Эдвард Уоткин: Британдық теміржол кәсіпкерінің өмірі мен қызметі

Кіріспе

Британдық теміржол кәсіпкері (1819–1901)

Сэр Эдвард Уильям Уоткин, 1-ші барон (26 қыркүйек 1819 – 13 сәуір 1901) – британдық парламент мүшесі және теміржол кәсіпкері. Ол амбициялы көреген адам болды және өзінің іскерлік мақсаттарын орындау үшін ірі теміржол құрылысы жобаларын басқарды, нәтижесінде тоғыз британдық теміржол компаниясының төрағасы болды. Оның ең танымал жобалары: бүгінгі Лондон метрополитенінің бір бөлігі – Метрополитен теміржолын кеңейту; жоғары жылдамдықты теміржол желісі – Ұлы Орталық магистралін салу; Уэмблиде жартылай салынған темір мұнарасы бар демалыс бағын құру; және оның теміржол империясын француз теміржол желісімен байланыстыру үшін Англия түңғыш каналының астынан туннель қазуға жасаған сәтсіз әрекеті.

Ерте өмір

Уоткин Ланкаширдің Салфорд қаласында бай мақта саудагері Абсалом Уоткиннің ұлы болып дүниеге келді. Жеке білім алғаннан кейін Уоткин әкесінің диірмен бизнесінде жұмыс істеді. Уоткиннің әкесі Анти-Корн-Лой лигасының белсенді мүшесі болды, ал Эдвард та оған қосылып, Манчестердегі Лиганың маңызды ұйымдастырушысы болды. Осы жұмысы арқылы Уоткин Радикалдық көшбасшы Ричард Кобденмен достық қарым-қатынас орнатып, Кобденнің өмірінің соңына дейін байланыста болды. 1839 жылдан 1840 жылға дейін Уоткин Манчестер Афинеумының директорларының бірі болды. 1843 жылы ол "Халыққа арналған саябақтарға шақыру" атты памфлет жазды және Манчестер мен Салфорд қалаларында саябақтар ашуға жәрдемдесетін комиссияның құрамында болды. Ол сондай-ақ, сенбі күнгі жартылай демалыс қозғалысында да белсенді рөл атқарды, осы кезде ол әкесінің бизнесінде серіктес болды.

Темір жолдар

Уоткин темір жолға қызығушылық таныта бастады және 1845 жылы Трент аңғары темір жолының хатшысы болып тағайындалды, ол келесі жылы Лондон және Солтүстік-Батыс темір жолдарына (LNWR) 438 000 фунт стерлингке сатылды. Одан кейін ол LNWR бас менеджері капитан Марк Хьюштың көмекшісі болды. Ол АҚШ және Канадаға сапар шекті және 1852 жылы осы елдердегі темір жолдар туралы кітап жариялады. Ұлыбританияға оралған соң Вустер және Херефорд темір жолының хатшысы болып тағайындалды. 1854 жылдың қаңтарында ол Манчестер-Шеффилд және Линкольншир темір жолының (MS&LR) бас менеджері болды, бұл лауазымды 1861 жылға дейін атқарды. 1881 жылға қарай ол тоғыз темір жолдың директоры және тағы біреуінің сенімді тұлғасы болды. Олардың ішінде Чешир желілері комитеті, Шығыс Лондон, Манчестер-Шеффилд және Линкольншир, Манчестер-Оңтүстік Анталия және Альтринчем, Метрополитен, Олдхэм-Эштон және Гайд көпірі, Шеффилд және Мидленд бірлескен, Оңтүстік-Шығыс, Уиган Анталиясы және Нью-Йорк, Эри көлі және Батыс темір жолдары бар. Ол MS&LR-дің "Лондондық кеңейтуі" – Шеффилдтен Мэрилебонға дейінгі, 1899 жылы ашылған "Ұлы орталық магистраль" желісін құруда маңызды рөл атқарды.

