Кіріспе

Англиядағы темір жол – тарихи темір жол.

Ливерпуль мен Манчестер темір жолы (L&MR) әлемдегі алғашқы қалааралық темір жол болды. Стоктон және Дарлингтон темір жолы 1825 жылы ашылды, бірақ осы желінің бөлімдерінде кабельдік теміржол қолданылды. Ол 1830 жылдың 15 қыркүйегінде Англияның Ланкашир графтығындағы Ливерпуль мен Манчестер қалалары арасында ашылды. Бұл сонымен қатар, тек бу күшімен жұмыс істейтін локомотивтерге толығымен сенген, ешқандай уақытта жылқымен тартылған көліктерге рұқсат берілмеген; бойымен толығымен екі рельстік желі; нақты сигналдау жүйесіне ие болған; толық кестеге сәйкес жұмыс істеген; және пошта тасымалдаған алғашқы темір жол болды. Пойыздарды екі қала арасында компанияның бу локомотивтері тартты, бірақ жеке вагондар мен коштыларға рұқсат етілді. Жүк пойыздары Эдж Хилл түйісінен Ливерпуль портына дейін 2 километрлік Уэппинг туннелі арқылы кабельдік жүйемен тасымалданды. Бұл темір жол негізінен Ливерпуль порты мен Манчестердің мақта фабрикалары мен өнеркәсіптік кәсіпорындары және айналасындағы қалалар арасында шикізатты, дайын өнімдерді және жолаушыларды жылдам тасымалдау үшін салынған. Джордж Стивенсон жобалаған және салған бұл желі қаржылық тұрғыдан сәтті болды және 1830 жылдары Ұлыбританиядағы темір жолдардың дамуына ықпал етті. 1845 жылы темір жол оның негізгі серіктесі Гранд Джанкшн темір жолына (GJR) қосылды, ол келесі жылы Лондон және Бирмингем темір жолымен және Манчестер және Бирмингем темір жолымен бірігіп, Лондон және Солтүстік-Батыс темір жолын құрды.

Өмірбаян

Өнеркәсіптік революция кезінде Ливерпуль арқылы шикізаттың көп тоннасы импортталып, Пеннин тауларына жақын орналасқан тоқыма фабрикаларына тасымалданды. Фабрикаларда су, ал кейіннен бу күші арқасында дайын мата өндірілді, оның көп бөлігі экспорт үшін Ливерпульге қайта тасымалданды. Су көлігінің бұрынғы құралдары – Мерси және Ирвелл кемелері, Бриджвотер каналы және Лидс және Ливерпуль каналы 18 ғасырдан бастау алған еді. Олар мақта саудасынан тым көп пайда тауып, Манчестер және басқа қалалардың дамуын тежеді деп есептелді. Тауарлар Ливерпуль мен Манчестер маңындағы фабрикалар арасында каналдар арқылы немесе нашар сапалы жолдармен тасымалданды. Ливерпуль мен Манчестер арасындағы жол "қисық және кедір-бұдыр" болып сипатталды, ал беті "нашар" еді. Жол апаттары жиі орын алып, вагондар мен дилижанстар аударылып, жүк тасымалын қиындатты. Құрылысы жоспарланған темір жол Ливерпуль порты мен Шығыс Ланкашир арасында шикізатты, дайын өнімдерді және жолаушыларды арзан бағада тасымалдауды мақсат еткен. Бұл темір жолға Ливерпуль және Лондон қолдау көрсетті, бірақ Манчестер көбінесе бейжай қарады. Қарсылық канал операторларынан және жергілікті екі жер иесінен – Дерби графы мен Сефтон графынан келді, өйткені темір жол олардың жерінен өтуі керек еді. Ұсынылған Ливерпуль-Манчестер темір жолы жануарлардың күшіне тәуелді емес, құрлықтағы алғашқы қоғамдық көлік жүйелерінің бірі болуға тиіс еді. Одан бұрын қоғамдық темір жолдар аттармен тартылатын, мысалы, Лейк Лок темір жолы (1796), Суррей темір жолы (1801) және Суонси маңындағы Ойстермут темір жолы (1807).

