Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Батыс Францияның патшасы 879-882 жылдары. Луи III (863/65 – 5 тамыз 882) – 879 жылдан өліміне дейін, 882 жылға дейін Батыс Францияның патшасы (Францияның алғы күші) болды. Ол әкесі Иілкен Людовикке мұрагерлік етіп, бауырсы Карлман II-мен бірге Батыс Францияны биледі. Луи Батыс Францияның (Нейстрия) солтүстік бөлігін, оның ішінде Париж астанасын басқарды, ал Карлман оңтүстік бөлігін (Аквитанияны) басқарды. Луи 880 жылдың наурызынан 882 жылдың 5 тамызына дейін билік етті, содан кейін қайтыс болып, Батыс Францияның қалған бөлігін бауырсына қалдырды. Оның қысқа билігі әскери жетістіктерімен тығыз байланысты болды, соның ішінде 881 жылдың тамызында викингтерді жеңгені.
King of West Francia from 879 to 882
Louis III (863/65 – 5 August 882) was King of West Francia (precursor to France) from 879 until his death in 882. He succeeded his father Louis the Stammerer, and ruled over West Francia in tandem with his brother Carloman II. Louis controlled the northern part of West Francia (Neustria), including the capital of Paris, while Carloman controlled the southern portion (Aquitania). Louis ruled from March 880 to 5 August 882, when he died and left the rest of West Francia to his brother. His short reign was profoundly influenced by his military success, including his defeating Vikings in August 881.
Ерте өмір
Луи – Людовик Кекештің және оның бірінші әйелі Ансгарда Бургундиялықтың үлкен ұлы. Ол әкесі Аквитания королі болғанда, ал әкесінің әкесі Карл Тоқал Батыс Францияны билеген кезде дүниеге келді. Оның заңдылығына қатысты күмән туды, себебі оның ата-анасы құпия түрде үйленген және кейін Ансгард Чарльздің талабымен ажырастырылды. 877 жылы Карл қайтыс болғаннан кейін, ал 879 жылдың 10 сәуірінде Людовик Кекеш қайтыс болған соң, кейбір франк ақсүйектері Людовикті жалғыз король деп сайлауды ұсынды, бірақ тағы бір топ әр бауырдың мемлекеттің бөлек бөлігін басқаруын жақтады. 879 жылдың қыркүйегінде Людовик пен оның інісі Карлман Ферриер аббаттығында тәж кигізілді.
Louis was the eldest son of Louis the Stammerer and his first wife, Ansgarde of Burgundy. He was born while his father was King of Aquitaine and his grandfather Charles the Bald was ruling West Francia. Some doubts were raised about his legitimacy, mostly due to the fact that his parents had married secretly and Ansgarde was later repudiated at Charles' insistence. When Charles died in 877, followed by Louis the Stammerer on 10 April 879, some Frankish nobles advocated electing Louis as the sole king, but another party favoured each brother ruling a separate part of the kingdom. In September 879, Louis and his brother, Carloman, were crowned at Ferrières Abbey.
Әскери табыстар
880 жылы наурыз айында Амен қаласында Людовик пен оның бауыры әкесінің патшалығын бөлісті, Людовик солтүстік және батыс бөлігін, Неустрия деп атады. Екінші бауыры оңтүстік және шығыс бөлігін алды, ал Шарль Батылдың ең сенімді серіктерінің бірі, герцог Босо, екі бауырына да адалдығын жоққа шығарып, Прованс королі болып сайланды. 880 жылдың жазында Людовик пен Карлман Босоға қарсы жорыққа шығып, Макон қаласын және Прованстың солтүстік бөлігін басып алды. Содан кейін олар күштерін өздерінің туысы, сол кезде Шығыс Франкия және Италия Корольдігін басқарып тұрған Чарльз Семіздің күштерімен біріктірді және 880 жылдың тамызынан қараша айына дейін Вьен қаласын сәтсіз қоршауға алды. 881 жылы Людовик III және Карлман викингтерге қарсы Сокур-ан-Вимеу шайқасында жеңіске жетті. Викингтердің шапқындары оның әкесі билік құрған кезден бері жалғасып келе жатқан еді. Патша мен оның жеңісі соншалықты даңққа ие болды, шайқастан кейін бір жыл ішінде аты-жөні белгісіз ақын оны және патшаны оның батырлығы мен құдайға адалдығы үшін ескі жоғары неміс тілінде қысқа өлеңмен мақтады – «Людвигс Lied» деп аталатын өлең.
In March 880 at Amiens, Louis and his brother divided their father's kingdom, with Louis receiving the northern and western part, called Neustria. The other brother received the southern and eastern part, and Duke Boso, one of Charles the Bald's most trusted lieutenants, renounced his allegiance to both brothers and was elected King of Provence. In the summer of 880, Louis and Carloman marched against Boso and captured Mâcon and the northern part of Provence. They then proceeded to unite their forces with those of their cousin, Charles the Fat, then ruling East Francia and Kingdom of Italy, and unsuccessfully besieged Vienne from August to November 880. In 881, Louis III and Carloman achieved a victory against the Vikings, whose invasions had been ongoing since his grandfather's reign, at the Battle of Saucourt en Vimeu. The king and his victory were so acclaimed that within a year of the battle, an anonymous poet celebrated it and the king for both his prowess and piety in a short poem in Old High German, the Ludwigslied.
Өлім және мұра
Луи III өзінің үлкен жетістіктері кезінде өте жас, бар болғаны 16-17 жаста еді. Викингтерге қарсы жасаған керемет жеңістері халықты қуантты, және француз халқының көп бөлігі оны жақсы көретін. Неустрияда оны кеңінен тойлады, ол мемлекеттегі ең танымал адам болды. Людовик III 882 жылдың 5 тамызында, шамамен 17 жасында, өзінің мемлекетінің орталығындағы Сен-Дениде қайтыс болды. Ол әкесінің үйіне қашып бара жатқан қызды қуалай келе, төмен есіктің жақтауына басын соғып, кейін қайтыс болды. Людовик III-нің балалары болмағандықтан, оның інісі Карлман II Батыс Францияның жалғыз патшасы болды, ал жас патша Сен-Дени базиликасының корольдік мазарда жерленді.
Louis III, at the time of his great successes, was very young, at a mere 16 to 17 years of age. His colourful victories against the Vikings entertained the public, and he was loved by most of the Francian people. In Neustria, he was widely celebrated, and he was the most popular person in the realm. Louis III died on 5 August 882, aged around 17, at Saint Denis in the centre of his realm. He was chasing after a girl, who was retreating to her father's house, when he hit his head on the lintel of a low door and later died. Because Louis III had no children, his brother Carloman II became the sole king of West Francia, and the young king was buried in the royal mausoleum of the Basilica of Saint Denis.