Ла-Манш туннелі

Уоткин үшін Лондонға тәуелсіз бағыт ашу MS&LR-дің ұзақ мерзімді өмір сүруі мен дамуы үшін өте маңызды болды, бірақ бұл ірі жобаның бір бөлігі ғана еді: Манчестерден Парижге дейінгі темір жол желісі. Оның Оңтүстік-Шығыс темір жолы, Метрополитен темір жолы, және MS&LR төрағасы болуы Англияның оңтүстік жағалауындағы порттардан Лондон арқылы, ал (Лондондық кеңейтім арқылы) Мидленд аймағынан Солтүстіктің өнеркәсіптік қалаларына дейінгі темір жолдарды бақылауымен байланысты болды; ол сонымен қатар Каледе орналасқан француздық темір жол компаниясы Chemin de Fer du Nord кеңесінің мүшесі де болды. Уоткиннің амбициялық жоспары – жолаушылар пойыздарын Ливерпуль мен Манчестерден Парижге тікелей жеткізетін, Ұлыбританиядан Францияға Англия жоғалауының астындағы туннель арқылы өтетін темір жол желісін құру еді. Ұлы Орталық темір жолының Лондонға дейінгі басты магистралі де салыстырмалы түрде кең конструкциялық өлшеммен салынған, бірақ көпшілік пікірге қарамастан, ол «континенттік» өлшемде салынбаған, себебі 1912 жылы Берн өлшемдері туралы конвенцияға қол қойылғанға дейін мұндай өлшемдерге келісім болған жоқ. Хилли екі көпірдің салынуын айтады, олар «Кеншель туннелі жобасы іске асса, болашақ кеңейтулерді қамтамасыз ету үшін» ерекше өлшемдермен салынған. Уоткин 1880-1881 жылдары Оңтүстік-Шығыс темір жолымен туннель жұмыстарын бастады. Жоба өте даулы болды және туннельдің Ұлыбританияға француз басқыншылығына арналған бағыт ретінде пайдаланылуы мүмкін деген қауіп күшейді; жобаның белгілі қарсыластары Соғыс кеңсесінің ғылыми комитеті, Лорд Вулсли және Кембридж герцогы, Принц Джордж болды; Королева Виктория туннель жоспарын «ұнамсыз» деп тапты. Уоткин жақсы қарым-қатынас шебері болды және жобасына саяси қолдау табуға тырысты, сондықтан Уэльс ханзадасы мен ханшайымы, Либералдық партияның жетекшісі Уильям Гладстон және Кентербери архиепископы сияқты жоғары лауазымды қонақтарды туннельде су асты шарап қабылдауларына шақырды. Оның қолдау табуға жасаған барлық тырысысына қарамастан, оның туннель жобасы парламент тарапынан тоқтатылды, содан кейін ұлттық қауіпсіздік тұрғысынан тоқтатылды. Уоткиннің туннель жұмыстарының бастапқы кіреберісі әлі де жартаста қалған, бірақ қазір қауіпсіздік мақсатында жабық.

For Watkin, opening an independent route to London was crucial for the long term survival and development of the MS&LR, but it was also one part of a grander scheme: a line from Manchester to Paris. His chairmanships of the South Eastern Railway, the Metropolitan Railway, in addition to the MS&LR meant that he controlled railways from England's south coast ports, through London and (with the London Extension) through the Midlands to the industrial cities of the North; he was also on the board of the Chemin de Fer du Nord, a French railway company based in Calais. Watkin's ambitious plan was to develop a railway route which could carry passenger trains directly from Liverpool and Manchester to Paris, crossing from Britain to France via a tunnel under the English Channel. The Great Central Railway's main line to London was also built to a comparatively generous structure gauge, but contrary to popular belief it was not built to a 'continental' gauge, not least because there were no agreed dimensions for such a gauge until the Berne Gauge Convention was signed in 1912. Healy mentions two bridges which were built to "unusual dimensions to provide for possible widenings in case the Channel Tunnel project ever took off "