Құрылу

Бастапқыда бұл жобаны қолға алғандар Ливерпульдің бай жүгері саудагері Джозеф Сандарс және Манчестердегі ең ірі иірім зауытының иесі Джон Кеннеди деп есептеледі. Оларға Уильям Джеймс әсер етті. Джеймс – жерді өлшеумен айналысып, жылжымайтын мүлік саудасынан байлық жинаған адам еді. Ол Англияның солтүстігіндегі көмір шахталарының желілері мен локомотивтер технологиясының дамуын көргеннен кейін, жалпыұлттық теміржол желісін құруды ұсынды. Ливерпуль және Манчестер теміржол компаниясы 1824 жылдың 20 мамырында құрылды. Оны Генри Бут құрды, ол хатшы және қазынашы қызметін атқарды, сонымен қатар Ливерпуль мен Манчестерден келген саудагерлер де қатысты. Чарльз Лоуренс төраға, Листер Эллис, Роберт Гладстон, Джон Мосс және Джозеф Сандарс төраға орынбасарлары болды. 1825 жылы Парламентке заң жобасы ұсынылды, оның құрамында теміржол маршрутының 1 дюймге 1 мильдік картасы болды. Алғашқы заң жобасы қабылданбады, бірақ екіншісі келесі жылдың мамырында Ливерпуль және Манчестер теміржолы туралы заң 1826 (7 Geo. 4. c. xlix) ретінде қабылданды. Ливерпульде 172 адам 1979 акция, Лондонда 96 адам 844 акция, Манчестерде 15 адам 124 акция, ал тағы 24 адам 286 акция сатып алды. Маркиз Стаффорд 1000 акцияға ие болды, нәтижесінде 308 акционер 4233 акцияға ие болды.

Сауалнама және рұқсат беру

Желіге арналған алғашқы сараптаманы 1822 жылы Джеймс жүргізді. Бағыт салынғанмен біршама ұқсас болды, бірақ комитет қандай жерлер сарапталғанын білмеді. Кейін Джеймс банкрот болып, сол жылдың қараша айында түрмеге қамалды. Комитет оның желіні жобалау және салу қабілетіне сенімсіздік білдірді, сондықтан 1824 жылдың маусымында Джордж Стивенсон бас инженер болып тағайындалды. Лордтар Сефтон мен Дерби ұсынылған бағытқа қарсылық білдіргенімен қатар, Бриджвотер герцогының Ворслидегі иелігінің сенімдісі Роберт Холдейн Брэдшоу Бриджвотер сенімділеріне тиесілі жерлерге кіруге рұқсат бермеді. Стивенсон ұсынылған бағыттың толыққанды сараптамасын жасау қиындыққа тап болды және Джеймстің бастапқы жоспарларын, аралық тексерулермен қабылдады. Сараптама 1825 жылдың 8 ақпанында Парламентке ұсынылды, бірақ ол дұрыс емес екені анықталды. Фрэнсис Джайлс теміржолды Чат-Мосс арқылы өткізудің қателік екенін айтты және желінің жалпы құны Стивенсон көрсеткен 40 000 фунт стерлинг орнына шамамен 200 000 фунт стерлингке жетеді деді. Стивенсон Эдвард Холл Алдерсон басқарған қарсы тараптың адвокатымен тексерілді, оның жұмысына қатысты нақты деректердің және түсініктің жетіспейтіні анықталды. Сұрақтарға жауап бергенде, ол жолдың биіктігін және Ирвелл виадугы сияқты ірі құрылыстардың құнын қалай есептегенін түсіндіре алмады. 31 мамырда заң жобасы қабылданбады. Джордж Стивенсонның орнына теміржол құрылтайшылары Джордж пен Джон Ренниді инженерлер етіп тағайындады, олар Чарльз Блэкер Вигнолесті өздерінің сарапшысы ретінде таңдады. Олар каналдардың мүдделерін басып тастауға тырысты және кеңесшілері В. Г. Адам, сенімділердің бірінің туысы, және маркизді жеке танитын Уильям Хуссисонның қолдауы арқылы маркизге тікелей үндеуге сәттілікке жетті. Жолға қарсылық білдіру қаржылық қолдауға айналды. Екінші заң жобасы 1826 жылдың 5 мамырында Ливерпуль және Манчестер темір жолы туралы заң 1826 (7 Geo. 4. c. xlix) ретінде қабылданды. Теміржол бағыты Стивенсон бағытынан оңтүстікке қарай, бұрынғы заңға қарсылық білдіргендердің меншігіне тимейтіндей айтарлықтай өзгеше болды. Хьютоннан бастап бағыт тікелей шығысқа қарай Парр-Мосс, Ньютон, Чат-Мосс және Экклс арқылы өтеді. Ливерпульде бағыт Эдж-Хиллден доктарға дейін туннельді қамтиды, бұл жерде жол деңгейіндегі көшелерді кесіп өтуден аулақ болу керек. Манчестер терминалын Ирвелл өзенінің Салфорд жағында орналастыру жоспарланған еді, бірақ Мерси және Ирвелл навигациясы жоспарланған теміржол көпірінен өтуге рұқсат беру үшін соңғы сәтте қарсылығын қайтарып алды. Сондықтан Манчестер станциясы Каслфилдтегі Ливерпуль жолында орналастырылды.

