Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Түйір құрт түрлері
паразиті
Species of roundworm
the parasite
Loa loa – филяриалды (артроподтар арқылы тарайтын) нематода (түйір құрт), ол Loa loa филяриазын тудырады. Loa loa сөзінің мағынасы "құрт құрт" дегенмен, көздің конъюнктивасына орналасқандықтан "көз құрты" деп белгілі. Loa loa Африкада кең таралған. Ол негізінен Батыс Африканың жаңбырлы ормандарында кездеседі және Эфиопияда пайда болған. Loa loa қоздырған ауру лоазис деп аталады және ол тропикалық еленбейтін аурулардың бірі. L. loa – адамдарда тері асты филяриазын тудыратын үш паразиттік филяриалды нематоданың бірі. Қалған екеуі – Mansonella streptocerca және Onchocerca volvulus (өзен соқырлығын тудырады). "Көз құртының" жетіліп келе жатқан личинкалары мен ересектері адам терісінің тері асты қабатында, май қабатында орналасып, ауру туғызады. L. loa ересек құрты тері астында 10–15 жылға дейін тіршілік ете алады, бұл Calabar ісігі деп аталатын қабынуға әкеледі. Ересек құрт тері астында қозғалып, аналығы микрофилярияларды шығарады, олар 5–6 ай ішінде қожайынның қанында дами алады және 17 жылға дейін тіршілік етеді. Жас личинкалар немесе микрофиляриялар Chrysops туысына жататын жылқышаларда (айың құрттары, сары құрттар), соның ішінде C. dimidiata және C. silacea түрлерінде дамиды, олар адамдарды шағып жұқтырады. Бұл жұқтырылған шыбықтардан кейін микрофиляриялар ерекшеленеді, күндіз перифериялық қанмен қозғалады, ал түнде өкпеге көшеді.
Loa loa is a filarial (arthropod borne) nematode (roundworm) that causes Loa loa filariasis. Loa loa actually means "worm worm", but is commonly known as the "eye worm", as it localizes to the conjunctiva of the eye. Loa loa is commonly found in Africa. It mainly inhabits rain forests in West Africa and has native origins in Ethiopia. The disease caused by Loa loa is called loiasis and is one of the neglected tropical diseases. L. loa is one of three parasitic filarial nematodes that cause subcutaneous filariasis in humans. The other two are Mansonella streptocerca and Onchocerca volvulus (causes river blindness). Maturing larvae and adults of the "eye worm" occupy the subcutaneous layer of the skin – the fat layer – of humans, causing disease. The L. loa adult worm which travels under the skin can survive up to 10–15 years, causing inflammations known as Calabar swellings. The adult worm travels under the skin, where the female deposits the microfilariae which can develop in the host’s blood within 5 to 6 months and can survive up to 17 years. The young larvae, or microfilariae, develop in horseflies of the genus Chrysops (deer flies, yellow flies), including the species C. dimidiata and C. silacea, which infect humans by biting them. After bites from these infected flies, the microfilariae are unique in that they travel in the peripheral blood during the day and migrate into the lungs at night.