Watkin started his tunnel works with the South Eastern Railway in 1880–81. Digging began at Shakespeare Cliff between Folkestone and Dover and reached a length of The project was highly controversial and fears grew of the tunnel being used as a route for a possible French invasion of Great Britain; notable opponents of the project were the War Office Scientific Committee, Lord Wolseley and Prince George, Duke of Cambridge;

Queen Victoria reportedly found the tunnel scheme "objectionable". Watkin was skilled at public relations and attempted to garner political support for his project, inviting such high profile guests as the Prince and Princess of Wales, Liberal Party Leader William Gladstone and the Archbishop of Canterbury to submarine champagne receptions in the tunnel. In spite of his attempts at winning support, his tunnel project was blocked by parliament, then cancelled in the interests of national security. The original entrance to Watkin's tunnel works remains in the cliff face but is now closed for safety reasons.

Уэмбли паркі мен Уоткин мұнарасы

Уоткиннің соңғы жобасы – Уоткин мұнарасы деп аталатын үлкен темір мұнараны Лондонның солтүстік-батысындағы Уэмбли паркіне салды. 1200 фут (366 м) биіктігіндегі мұнара 1894 жылдың мамырында ашқан үлкен халықтық ойын-сауық паркінің орталық нүктесі болуы тиіс еді, ол Метрополитен теміржолына лондондық жолаушыларды тартуға бағытталған. Паркке Wembley Park станциясы қызмет көрсетті, ол ресми түрде сол айда ашылды, бірақ 1893 жылдың қазан айынан бастап демалыс күндері футбол матчтарына қатысу үшін ашық болды. Уоткиннің Уэмбли паркін лондондықтар үшін бір күндік демалыс орны ретінде көруінің алысқа жететін салдары болды, ол аймақтың тарихын және қолданылуын бүгінгі күнге дейін қалыптастырды. Уоткиннің ойын-сауық бақтары мен станциясы болмаса, Британ империясының көрмесі Уэмблиде өткізілмеген болар еді, бұл өз кезегінде Уэмблидің ағылшын футболымен немесе сәтті танымал музыка алаңымен байланысты болуына кедерес келтіретін еді. Уоткин болмаса, бұл аудан соғыстар аралығында Батыс Лондонның қалған бөлігі сияқты жартылай жеке үйлерден тұратын қалашыққа айналған болар еді. Мұнара Париждегі Эйфель мұнарасымен бәсекелесу үшін жоспарланған. Мұнараның негізі 1892 жылы қаланды, бірінші кезеңі 1895 жылдың қыркүйегінде аяқталды және ол 1896 жылы жұртшылыққа ашылды. Бастапқыда үлкен танымалдылыққа ие болғаннан кейін, мұнара көп көрерменді тарта алмады. 1896 жылы парке келген 100 000 адамның оннан бірі аз бөлігі ғана мұнараға көтерілу үшін ақы төледі. Сонымен қатар, батпақты жер мұндай құрылысқа қолайсыз болып шықты. Алғашқы жобада (сегіз тірегі бар) салмақ теңірек таратылатын болса, бұл белгісіз, бірақ 1896 жылға қарай төрт тірегі бар мұнара айқын көлбеу болып бара жатқандығы байқалды. Сонымен қатар, Уоткин 1894 жылы инсульт алғаннан кейін Метрополитеннің төрағасы қызметінен кетіп, мұнараның ынталы жақтасы жоқ болды. 1897 жылдың маусымында мұнара Виктория патшайымының 60 жылдығына арналған мерекелік жарықтармен безендірілді, бірақ ол бірінші кезеңнен асып кетпеді. 1902 жылы мұнара, енді «Уоткиннің ақылсыздығы» деп аталатын, қауіпсіз емес деп жарияланды (бұл тікелей құлау қаупінен емес, лифттердің қауіпсіздігіне қатысты алаңдаушылықтарға байланысты) және жұртшылыққа жабылды. 1904 жылы құрылысты бұзу туралы шешім қабылданды, бұл процесс 1907 жылы жарылғыш заттармен жойылған негіздермен аяқталды, жерде төрт үлкен шұңқыр қалды. 1923 жылы осы жерде Империя стадионы (кейін Уэмбли стадионы деп аталды) салынды.