Құрылыс

Chat Moss суын құрғатуға арналған алғашқы келісімшарттар 1826 жылдың маусымында жасалды. Реннилер компанияға Жозиас Джессопты немесе Томас Тельфордты резидент инженер ретінде тағайындауды талап етті, бірақ Джордж Стивенсонды локомотивтерді жобалау бойынша ғана кеңесші ретінде қарастыруға келіспеді. Басқарма олардың талаптарын қабылдамады және Стивенсонды оның көмекшісі Джозеф Локпен бірге инженер ретінде қайта тағайындады. Стивенсон Вигнольмен келіспеушілікке ұшырады, нәтижесінде ол резиденттік саршыны лауазымынан кетіп қалды. Желінің ұзындығы 50 шақырымды құрады. Басқару үш бөлімге бөлінді: батыс бөлімін Локк, орталық бөлімін Уильям Оллкард және шығыс бөлімін, Чат Мосс кіре отырып, Джон Диксон басқарды. Желі Ливерпуль доктерінің оңтүстік жағынан басталып, Ваппинг туннелі арқылы Эдж Хиллге дейін созылды. Бұл метрополияның астынан салынған әлемдегі алғашқы туннель болды. Содан кейін Олив Маунт тауының астынан 21 метрге дейін тереңдікте 3 шақырымдық қазба жасалды, ал Санки Брук өзені үстінен 9 аркалы виадук (әр аркасы 15 метрге дейін созылып, 18 метр биіктікте болды) салынды. Темір жол Чат Мосс арқылы өтті. Батпақты құрғату мүмкін болмағандықтан инженерлер Уильям Росконың үй иесі Роберт Станардтың жобасын қолданды, ол ағаш тіреулермен бекітілген шойын рельстерді балық қабыршақтары сияқты орналастырды. Шамамен топырақ батпаққа төгілді; Блэкпул Холда мердігер үш ай бойы топырақты төгіп, түбіне жете алмады. Желінің екі жағындағы дренаждық арналарға саз балшығымен тығыздалған бос тар ұңғыларын тіктеп орнатылды. Чат Мосс арқылы өтетін темір жол 1829 жылдың соңына қарай аяқталды. 28 желтоқсанда "Ракета" локомотиві 40 жолаушыны тасымалдап, 17 минутта Мосс арқылы өтіп, орташа жылдамдығын сақтады. Келесі жылдың сәуірінде 45 тонна жүк тасымалдаған сынақ пойыз оқиғасыз Мосс арқылы өтті. Қазіргі таңдағы локомотивтердің салмағы "Ракетадан" 25 есе ауыр. Темір жол үшін 64 көпір мен виадуктар қажет болды, олардың барлығы кірпіштен немесе тастан салынды, тек бір ерекшелік болды: Манчестер станциясындағы Уотер-стрит көпірі. Көшедегі биіктікті сақтау үшін құйма темірден жасалған арқалық көпір салынды. Оны Уильям Фэрберн мен Итон Ходжкинсон жобалады және Анкотстағы олардың зауытында құйды. Бұл маңызды, себебі құйма темір арқалықтар өсіп келе жатқан темір жол желісі үшін маңызды құрылымдық материалға айналды. Фэрберн арқалықтарды орнату алдында сынап көргенімен, барлығы жақсы жобаланбаған және алдағы жылдары көптеген апаттар орын алды, нәтижесінде 1847 жылғы Ди көпірінің және 1879 жылғы Тай көпірінің апаты болды. Желі 5 метрлік "балық қабырғасы" рельстермен төселді, олар тас блоктарға немесе Чат Мосста ағаш тіреулерге орнатылды. Жұмыстың көп бөлігін қол құралдарын пайдаланатын "навистер" деп аталатын үлкен топ жасады. Ең өнімді топтар бір күнде 20 000 тоннаға дейін топырақ көшіре алды және жақсы жалақы алды. Дегенмен, жұмыс қауіпті болды және бірнеше адам қаза тапты.