Морфология
L. loa құрттарының құрылымы қарапайым: басы (еріншесіз), денесі және тұйық құйрығы бар. Құрттың сыртқы қабығы 3 негізгі қабаттан – коллаген және басқа да қосылыстардан тұратын қабықшадан құралған, ол қожайынның ас қорыту жүйесінде паразитті қорғауға көмектеседі. Жастар ересек құрттарға ұқсас, бірақ айтарлықтай кішідірек. Ересекті еркектердің ұзындығы 20–34 мм, ені 350–430 мкм. Ересекті әйелдердің ұзындығы 20–70 мм, ені шамамен 425 мкм болуы мүмкін. Олардың түсі әр түрлі болады. Бұл филяриаздың негізгі таратушылары – Chrysops deerflies екі түрі: C. silacea және C. dimidiata. Ұшқыштың ұрық тұмсығында үшінші сатыдағы филяриалды дернәсілдер болады. Адам организміне енгеннен кейін дернәсілдер ересек құрттарға айналады, көбінесе тері астындағы тіндерде. Ересекті әйелдердің ұзындығы 40–70 мм, диаметрі 0,5 мм. Еркектердің өлшемдері 30–34 мм ұзындықта және 0,35–0,43 мм енде. Ересекті әйелдер көптеген микрофилярияларды – шамамен 250–300 мкм ұзындықта және 6–8 мкм енде шығарады. Ол өмір бойы, әдетте бірнеше жылға созылатын, осылай жалғастыра береді. Микрофиляриялар жұлын сұйықтығында, зәрде және қақырықта кездеседі; күндіз қан ағынында да айналысады. Дегенмен, дене сұйықтықтарында болудан басқа, микрофиляриялар циркуляцияланбаған фазада өкпеде де табылады. Таратушы ұшқыр қожайынның қанын сорғанда микрофилярияларды жұтып алады. Ұшқырдың ішіне енгеннен кейін микрофилярия қабығын тастап, орта ішектің қабырғасы арқылы ұшқыштың гемокоэліне өтеді. Содан соң гемолимфа арқылы қанат бұлшық еттеріне, ұшқыштың кеуде қуысына енеді. Кеуде бұлшық еттерінде микрофилярия біртіндеп бірінші сатыдағы дернәсілге, екінші сатыдағы дернәсілге және соңында инфекциялық үшінші сатыдағы дернәсілге айналады. Үшінші сатыдағы дернәсілдер ұшқыштың ұрығына көшеді. Дернәсіл ұрықта орналасып, ұшқыр келесі рет адам қанын сорғанда инфекция циклі жалғасады.
L. loa worms have a simple structure consisting of a head (which lacks lips), a body, and a blunt tail. The outer body of the worm is composed of a cuticle with 3 main layers made up of collagen and other compounds which aid in protecting the nematodes while they are inside the digestive system of their host. Juveniles have a similar appearance to adult worms, but are significantly smaller. Male adults range from 20 to 34 mm long and 350 to 430 μm wide. Female adults range from 20 to 70 mm long and can be about 425 μm wide. They vary in color. Two species of Chrysops deerflies, C. silacea and C. dimidiata, are the main vectors for this filariasis. A fly bearing third stage filarial larvae in its proboscis infects the human host through the bite wound. After entering the human host, the larvae mature into adults, commonly in subcutaneous tissue. Adult females measure about 40 to 70 mm in length and 0.5 mm in diameter. Males measure some 30 to 34 mm by 0.35 to 0.43 mm. The adult female produces large numbers of microfilariae, about 250 to 300 μm in length and 6 8 μm in width. She continues to do so continuously for her lifetime, which typically spans several years. Microfilariae tend to reside within spinal fluids, urine, and sputum; by day, they also circulate in the bloodstream. Apart from their presence in bodily fluids, however, microfilariae in the noncirculating phase also occur in the lungs. The vector fly ingests microfilariae while feeding on the host's blood. Once inside the vector, the microfilaria sheds its sheaths and escapes through the walls of the midgut into the fly’s haemocoel. It then migrates through the hemolymph into the wing muscles in the fly's thorax. In the thoracic muscles, the microfilaria develops successively into a first stage larva, second stage larva, and finally into the infectious third stage larva. The third stage larva migrates to the fly’s proboscis. Once the larva is established in the proboscis and the fly takes its next human blood meal, the cycle of infection continues.
Белгілері мен симптомдары
Көбінесе, личинкалардың (шыбыздан көшірілген) ересек құртқа айналуына шамамен бес ай уақыт керек, және олар тек адам денесінде ғана дами алады. Инфекцияның ең көп кездесетін белгісі – Калабар немесе Камерун ісігі деп аталатын жергілікті аллергиялық қабынулар, бұл вектордың инъекция жасаған жерінен алыстап, тіндерде ересек құрттардың қозғалысын көрсетеді. Бұл қозғалыс иесіне айтарлықтай зиян келтірмейді және қауіпсіз деп есептеледі. Дегенмен, бұл ісіктер ауырулы болуы мүмкін, себебі олар көбінесе буынға жақын жерде пайда болады. Бұл паразиттер күндізгі белсенділікке ие, күндіз перифериялық қанда айналысады, ал түнде өкпе тамырларына көшіп, онда қан айналымына қатыспайды. Сондықтан, паразиттің пайда болуы мен жоғалу сипаттамасы қайталамалы ісіктерге, соның салдарынан шеміршек тініндегі кисталардың ауырулы үлғаюына әкелуі мүмкін. Сонымен қатар, өліп бара жатқан құрттардан созылмалы абсцесстер пайда болуы мүмкін.