Watkin's last project was the construction of a large iron tower, called Watkin's Tower, in Wembley Park, north west London. The 1200 feet (366 m) tower was to be the centrepiece of a large public amusement park which he opened in May 1894 to attract London passengers onto his Metropolitan Railway. The park was served by Wembley Park station, which officially opened in the same month, though it had in fact been open on Saturdays since October 1893 to cater for football matches in the pleasure gardens. Watkin's vision of Wembley Park as a day out destination for Londoners had far reaching consequences, shaping the history and use of the area to the present day. Without Watkin's pleasure gardens and station it is unlikely that the British Empire Exhibition would have been held at Wembley, which in turn would have prevented Wembley becoming either synonymous with English football or a successful popular music venue. Without Watkin, it is likely that the district would have simply become inter war semi detached suburbia like the rest of west London. The tower was intended to rival the Eiffel Tower in Paris. The foundations of the tower were laid in 1892, the first stage was completed in September 1895 and it was opened to the public in 1896. After an initial burst of popularity, the tower failed to draw large crowds. Of the 100,000 visitors to the Park in 1896 rather less than a fifth paid to go up the Tower. Furthermore, the marshy site proved unsuitable for such a structure. Whether the original design (which was to have had eight legs) would have distributed the weight more evenly cannot be known, but by 1896 the four legged tower was clearly tilting. In addition, Watkin had retired from the chairmanship of the Metropolitan in 1894 after suffering a stroke, so the tower's enthusiastic champion was gone. In June 1897 the tower was illuminated for Queen Victoria's 60th Jubilee, but it was never extended beyond the first stage. In 1902 the Tower, now known as ‘Watkin's Folly’, was declared unsafe (though this was because of concerns about the safety of the lifts, rather than directly about the subsidence) and closed to the public. In 1904 it was decided to demolish the structure, a process that ended with the foundations being destroyed by explosives in 1907, leaving four large holes in the ground. The Empire Stadium (later known as Wembley Stadium) was built on the site in 1923.

Саяси мансап

Уоткин өмір бойы Манчестер либерализмін жақтаған. Бұл бір партияны тұрақты түрде қолдаумен тең емес еді. Уоткин алғаш рет 1857–1858 жылдары Ұлы Ярмут, ал кейін 1864–1868 жылдары Стокпорт округінен Либералдық парламент мүшесі болып сайланды. 1869 жылы ол Шығыс Чешир округінің мандатына үміткер болды, бірақ жеңіліске ұшырады. 1868 жылы ол рыцарь атағын, ал 1880 жылы баронет атағын алды. Уоткин 1845 жылы Мэри Бриггс Меллорға үйленді, олардан екі бала дүниеге келді. Олардың ұлы Альфред Меллор Уоткин 1876 жылы Оңтүстік-Шығыс темір жолының локомотивтер жөніндегі басқарушысы, ал 1877 жылы Ұлы Гримсби сайлау округінің парламент мүшесі болды. 1850 жылы олардың қызы Харриетт Сейер Уоткин туды. Мэри Уоткин 1888 жылдың 8 наурызында қайтыс болды. Төрт жыл жесірлікте болғаннан кейін Уоткин 1892 жылдың 6 сәуірінде Герберт Инграмның жесірі Энн Инграмға үйленді. Эдвард Уоткин 1901 жылдың 13 сәуірінде қайтыс болды және оның өмірін еске алу үшін мемориалдық тақта орнатылған Сент-Уилфрид шіркеуінің (Нортенден) қорымындағы отбасылық қабірге жерленді.