Екі рельсті

Жол стандартты өлшемде және екі жолмен салынған. Екі жолдың арасы қанша болу керектігі туралы шешім қабылдау қажет болды. Жолдар арасындағы кеңістік жолдың өзінің енімен бірдей болуы шешілді, осылайша тыныш уақытта ортасымен ерекше кең жүк тасымалдайтын пойызды жүргізуге болады. Стивенсон бұл шешімі үшін сынға ұшырады; кейін жолдар тым жақын екендігі және пойыздардың енін шектегені анықталды, сондықтан жолдар арасындағы алшақтық (жол орталықтары) кеңейтілді. Жолдардың тым жақын орналасуы алғашқы қазаға, яғни Уильям Хаскиссонның қазасына себеп болды, сондай-ақ бір жолды жөндеу кезінде екінші жолмен пойыз қатынасы болғанда қауіпті жағдай тудырды. ХХІ ғасырда да британдық теміржолдарындағы жанындас жолдар басқа елдерге қарағанда бір-біріне жақын салынған.

Ашылу

Жол 1830 жылдың 15 қыркүйегінде Манчестер, Ливерпуль жолы (қазір Манчестердегі Ғылым және өнеркәсіп мұражайының бөлігі) және Ливерпуль Король көшесіне дейін ашылды. Ашылу күніндегі тойлар Ливерпульдің парламент мүшесі Уильям Хаскиссонның қазасымен тоңды. Жолаушыларға, әсіресе кешіккен пойздардың арасында үзіліс болғандықтан, нұсқауларға қарамастан, түсіп, аяқтарын созу оңай болды. Хаскиссон пойыздың жанынан түсіп, серуендеуге шешім қабылдады, ал герцогты көріп қалғаннан кейін онымен сөйлесуге бекінді. "Ракета" қарсы бағытта келе жатқаны байқалды, адамдар Хаскиссонға қайтадан пойызға мінуге айғайлады. Австрия елшісі вагонда тартылып алды, бірақ Хаскиссон қорқып кетті. Ол вагонда көтерілуге тырысты, бірақ ашық есікті ұстап алды, ол кері бұрылып, оның қолынан шығып кетті. Ол рельстердің арасына құлап, "Ракета" оның аяғын басып, сындырып жіберді. Ол: "Мен өліммен кездестім, Құдай мені кешірсін!" - деген сөзді айтқан. "Нортумбриандық" герцогтың пойызынан ажыратылып, оны Экклс қаласына апарып, онда ол пасторлық үйінде көз жұмды. Осылайша ол әлемдегі алғашқы теміржол жолаушысының қазасы туралы кеңінен хабарланған оқиға болды. Сәл көңілі түскен топ Манчестерге бет алды, онда герцог тоқымашылар мен фабрика жұмысшыларына ұнамайтындықтан, олар оларға ыстық қарсылық көрсетті және Ливерпульге қайтып келді, тіпті тоқтаған жоқ. Олардың келуіне әсем қабылдау және банкет дайындалған еді.

