Кіріспе

Екі немесе одан көп адамды табыстыру процесі, көбінесе неке мақсатымен.

Тарих бойы әртүрлі әлемдік мәдениеттердегі некелесу кәсібі/дәстүрі.

Табыстыру – екі немесе одан көп адамды табыстыру процесі, көбінесе неке жасау мақсатымен, мұндай жағдайда табыстырушы неке брокері деп те аталады. Бұл термин спорттық шараларда, мысалы бокста, бизнесте, онлайн видео ойындарда және мүше донорларын жұптастыруда да қолданылады.

Практика

Бұл қызметтер көбінесе тұлғалық тесттерге негізделеді (бірақ генетика да ұсынылған), ең жақсы сәйкестікті анықтау мүмкіндігін барынша арттыруға бағытталған. Кейбір мәдениеттерде үйлендірушілердің рөлі өте кәсіби деңгейде қалыптасқан. Ашкенази еврейлерінің шадханы немесе индуист астрологы көбінесе маңызды кеңесшілер саналды және отбасылармен жақсы қарым-қатынаста болғандықтан, дұрыс жұбайларды табуға көмектесті. Ата-аналардың келісімімен неке қию дәстүрі бар мәдениеттерде жұлдыздар екі жақтың да мақұлдаған некелерін қасиетті етеді деп есептелді, бұл балалардың қарсылық білдіруін қиындатты және астрологтың гонорарын алуын жеңілдетті. Кейбір үйлендірушілер таро қолданған. Әлеуметтік билер, әсіресе Солтүстік Америка шекарасындағы контра би және тік төртбұрыш би, көбінесе бейресми түрде үйлендіруге қолданылды. Алайда, шаруа отбасылары алыс жерлерде орналасқанда және барлық балаларын фермада жұмыс істеуге мәжбүрлегенде, неке жасына жеткен балалар шіркеуде немесе осындай міндетті іс-шараларда ғана кездесе алатын. Үйлендірушілер, ресми қараушылар ретінде немесе әлеуметтік мақсаттарға қызмет ететін, өзін-өзі жұмыспен қамтыған "қызығушылдақтар" ретінде, мұндай іс-шараларға қатысып, отбасыларға романтикалық қарым-қатынастар тым алға кетпес бұрын кеңес беретін. Некеге тұру дәстүрі жоқ мәдениетте олардың ықпалын анықтау қиын, онда экономикалық қатынастар (мысалы, "отбасын асырауға қабілетті болу", "жақсы перспективалар") еркек үміткердің қабылдануын анықтауда маңызды рөл атқарды. Олар қалыптасқан қарым-қатынастарды жылдамдатуға немесе баяулатуға қабілетті болды деуге болады. Осы тұрғыдан алғанда, оларды туыстардан, қарсыластардан немесе мүдделі басқа адамдардан ажырату қиын. Діни қызметкерлер Батыс мәдениеттерінің көпшілігінде, сондай-ақ қазіргі заманда да маңызды рөл атқарды, әсіресе олар қоғамдағы ең сенімді делдалдар болғандықтан. Отау құру, әрине, ортағасырлық католик қоғамында ауыл діни қызметкерінің қосымша функцияларының бірі болды, ал дәстүрлі еврей қауымдастықтарында раввиндердің міндеті болды. Бүгінде шиддух – бұл православиелік еврей қауымдастықтарында бойдақ еврейлерді бір-бірімен таныстыру жүйесі. Соңғы жылдары дәстүрлі үйлендіруге қызығушылық қайта жанданды. Танысу қосымшаларына, "Миллион долларлық үйлендіруші" және "Үнді үйлендірушісі" сияқты телешоуларға деген қанағатсыздық, сондай-ақ жалғыз адамдардың табиғи түрде кездесуін қиындатқан пандемия кәсіби үйлендірушілердің рөліне қызығушылықты арттырды. Танысу жүйелері немесе қызметтерін пайдалы деп санайтын, бірақ адам ақылы мен жеке көңіл көрсетуді ұнататындар қазір қол жетімді осындай қызметтердің кең ауқымын таңдай алады.

Азияда

Сингапурда, қала-мемлекет үкіметі басқаратын Әлеуметтік даму бөлімі (СДБ) көптеген коммерциялық танысу қызметтері сияқты кәсіби кеңес беру және танысу жүйесі технологияларын ұсынады. Осылайша, үйлесімділік жасаушының ролі институционалдық деңгейге көтеріліп, бюрократтық қызметке айналды, және Сингапурдың әрбір азаматы бұрын патшалар мен жоғарғы топтарға ғана арналған үйлесімділік қызметтерінің бір бөлігіне қол жеткізе алады. 2023 жылдың шілдесіне қарай, Ислам мәдениеті және басшылық министрлігі мәліметінше, 50 ирандық танысу агенттігі тіркелген.

Басқа қолданыстар

Матчмейкинг ұғымы бизнес әлемінде де қолданылады және B2B матчмейкинг, инвесторлар матчмейкингі, бизнес жылдам танысу, немесе брокерлік іс-шаралар деп аталады. Әлеуметтік желі шешімдерінен өзгеше, назар бизнес өкілдері арасындағы нақты кездесулерге аударылады. Мысалы, көрме ұйымдастырушылар бұл тұжырымдаманы өздерінің қатысушылары үшін қосымша құндылық деп санайды, себебі ол оларға алдын ала жоспарланған кездесулер ұйымдастыруға мүмкіндік береді. Танысу сайттарынан шабыдаланған кейбір онлайн B2B желілік платформалар тиісті бизнес серіктестерін анықтауға көмектесетін, іскерлік сәйкестендірудің жаңа шешімдерін жасады.