Британдық дизель-электрлік сүңгі қайықтарының «Амфион» класы

Кіріспе

Британдық дизельді-электрлік суасты кемелерінің Амфион класы (кейде "А" класы және "Ахерон" класы деп те аталады) Тынық мұхитындағы соғыс үшін жобаланған. Жауынгерлік әрекеттер аяқталғанға дейін олардың тек екеуі ғана құрастырылды, бірақ 1950 жылдардағы жаңғыртудан кейін 1970 жылдарға дейін Корольдік теңіз күштерінде қызмет етті.

Даму және қызмет көрсету

Амфион класының кемелерін британдық Әскери-теңіз министрлігі 1943 жылы Перл-Харборға жасалған шабуылдан кейін Тынық мұхитындағы жаңа соғыс театрына жаңа типтегі су асты кемелерінің қажеттігін түсінген соң тапсырыс берді. Олар бастапқыда Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Тынық мұхиты суларына сәйкес тереңдікке батып, тым баяу жүретін S және T класты су асты кемелерін алмастыру үшін жоспарланған. Олардың өлшемдері T класты кемелермен шамалас болды, жылдам және қарапайым құрылыс үшін, сондай-ақ T класты кемелерге арналған материалдар мен жабдықтардың көп бөлігін пайдалану үшін құрылған. Олардың жоғары көтерілген, кеңейтілген мұрты теңізде жақсы өнімділік көрсетуге мүмкіндік берді, ал алыс шығыстағы су асты кемелерінің жұмысына қажетті тиімді кондиционерлері болды. Экипажы 60-тан 68 адамға дейін жететін. Бастапқыда 46 су асты кемесі тапсырыс берілді, бірақ тек 18-і (10-ы Vickers Armstrong компаниясының Барроу-ин-Фурнесс қаласындағы зауытында) құрылып, 16-сы қолданысқа енгізілді, ал қалған екі корпусы сынақтар үшін пайдаланылды. Бұл класс жылдам құрылыс үшін жоспарланған, толығымен дәнекерленген корпуспен жасалған, оны бөліктерге бөліп құрастыруға болады. Бұл технология Ұлыбритания үшін жаңа болса, нацистік Германияның U кемелері үшін стандартты еді. Әрбір су асты кемесі кель суына батырудан бастап қолданысқа енгізуге дейін шамамен 8 ай уақыт алды, бұл бұрынғы T класына қарағанда шамамен 15 айға аз болды. Соғыс аяқталар алдында тек екі кеме аяқталды: 1944 жылдың тамызында және 1945 жылдың қаңтарында қолданысқа енгізілді, бірақ екеуі де жауынгерлік қимылдарға қатыспады. Амфион класы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде құрылған екі жаңа британдық су асты кемесінің класының бірі болды, екіншісі X craft 4 адамдық су асты кемелері еді. Соғыс кезіндегі тәжірибе көрсеткендей, су асты кемелері Ұлыбританиядан алыс және күтілмегеннен үлкен патрульдік аймақтарда жұмыс істеуге мәжбүр болды, мысалы, алыс Шығыста және Жерорта теңізінде. Сондықтан, T класына қарағанда ұзақ қашықтыққа саяхаттауға арналған, жақсырақ жабдықталған A класы жоспарланды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін осы «Теңіз патрульдік су асты кемелеріне» (Overseas Patrol Submarines) түрлі өзгерістер енгізілді. U кемелерінде қолданылған шноркельге негізделген шнорт мачтасы, перископ тереңдігінен қолдануға болатын радар және түнгі перископ A және сақталған T класты су асты кемелеріне қосылды. 1950 жылдардың басында басталған «Қырық жылдық соғысқа» (Cold War) жауап ретінде олардың нысанасы су бетіндегі кемелерден совет су асты кемелеріне ауысты. 1948 жылдың қаңтарында британдық су асты кемелерінің негізгі операциялық міндеті – Солтүстік Ресейдегі базаларынан шығып бара жатқан совет су асты кемелерін тоқтату, олар британдық және одақтас сауда кемелеріне шабуыл жасауға тырысуы мүмкін екені жарияланды. Келесі сәуірде Әскери-теңіз күштерінің Бас штабының орынбасары контр-адмирал Джеффри Оливер британдық су асты кемелерінің Ресейдің солтүстік жағалауындағы совет су асты кемелеріне шабуыл жасап, аймақтағы суларды миналауды ұсынатын құжат таратты. Су бетіндегі флоттың күрт азайғанын ескере отырып, ол бұл Корольдік теңіз күштерінің «душманның өз жеріндегі күшіне жетудің» сирек мүмкіндіктерінің бірі екенін атап өтті. A және T кластары 1955 және 1960 жылдар аралығында жаңа рөлдеріне бейімделу үшін қайта жабдықталды, алдыңғы және артқы корпус бөлімдері толығымен қайта құрылды, жоғарғы палубалар мен бастиондар ұзартылып, оңтайландырылды, су асты жылдамдығы мен шуды жақсарту үшін палубадағы артиллерия алынып тасталды, сыртқы торпедалық түтіктер алынып тасталды және сонар жақсартылды. 1951 жылы жоғалған кезде, Амфион класының барлық кемелері жоғалту себебін анықтау үшін уақытша портқа қамалды. 1960 жылдардың ортасында Индонезия мен Малайзия арасындағы қақтығыс кезінде Амфион класының кейбір су асты кемелері блокаданы бұзуға тырысатын джонктарға қарсы тұру үшін QF 4 дюймдік Mk XXIII зеңбірегімен немесе бір 20 мм автоматты зеңбірекпен жабдықталды. Олар палубалық зеңбірегі бар соңғы британдық су асты кемелері болды. Амфион класы үш онжылдық бойын Корольдік теңіз күштерінің Су асты кемелер қызметінің тірегі болды және 1958 жылдан бастап кезең-кезеңмен қолданысқа енгізілген Porpoise және басқа патрульдік кластармен біртіндеп алмастырылды. Соңғы жұмыс істеп тұрған Амфион класының кемесі 1974 жылы қызметтен шығарылды.