Операция

L&MR табысты және танымал болды, Ливерпуль мен Манчестер арасындағы сапар уақытын екі сағатқа дейін қысқартты. Екі қала арасында қызмет көрсеткен көптеген дилижанс компаниялары теміржол ашылғаннан кейін көп ұзамай жабылды, себебі олармен бәсекелесу мүмкін емес еді. Желі ашылғаннан кейін бірнеше апта ішінде алғашқы экскурсиялық пойыздар іске қосылды және әлемдегі алғашқы теміржол пошта вагондары пайдалануға берілді; 1831 жылдың жазында жарыстарға арнайы пойыздар жөнелтіле бастады. Теміржол қаржылық тұрғыдан сәтті болды, тәуелсіз болған 15 жыл ішінде инвесторларға орташа жылдық 9,5% дивиденд төледі – бұл британдық теміржол компаниясы ешқашан қайта қол жеткізе алмаған табыстылық деңгейі. Теміржол мақсатты түрде халықтың игілігі үшін жобаланған, жолаушылармен қатар жүктерді де тасымалдады. Компания акциялары әр адамға онға дейін шектелген, ал олардан түсетін пайда да шектелген. Мақсат – тауар тасымалы болғанымен, канал компаниялары бағаларын төмендетіп, олар мен теміржол арасында баға соғысына әкелді. Желі желтоқсан айына дейін жүк тасымалын бастамады, сол кезде алғашқы, қуаттырақ локомотивтердің бірі – «Планета» жеткізілді. Жолаушыларды тасымалдаудағы сәттілігі барлық жағынан мойындалды. Рейнхиллдегі тәжірибе көрсеткендей, бұрын-соңды болмаған жылдамдыққа қол жеткізуге болады және теміржолмен саяхаттау жолмен саяхаттаудан арзан және ыңғайлы. Компания жолаушылар тасымалына ден қойды, бұл шешім ел бойынша салдарға әкелді және «1840 жылдардағы теміржол қызуына» түрткі болды. Кейінірек Делавэр және Гудзон теміржолының қызметкері Джон Б. Джервис: «Бұл цивилизацияланған әлемнің әлеуметтік және коммерциялық қарым-қатынастарын революциялаған теміржол дәуірінің басталуы деп есептелуі керек» деп жазды. Бастапқыда пойыздар жолаушылар мен жүктерді тасымалдады, себебі жолдың мүмкіндіктері шектеулі болды. Машинистер жылдам жүруге мүмкіндік алды, бірақ оларға ескерту жасалды: шамадан тыс жылдамдық жеңіл рельстерді бөліп жіберді, олар жеке тас блоктарға тігіссіз орнатылған. 1837 жылы бастапқы «балық қабырғасы» параллель рельстер, тіреулердегі рельстер ауыстыруға басталды. Теміржол директорлары Крон-стрит Ливерпульдің орталығынан тым алыс екенін түсінді және 1831 жылы Лайм-стритте жаңа станция салуды шешті. Эдж-Хиллден Лайм-стритке дейінгі туннель 1835 жылдың қаңтар айында аяқталды және келесі жылы ашылды. Станция 15 тамызда ашылды, бірақ толыққанды дайын болмаған күйінде. 1842 жылдың 30 шілдесінде желіні Ордсолл-Лейннен Манчестердегі Хантс-Банктегі жаңа станцияға дейін ұзарту жұмыстары басталды, ол Манчестер және Лидс теміржолына да қызмет көрсетті. Желі 1844 жылдың 4 мамырында ашылды және Ливерпуль-Роуд станциясы енді жүк тасымалы үшін пайдаланылды. 1845 жылдың 8 тамызында L&MR компаниясы өзінің басты бизнес серіктесі Grand Junction Railway (GJR) компаниясымен біріктірілді, ол 1837 жылы Бирмингемнен Уоррингтонға дейінгі алғашқы магистральдық теміржолды ашқан. Келесі жылы GJR Лондон және Солтүстік-Батыс теміржолының құрамына кірді.