Usually, about five months are needed for larvae (transferred from a fly) to mature into adult worms, which they can only do inside the human body. The most common display of infection is the localized allergic inflammations called Calabar or Cameroon swellings that signify the migration of the adult worm in the tissues away from the injection site by the vector. The migration does not cause significant damage to the host and is referred to as benign. However, these swellings can be painful, as they are mostly found near the joints. These parasites have a diurnal periodicity in which they circulate in the peripheral blood during the daytime, but migrate to vascular parts of the lungs during the night, where they are considered non circulatory. Therefore, the appearing and disappearing characteristics of this parasite can cause recurrent swelling that can cause painful enlargements of cysts in the connective tissue surrounding tendons. Additionally, chronic abscesses can be caused by the dying worms.
Диагностика
Диагностиканың негізгі әдістері – қанда микрофилярияның болуы, көзде құрттың табылуы және теріде ісіктердің пайда болуы. Бірақ, егер осы белгілердің ешқайсысы байқалмаса, қан анализі жасауға болады. Жұқтырған науқастардың қанындағы жасушалардың саны, әсіресе эозинофилдердің саны артық болады, сондай-ақ гельминт паразитерімен жұққандығын көрсететін IgE деңгейі жоғарылайды. Микрофиляриялардың күндіз қозғалуына байланысты, сағат 10-нан 14-ке дейін алынған қан үлгілерінің нәтижесі дәл болуы мүмкін. Ивермектин лоазисті емдеуде қолданылатын жиі кездесетін препарат болғанымен, Ауруларды бақылау орталықтары (CDC) диэтилкарбамазин (DEC) препаратын қолдануды ұсынады. Симптомдар DEC курсының 1-2 ретінен кейін басылуы мүмкін. DEC препараты Ivermectin-ге қарағанда артықшылықты, себебі дәлелдер оның ересек құрттарды және жоғарыда айтылған ауыр неврологиялық проблемалардың себебі болып табылатын микрофилярияларды өлтіру қабілетін көрсетеді. Кей жағдайларда альбендазол DEC-мен емдеуге дейін микрофиляриялар санын азайту үшін тиімді ем болуы мүмкін. Альбендазолға организмнің жауабы баяу болғандықтан, емделушінің жағдайын үнемі және мұқият бақылау қажет, препараттың тиімділігін тексеру үшін.
The main methods of diagnosis include the presence of microfilariae in the blood, the presence of a worm in the eye, and the presence of skin swellings. However, in cases where none of those is the case, a blood count can be done. Patients with infections have a higher number of blood cells, namely eosinophils, as well as high IgE levels that indicate an active infection with helminth parasites. Due to the migration of microfilariae during the day, the accuracy of a blood test can be increased when samples are taken between 10 am and 2 pm. Although Ivermectin is a common treatment for loiasis, the Centers for Disease Control (CDC) recommends treatment with diethylcarbamazine (DEC). Symptoms may be resolved with as little as 1–2 courses of DEC. DEC is chosen over Ivermectin because evidence supports its ability to kill both the adult worms and the microfilariae, which are the main cause of the severe neurological problems mentioned above. In some cases, albendazole may also be an effective treatment used to reduce the microfilariae prior to treatment with DEC. The body's response to albendazole is slow, so the patient being treated must be monitored closely and frequently to ensure it is effective.
