), "Прокси ұрысы" (1919) және "Қателікте" (1919) фильмдерінде ойнады. Джеймс Кирквуд осы уақытта актердің мансабын жақсарту үмітімен Пикфордты режиссерлік етті. 1920 жылы ол Goldwyn Pictures компаниясымен келісімшарт жасады және Джон Фокс-младший романынан бейімделген "Корольдіктің кішкентай шопаны" (1920) фильмінде ойнады. Пикфорд фильмнің жазу сапасы мен режиссерлік стиліне "қатты көңілі қалды". Ол болашақта қайта жасау үшін құқықтарды сатып алуға ниеттенді. "Екі көзді алдамшы" (1920), "Барлығы бар адам" (1920) және "Колледжден жаңадан шыққан" (1920) фильмдерін Альфред Э. Грин түсірді, онда Пикфорд басты рөлде ойнады. Алайда Goldwyn мен Пикфордтың шығармашылық айырмашылықтары болды және олар жолдарымен кетіп қалды. 1923 жылға қарай оның рөлдері жылына бірнешеден біреуге дейін азайды. Соңғы екі жылын режиссерлік жұмысына арнағаннан кейін Пикфорд "Гаррисонның аяқталуы" (1923) фильмінде актерлікке оралды. Томас қайтыс болғаннан кейін Пикфордтың мансабы баяулағанмен, ол ойнаған рөлдер жаңа ересексіздікті көрсетті және оның мансабындағы ең жақсы рөлдердің бірі болды. Бұлардың қатарына "Хилл Билли" (1924), "Қаз әйел" (1925), "Гарвардтың Брауны" (1926) және "Күлімдеп шығу" (1926) кіретін еді. 1926 жылы ол Роланд Уэст режиссерлік еткен "Жартылай" (1926) фильмінде Брукс Бейли рөлін ойнады. Көп жылдар өткен соң Уэст "Жартылай сыбырлайды" (1930) атты дыбыстық нұсқасын жасады. 1928 жылы ол өзінің соңғы фильмін аяқтады, "Банда соғысы" (1928) фильмінде Клайд Бакстер рөлін ойнады – расталған жартылай сөйлейтін фильм. Ол Микки Маустың дыбыстық дебюті болған Steamboat Willie фильміне қосылған негізгі фильм ретінде танымал болды. Оның көптеген фильмдері, әсіресе 1910 жылдардың соңындағы фильмдері, коммерциялық және сындық сәттілікке ие болды, оның өзін жоғары бағаланған тұлға ретінде таныстырды. Пикфордтың бейнесі "Американың сүйкімді жігіті" болды, оның әпкесі "Американың сүйкімді қызы" атанды. Барлығында Пикфорд 1908 мен 1928 жылдар аралығында 130-дан астам фильмде ойнады. Бұл үнсіз фильмдердің көп бөлігі әлі де жоғалып, жалпы жұртшылыққа белгісіз. Алайда оның кейбір фильмдері DVD-де қол жетімді болды.

Жеке өмір

Пикфорд шасық, әйгілі күйеу болған және үш бұрынғы Зигфелд қызына үйленді. Ол Джеймс Кирквуд пен Бобби Харронмен жақын дос болды, олардың Biograph студиясындағы бірге жұмыс істеу кезеңінен танысқан. Олардың барлығы "Үй, тәтті үй" (1914) фильмінде ойнады. Пикфорд автомобильдерге қызығушылық танытты. Оның қарындасы Мэридің алғашқы үлкен сүйсіндіруі – Стэнли Стример EMF машинасы болды, ал Джек оны "Тіпті ана да құлап кетті" және "Әр таңда жөндеу керек" деп лақап қойды.