Сигнал беру

Ливерпуль мен Манчестер темір жолы сигнализация жүйесіне ие болған алғашқы темір жол болды. Бұл жұмысты полиция қызметкерлері атқарды, олар бір шақырым немесе одан да аз қашықтықта жол бойында орналастырылды. Бастапқыда полиция қызметкерлері қолдарын кернеп, тік тұрып, жол бос екенін көрсетті. Егер полиция қызметкері болмаса немесе ол демалып тұрса, бұл алда кедергі бар екенін білдірді. Бірте-бірте қолға ұсталатын жалаулар жүйесі жасалды, қызыл жалау пойызды тоқтату үшін, жасыл жалау – сақтықпен жүру үшін, көк жалау – жүк пойыздарына арналған жаңа вагондар бар екенін, ал қара жалау – теміржол жұмыстары жүріп жатқанын көрсету үшін пайдаланылды. Кез келген жалауды күшпен желбірету немесе түнде шамды жоғары-төмен желбірету пойызды тоқтату қажеттігін білдірді. 1844 жылға дейін тұманды ауа райында қоңыраулар шұғыл сигнал ретінде қолданылды, бірақ сол жылы желіге орналастырылған кішкентай жарылғыш қораптар қолданыла бастады. Пойыздар уақыт интервалы бойынша басқарылды: егер алдыңғы пойыз өткенге он минуттан аз уақыт өтсе, полиция қызметкері пойызды тоқтатуға сигнал берді; он минуттан асса, бірақ он жеті минуттан кем болса, сақтықпен жүруге сигнал берілді; әйтпесе, жол ашық екенін білдіретін сигнал берілді. Егер пойыз жолда бұзылса, полиция қызметкері қарсы келе жатқан пойыздарды тоқтату үшін шамамен бір шақырым жүгіруге мәжбүр болды. Уоррингтон және Ньютон темір жолы ашылғаннан кейін Ньютон бұрылысындағы екі желі қиылысатын қауіпті жерлерде төрт полиция қызметкері тұрақты түрде кезекшілік етті. Бастапқыда алтын жебе Уоррингтон бағытына көрсетіліп, бұл көрсеткіштер сол бағытта орналасқандығын білдірді, ал L&MR желісінен көрінетін жасыл шам түнде осыны көрсету үшін пайдаланылды. Кейіннен бекітілген сигнал қолданылды, онда 12 фут биіктіктегі тіреулерге орнатылған қызыл және ақ түсті шахмат тәрізді тақталар, егер алда басқа пойыз болса, бір бағыттан келе жатқан пойыздарға қаратылды. 1837 жылы Лондон және Бирмингем темір жолы сигнализацияны басқару үшін Кук және Уитстон телеграфын сынақтан өткізді, ал 1841 жылы пойыздарды басқару үшін бірыңғай ұлттық түсті сигналдар жүйесін ұсыну мақсатында конференция өткізді. Бірақ басқа жерлердегі осы жетістіктерге қарамастан, Ливерпуль және Манчестер темір жолы 1845 жылы Гранд Джанкшн темір жолымен біріккенге дейін полиция қызметкерлері мен жалаулармен басқарыла берді.

Маңыздылығы

L&MR ашылған кезде теміржол саласында маңызды қадам болды, бұл бу локомотивтерімен тұрақты коммерциялық жолаушылар және жүк тасымалдарын енгізу арқылы, бұрынғыларымен және ат арбаларымен салыстырғанда жылдамдық пен сенімділік жағынан елеулі жақсартуға әкелді. L&MR жұмысы басқа болашақ теміржол компаниялары үшін үлгі ретінде зерттелді. Соңғы уақытта кейбір мамандар бұл операция алғашқы қалааралық теміржол болды деп мәлімдеді, бірақ бұл аталым көп жылдардан кейін ғана пайда болды. Манчестер мен Ливерпуль тиісінше 1853 және 1880 жылдары қала мәртебесіне ие болды, ал олардың арасындағы қашықтықты ұзақ сапар деп санауға болмайды. Кейіннен кеңінен қабылданған USSG өлшемі 1826 жылдың шілдесінде L&MR директорының отырысында мақұлданған Джордж Стивенсонның ұсынысынан туындады: "Вагон жолының рельстер арасындағы ені Дарлингтон жолымен бірдей болуы керек, атап айтқанда, рельстердің ішкі жағында 4 фут 8 дюйм кеңдікте". Бұл Стивенсондарға Ланкаширге жібермес бұрын Ньюкасл-он-Тайн маңындағы желілерде локомотивтерін сынауға мүмкіндік берді. L&MR британдық жолдардағы қалыпты жағдайға сәйкес, екі жол бойында сол жақтан жүріс жүргізді. Буферлер, ілгектер және тізбектерді пайдаланатын байланыстардың түрі және олардың өлшемдері Еуропалық және көптеген басқа елдердегі стандартты үлгі ретінде қалыптасты. L&MR ашылғанға дейін, Болтон және Лейх теміржолы сияқты қосымша және басқа да желілер жоспарланып, бекітілген немесе салынып жатты.