Алдын алу
Қазіргі уақытта лоазисті бақылау бағдарламалары немесе вакциналар жоқ. Дегенмен, инфекция қаупін азайту үшін диэтилкарбамазинмен емдеу ұсынылады. Сондай-ақ, жұмырқа салатын жәндіктердің – ақбұрыштардың таралған жерлерінен аулақ болу да қауіпті азайтады. Бұл батпақтар, саздықтар және өзендер мен отындықтардың жанындағы көлеңкелі жерлерді қамтиды. Күндіз ұзын жеңді киім және шалбар кию, сондай-ақ DEET сияқты жәндіктерден қорғайтын спрейлерді қолдану арқылы жәндік шағуының санын азайтуға болады. Киімге перметринмен емдеу жасау – қосымша репеллент ретінде қолданылуы мүмкін. Сонымен қатар, шыбықтардан қорғайтын торларды пайдалану жәндік шағуының санын азайтуға көмектеседі. Жұқтыру деңгейі жоғары 10 елде, сол аймақта тұратын халықтың шамамен 40% бұрын бұл құртқа шалдыққандарын хабарлаған. Жоғары тәуекелді аймақтарда шамамен 14,4 миллион адам тұрады, ал тағы 15,2 миллион адам бұрын құртқа шалдыққандығын мойындаған аймақтарда тұрады. Эпидемиологиялық зерттеулер Африканың батыс бөлігінде басымдықпен жүргізілді. Бұл аймақта ауру эндемиялық деп есептеледі. 2002 жылы Тропикалық аурулар және қоршаған ортаны зерттеу қоры жүргізген зерттеуде 16 түрлі ауылдан алынған 1458 адамның үлгісінде Лоа-лоаның осы ауылдардағы таралуы 2,22%-дан 19,23%-ға дейін екені анықталды. Ауру ер адамдарда сәл көбірек кездеседі. Африканың батыс бөлігіндегі басқа бір елде, Габонда халық арасында кесіндік зерттеу жүргізілді. Зерттеуді 2008 жылдың тамызынан 2009 жылдың ақпанына дейін Цамба Магоци бөлімі жүргізді. 1180 қатысушыны зерттеу барысында микрофилярияның болуы микроскопиялық зерттеу арқылы бағаланды. Зерттелгендер арасында L. loa тасымалдаушылығының көрсеткіші 5% құрады. Бұл көрсеткіш жоғарыда аталған зерттеудегі көрсеткіштер диапазонына сәйкес келеді. Африканың батыс бөлігінде таралу деңгейінің өсуі онхоцеркоз инфекциясының алдын алу үшін қолданылатын ивермектиннің таралуымен байланысты, бұл инфекция да осы аймақта кең таралған. L. loa жұқтырған және ивермектинмен емделген науқастарда өте ауыр жағымсыз әсерлер, тіпті өлім жағдайлары да тіркелді. Сондықтан REMO деп аталатын таралуды картаға түсіру жүйесі құрылды. REMO L. loa таралу деңгейінің төмендеуіне байланысты қай аймақтарға ивермектин тарату керектігін анықтау үшін қолданылады. Камерун мен Конго Демократиялық Республикасының шектес аймақтары ең көп жабысқан аймақтар болып табылды.
Currently, no control programs or vaccines for loiasis are available. However, diethylcarbamazine treatment is suggested to the reduce risk of infection. Avoiding areas where the vectors, deerflies, are found also reduces risk. This includes swamps, bogs, and shaded areas near rivers or near wood fires. Fly bites can be reduced by using insect repellents such as DEET and wearing long sleeves and pants during the daytime. Permethrin treatment on clothes is an additional repellent that could be used. Also, using malaria nets can reduce the number of fly bites acquired. Of the 10 countries that have high rates of infection, about 40% of the people who live in the area have reported being infected with the worm in the past. The population in high risk areas is about 14.4 million; in addition, 15.2 million people live in areas where around 20–40% of people admitted to having the worm in the past. Epidemiological studies have been emphasized in the western part of Africa. In this area, the disease is considered endemic. A study conducted by the Research Foundation in Tropical Diseases and Environment in 2002 had a sample of 1458 persons, spanning 16 different villages, and found Loa loa presence in these villages ranging from 2.22 to 19.23% of the population. The disease was found to be slightly more prevalent in men. In a different country in western Africa, a cross sectional community survey was conducted in Gabon, Africa. The study was performed by the department of Tsamba Magotsi from August 2008 to February 2009. The study of 1,180 subjects evaluated the presence of microfilaria using microscopy. The carriage rate of L. loa in the subjects tested was 5%. This rate falls within the range of the study listed above. In the western part of Africa, an increase in prevalence has been associated with the distribution of ivermectin, which is used to prevent the infection of onchocerciasis, which is also very prevalent in the same region. Patients with L. loa who are treated with ivermectin have extreme adverse effects, including death. Therefore, a prevalence mapping system was created called REMO. REMO is used to determine which areas to distribute the ivermectin based on lower levels of L. loa prevalence. The area discovered to be the most overlapping was where Cameroon and the Democratic Republic of Congo overlap.