Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық филолог (1713–1785)
British philologist (1713–1785)
Джонатан Оаннес Туп (19 желтоқсан 1713 – 19 қаңтар 1785) – ағылшын филологы, классикалық ғылымдарды зерттеуші және сыншы.
Jonathan Oannes Toup (19 December 1713 – 19 January 1785) was an English philologist, classical scholar and critic.
Ерте өмір және білім
Топ 1713 жылдың желтоқсанында Корнуоллдың Сент-Ивс қаласында дүниеге келді және 1714 жылдың 5 қаңтарында крещениеден өтті. 1721 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін, Топтың анасы Пруденс (туған тегі Бусваргус) қайтадан тұрмысқа шықты, ал Топты оның інісі Уильям, Бусваргус әулетінің соңғы ер адам ретінде асырап алды. Топтың Мэри атты толыққанды әпкесі және Пруденс пен Энн атты екі жарты әпкесі болды. 1763 жылы Топтың әкесі қайтыс болғаннан кейін, Топтың анасы мен оның үш қызы оның үйінде тұрды. Топ Сент-Ивс гимназиясында оқыды, содан кейін Корнуоллдағы Сент-Мерринде жеке мектеп ашқан пастор Джон Гурниден білім алды. 1733 жылдың 15 наурызынан 1739 жылдың 13 қарашасына дейін Топ Оксфордтың Эксетер колледжінің батлері болды, онда Джон Аптон оның тәлімгері болды. Ол 1736 жылдың 14 қазанында бакалавр дәрежесін алды, ал кейін 1756 жылы Кембридж университетінен магистр дәрежесін алды. Ол ешқашан үйленбеді.
Toup was born at St Ives, Cornwall in December 1713 and baptised on 5 January 1714. After the death of his father in 1721, Toup's mother Prudence (née Busvargus) remarried, and Toup was adopted by her brother, William, the last male of the Busvargus family. Toup had one full sister, Mary, and two half sisters, Prudence and Ann. After the death of Toup's stepfather in 1763, Toup's mother and all three of her daughters lived with him. Toup was educated at St. Ives grammar school, and afterwards by the Rev. John Gurney, who kept a private school at St Merryn in Cornwall. From 15 March 1733 to 13 November 1739, Toup was battellar of Exeter College, Oxford, where John Upton was his tutor. He graduated B. A. on 14 October 1736, and later received his M. A. from Cambridge in 1756. He never married.
Діннің ұстанымдары
Топ 1736 жылғы 6 наурызда диакен болып тағайындалды, ал үш күннен кейін туған жеріндегі Филей приходына лицензия алды. Екі жылдан соң, 1738 жылғы 29 мамырда ол Корнуоллдағы Бьюриан приходының пасторы ретінде лицензияланды, ал күні бұрын священник санасына ие болды. Ағасы Бусваргустың ықпалымен, 1750 жылғы 28 шілдеде ол Луедегі Сент-Мартин шіркеуінің ректоры болып тағайындалды және өмірінің соңына дейін осы лауазымда қызмет етті. Ексетер епископына оның есімі айтылғанда, "Топ кім?" деп сұрады. "Мырза, ол сіздің епархияңыздағы қарапайым пастор, бірақ Еуропаның ең көрнекті грек ғалымы" деп жауап берілді.
Toup was ordained a deacon on 6 March 1736, and three days later was licensed to the curacy of Philleigh in his native county. After two years, on 29 May 1738, he was licensed as curate of Buryan, also in Cornwall, having proceeded to priest's orders on the previous day. Through the influence of his uncle Busvargus, he was presented on 28 July 1750 to the rectory of St. Martin's by Looe, which position he held until his death. When his name was once mentioned to the bishop of Exeter the response was "Toup, who is Toup?" the reply being "A poor curate in your diocese, my lord, but the greatest Greek scholar in Europe".