Оқиғалар

L&MR-мен байланысты ең белгілі апат – ашылу күні локомотив «Ракета»ның шабуынан Уильям Хаскиссонның қаза болуы. Содан кейін L&MR-дің бастапқы және дамитын сипаты апаттардың жиі болатынын көрсетті. Барлық апаттар L&MR басқармасы немесе Басқару комитеті тарапынан тергелді. Саяхатшы жолаушылардың қаза болуы сирек болды, алғашқы екі жылда миллионнан астам жолаушы тасымалданғанына қарамастан, бір ғана жағдай тіркелді, бірақ жарақаттар көбірек кездесті. Мұның себебі көбінесе жолаушылардың компания ережелері мен нұсқауларын орындамауы болды. Қызметкерлер арасында апаттар жиірек орын алды, кейбір қызметкерлер кейіннен кеңес берілмеген тәуекелдерге баруға және ережелерді сақтамауға дайын болды. Локомотивтер, вагондар және инфрақұрылым түрлі соқтығысулар мен рельстен шығуларға қатысты.

Қазіргі заманғы желі

Бастапқы Ливерпуль мен Манчестер желісі екі қала арасындағы қосалқы желі ретінде әлі де жұмыс істейді – оңтүстік бағыты, бұрынғы Чешир желісі комитетінің Уоррингтон орталық арқылы өтетін маршруты қазіргі уақытта көбірек жүргізілетін бағыт болып табылады. Алайда, бұл жағдай (2014 жылдың мамыр айынан бастап) жаңа First TransPennine Express қызметтерінің Ньюкасл/Манчестер Виктория мен Ливерпуль және Манчестер (әуежайы) мен Шотландия (Чат Мосс, Лоутон және Уиган арқылы) арасындағы қатынастарын ұсынуымен өзгере бастады. 2014 жылдың желтоқсанынан бастап, электрлендіру толыққаннан кейін (төменде қараңыз), Манчестер мен Ливерпуль арасындағы екі бағыттың да қызмет ету жиілігі шамамен бірдей болады. Бастапқы бағытта, жаңа (2014 жылдың мамыр айындағы) сағаттық First TransPennine Express аялдамасыз қызметі Манчестер Виктория мен Ливерпуль (Ньюкаслдан / Ньюкаслға) арасында жүреді, ал Northern Rail компаниясы Ливерпульден Манчестерге дейін сағаттық жылдам қызметті іске асырады, ол әдетте Wavertree Technology Park, St Helens Junction, Newton le Willows және Manchester Oxford Road станцияларында тоқтап, Манчестер Пикадилли арқылы Манчестер әуежайына дейін жалғасады. Northern сонымен қатар Ливерпуль Лайм-стриттен Манчестер Викторияға дейінгі барлық станцияларда тоқтайтын сағаттық қызметті де ұсынады. Бұл Ливерпуль мен Эрлстаун арасындағы барлық станцияларда тоқтайтын қосымша қызметпен толықтырылады, ол Уоррингтон Банк Кейге дейін жалғасады. Уоррингтон Банк Кей, Эрлстаун және Манчестер Пикадилли арасында Честерден және Солтүстік Уэльс жағалау желісінен басталатын Transport for Wales компаниясының (сағатына кем дегенде бір) қосымша қызметтері бар.

Электрмен жабдықтау

2009 жылы 25 кВ айныма тоқпен электрлендіру жарияланды. Манчестер мен Ньютон арасындағы учаске, оның ішінде Чат Мосс учаскесі 2013 жылы аяқталды; ал Ливерпульге қарайғы жол 2015 жылдың 5 наурызында пайдалануға берілді.

Ордсалл акорды

Манчестер Ливерпуль жолының тарихи жолаушылар теміржол станциясы I санаттағы ескерткіш болып табылады және Солтүстік хаб жоспарымен қауіп төндірілді. Бұл жоспарға Виктория мен Пикадилли арасында тікелей байланыс жасау үшін Ордсалл кордының салынуы кірді, бұл өз кезегінде Ливерпуль жолына қол жеткізуді қиындатты. Бұрынғы станция ғимаратында орналасқан Ғылым және өнеркәсіп мұражайы бастапқыда бұл жобаға қарсылық білдірді, ал 2014 жылы тарихи құрылысқа мүмкін болатын зиянды зерттеу үшін сараптама тағайындалды. Корд 2017 жылдың қараша айында Ливерпуль жолының бастапқы станция құрылысына ешқандай зақым келтірмей ашылды.