The Amphion class were ordered by the British Admiralty in 1943, upon the realisation that the new Pacific theatre of war following the attack on Pearl Harbor needed a new type of submarine. They were originally designed to replace the S class and T class submarines, which were too slow and unable to dive deep enough to be suited to Pacific waters during World War II. They were essentially the same size as the T class, arranged for fast, simple construction and to utilize much of the materials and equipment set aside for the T boats. They had a high, flared bow for excellent sea performance and had effective air conditioning, essential for Far East submarine operations. They were operated by a crew of between 60 and 68. Originally, 46 submarines were ordered, but only 18 were launched (10 by Vickers Armstrong in Barrow in Furness) and 16 commissioned, the other two hulls being used for crush testing. The class was designed for quick construction, using an entirely welded hull which could be fabricated in sections, a technique new to Britain but standard for Nazi Germany's U boats. Each submarine took about 8 months from keel laying to launching, compared with around 15 months for the earlier T class, but only two of the boats were completed before the end of the war: , launched in August 1944, and in January 1945; neither saw action. The Amphion class was one of only two new British submarine designs produced during World War II, the other being the X craft 4 man submarines. Wartime experience had shown that submarines had to operate further from the United Kingdom and with larger patrol areas than had been foreseen—in the Far East and Mediterranean for example—so the faster and slightly larger A class was designed to have a longer range than the T class, with accommodation suitable for longer missions. After World War II various modifications were made to these Overseas Patrol Submarines, as they were known. A snort mast based on the schnorkel used by U boats during the war, a radar which could be used from periscope depth, and a night periscope were added to the A and surviving T class submarines. In response to the start of the Cold War in the early 1950s their target changed from surface ships to Soviet submarines. In January 1948 the primary operational function of the British submarine fleet was announced to be interception of Soviet submarines slipping out of their bases in Northern Russia, potentially to attack British and Allied merchant vessels. The following April Assistant Chief of Naval Staff Rear Admiral Geoffrey Oliver circulated a paper in which he proposed that British submarines take a more offensive role, attacking Soviet submarines off the Northern Russian coast and mining the waters in the area. With the dramatically reduced surface fleet, he commented that this was one of the few methods the Royal Navy had for "getting to the enemy on his home ground". The A and T classes were refitted for their new role between 1955 and 1960 with a complete rebuild of the forward and after hull section, lengthening and streamlining of the upper decks and conning towers, removal of deck guns to improve underwater speed and noise, removal of external torpedo tubes, and greatly improved sonar. When was lost in 1951 all the Amphion class were briefly confined to port pending investigation into her loss. During the Indonesia–Malaysia confrontation in the mid 1960s, some Amphion class submarines were fitted with either a QF 4 inch Mk XXIII gun or a single 20mm autocannon to counter blockade running junks. They were the last British submarines to carry a deck gun. The Amphion class served the Royal Navy for almost three decades as the backbone of the Royal Naval Submarine Service, and was gradually replaced with the Porpoise and patrol classes that began to be phased in during 1958. The last operational Amphion class boat, , was decommissioned in 1974.