Жетістіктер
Топтың беделін оның "Emendationes in Suidam" түзетулері қалыптастырды, оның бірінші бөлігі 1760 жылы, екінші бөлігі 1764 жылы, үшінші бөлігі 1766 жылы жарық көрді. 1767 жылы Епископ Уорбертонға арналған "Epistola Critica" жарияланғаннан кейін, Топ епископ Лоутты келемездеп сөздер айтты, ал Уорбертонды білімі үшін мақтады. 1775 жылы "Curae novissimae sive appendicula notarum et emendationum in Suidam" атты жинағы шықты. Бұл еңбектерінің сындық күші мен шеберлігі Тупқа отандық және шетелде зор бедел әкелді, бірақ оны "шамадан тыс тілі" және "қабақты мінезі" үшін де сынады. Бір ғалым Тоупты "өзіне сенімді, мақтансаң" адам деп сипаттады, ал екіншісі оны "homo truculentus et maledicus" ("қатігез және жамандаушы адам") деп атады. Тюпты кейбіреулер жамандаса да, басқалары оның өзінің ауылындағы кедейлерге көп көмек көрсеткенін және оның артық өзіне сенуінің себебі басқа ғалымдармен жете жеке қарым-қатынассыз жеке өмір сүргендігімен байланысты болуы мүмкін екенін мойындады. Ол "кеңес беруге тәуелсіздігімен және құлдыққа деген жек көруімен" ерекшеленді, сондай-ақ басқаларды мақтаудан гөрі сынауға бейім болды. Отыз бес жылдық дайындықтан кейін, 1778 жылы Тоуптың грек және латын тілдеріндегі Лонгиннің басылымы жарық көрді. Бұл басылымға Дэвид Рункеннің жазбалары мен түзетулері енгізілді, оның көмегі кітаптың тақырып парағында көрсетілген. Алайда, Рункен кейіннен Топқа көмектескеніне өкінді, өйткені Топ оның еңбегін өзінің еңбегі ретінде көрсетті және жұмысы аяқталғаннан кейін оған презентациялық данасын тіпті жібермеді.
Toup's reputation was established by his Emendationes in Suidam, the first part of which was published in 1760, the second part in 1764, and the third part in 1766. The Emendationes were followed by an Epistola Critica to Bishop Warburton in 1767, in which Toup made some derisive comments about Bishop Lowth, while flattering Warburton for his learning. A volume of Curae novissimae sive appendicula notarum et emendationum in Suidam was published in 1775. Although the critical power and skill of these works earned Toup an immense reputation at home and abroad, he was also criticised for his "immoderate language" and "boorish conduct." One scholar called Toup "a piece of a coxcomb" having "superior airs"; another called him a "homo truculentus et maledicus" ("aggressive and slanderous man"). Although Toup was reviled by some, others allowed that he was very charitable to the poor of his parish, and that his excessive self confidence could be attributed to the fact that he lived apart, without sufficient personal intercourse with other scholars. He was said to have possessed an "uncompromising independence of mind and a hatred of servility," and censure of others was with him more frequent than praise. After a preparation of thirty five years, Toup's edition of Longinus, in Greek and Latin, was published in 1778. This edition included notes and emendations by David Ruhnken, whose assistance was mentioned on the title page. However, Ruhnken later regretted providing assistance to Toup, feeling that Toup had taken credit for his work and had not even sent him a presentation copy of the work when it was completed.
Кейінгі жылдар
1774 жылдың 14 мамырында, Топтың жасы алпыстан асқанда, оны епископ Кеппел Эксетердегі пребендтік орынға тағайындады және 1776 жылдың 29 шілдесінде ол ішінара білім алған Сент-Меррин приходының викариатына қабылданды. Ол өліміне дейін осы лауазымдарды және өзінің пасторлығын бірге сақтап қалды. Өліміне бірнеше жыл қалғанда Топтың ой-санасы нашарлап, оны жартылай қарындасы Энн мен оның үш қызы күткен. 1785 жылдың 19 қаңтарында ол Сент-Мартин приходында қайтыс болды және шіркеудің қасиетті дастарқанының астына жерленді. Оның мүлігі немере інісі Джон Туп Николасқа қалды. Оның есіміне немере қызы Филлис Блейк шіркеудің оңтүстік қабырғасына шағын мәрмәр тақта орнатты. Тақтада Топтың ғылымының жоғары деңгейі "Еуропаның барлық білімді адамдарына мәлім" екені жазылған. Тақтаның астындағы дөңгелек қола тақтадағы жазуда шығындарды Оксфорд университеті баспасының өкілдері төлегені көрсетілген.
On 14 May 1774, when Toup was more than sixty years old, he was appointed by Bishop Keppel to a prebendal stall at Exeter and was admitted on 29 July 1776 to the vicarage of St Merryn, the parish in which he had been partly educated. These preferments he held, with his rectory, to his death. For some years before his death, Toup's mental capacity was diminished, and he was cared for by his half sister Ann and her three daughters. He died at St Martin's rectory on 19 January 1785 and was buried under the communion table of the church. His property was left to his nephew John Toup Nicolas. A small marble tablet was erected to his memory on the south wall of the church by his niece Phillis Blake. The tablet states that the excellence of Toup's scholarship was "known to the learned throughout Europe." The inscription on a round brass plate beneath the tablet records that the cost was defrayed by the delegates of the Oxford University Press.