Некелер

Пикфорд актриса және Зигфелд қызы Олив Томаспен Санта-Моника айлағындағы жағажай кафесінде танысты. Сценарист және режиссер Фрэнсис Марион кейіннен олардың өмір салты туралы былай деді: Мен оны [Томасты] Пикфордтың үйінде жиі көріп тұратынмын, себебі ол Мэридің ағасы Джекке күйеуге шығуға дайын еді. Екеуі де сырттай әдемі, бірақ Бродвейдегі жұлдызды шаңды көтеріп, ең еріншекті, ең жабайы жандар еді. Екеуі де талантты болғанмен, мансаптарынан гөрі өмірдің тәуекелді ойындарын ойнауға көбірек құштарлық танытты. Пикфорд пен Томас 1916 жылдың 25 қазанында Нью-Джерсиде қашып кетіп, үйленді. Олардың отбасы мүшелерінің ешқайсысы болған жоқ, жалғыз куәгері Томас Миган болды. 1920 жылы анасы қайтыс болған соң, олар Оливтің алты жасар туған інісін асырап алды. Көптеген деректер бойынша Олив Пикфордтың өмірінің махаббаты болса да, неке даулы және шиеленіске толы болды, кейін қымбат сыйлықтар алмасу арқылы татуласты. Пикфордтар көп жылдар бойы бірге демалуды жоспарлаған еді, ал некелері қиын жағдайға түскен соң, екінші бал айына баруға шешім қабылдады. Ол Париждегі Нойли қалашығындағы американдық ауруханаға жеткізілді, онда Пикфорд, сондай-ақ оның бұрынғы жекжаттысы Оуэн Мур, ол уланғаннан кейін бірнеше күннен кейін қайтыс болғанға дейін оның қасында болды. Кейін ол өзін-өзі өлтіруге тырысқан немесе оны кісі өлтірген деген қауесет тарады. Полиция тергеу жүргізіп, сараптама жасады, нәтижесінде Томас қазасы кездейсоқ деп танылды. Көптегендердің пікірінше, Пикфордтың есірткіге және алкоголизмге құмарлығы салдарынан бұл некеде зорлық-зомбылық болған. Олар 1926 жылы ажырасып, Миллер 1927 жылдың қараша айында француз ажырасуын алды. Пикфордтың соңғы некесі 22 жастағы Мэри Мюлхернмен болды, ол бұрынғы Зигфелд қызы еді, олар 1930 жылдың 12 тамызында үйленді. Үш ай ішінде Пикфорд Мюлхернге қатысты күйін жоғалтып, жабырқанақтана бастады. Екі жылдан кейін Мюлхерн Пикфордтан кетіп, ол некеде оны жаман қылыққа ұшыратқанын мәлімдеді. Ол 1932 жылдың ақпан айында Пикфорд қайтыс болған кезде әлі күшіне енбеген аралық ажырасу алды.

Өлім және мұра

1932 жылы Пикфорд Пикфэрдегі қарындасы Мэриге барды. Мэридің айтуынша, ол ауырып, әлсірегендей көрінді; киімдері оған киім ілгіштей ілінген. Мэри Пикфорд өзінің өмірбаянында ағасының кетіп бара жатқанын көргенде, бір сезім толқынына бөленгенін еске алады. Олар баспалдақпен төмен түскенде, Джек Мэриге: "Маған бірге түспе, Мэри, мен өзім жете аламын" деп айтты. Кейін Мэри баспалдақтың үстінде тұрғанда, ішкі дауысы: "Осы соңғы рет Джекті көресің" деді. Джек Пикфорд 1933 жылдың 3 қаңтарында Париждегі американдық ауруханада 36 жасында қайтыс болды. Өлімінің себебі "барлық нерв орталықтарына шабуыл жасаған прогрессивті көптеген нервиттер" деп көрсетілді. Бұл оның ішімдікке құмарлығынан деп есептелді. "Мен көп адамнан гөрі ұзақ өмір сүрдім, және шаршадым – қатты шаршадым!" Бұл Джек өлім төсегінде айтқан соңғы сөздері болды. Мэри Пикфорд оның денесін Лос-Анджелеске қайтарып әкеліп, Глендейлдегі Форст-Лаун еске алу паркіндегі Пикфордтардың жеке жерлеу орнына жерледі. Кино индустриясына қосқан үлесі үшін Джек Пикфордтың Голливуд Даңқы аллеясында 1523 Vine Street мекенжайында жұлдызы бар.