АҚШ Әскери-теңіз күштерінің «Массачусетс» линкор кемесінің тарихы

Кіріспе

АҚШ Әскери-теңіз күштерінің "Индиана" кластық шайқас кемесі

USS Massachusetts – алғашқы броненоссыз шайқас кеме және сол кездегі шетелдік шайқас кемелерімен салыстыруға болатын АҚШ Әскери-теңіз күштерінің екінші кемесі болды. 1890 жылы рұқсат етілген, ал алты жылдан кейін қолданысқа енгізілген, ол ауыр броня және қару-жарақпен жабдықталған, бірақ салыстырмалы түрде кішкентай шайқас кемесі еді. Кеме класы аралық батареяны қолдануды да бастады. Ол жағалау қорғанысы үшін жобаланған, сондықтан палубалары ашық мұхиттағы үлкен толқындардан қорғалмаған. "Массачусетс" испан-американ соғысында "Flying Squadron" құрамында қызмет етті және Cienfuegos және Кубаның Сантьяго қалаларын блокадалауға қатысты. Кеме күмісті қайта толықтыру үшін түнімен Гуантанамо шығанағына барғандықтан, Сантьяго-де-Куба шайқасына қатыса алмады. Соғыстан кейін ол Солтүстік Атлантика эскадрильясында оқу маневрлері мен артиллериялық жаттығулар жүргізді. Осы кезеңде кемедегі артиллериялық мұнарада жарылыс болды, нәтижесінде тоғыз адам қаза тауып, екі рет қарасуға тап болды, оның екеуі де бірнеше айлық жөндеуді қажет етті. 1906 жылы модернизация үшін қызметтен босатылды. 1910 жылы ескіргенімен, шайқас кемесі қайта қолданысқа енгізіліп, жаз айларында курсанттар үшін жыл сайынғы круиздерге пайдаланылды және 1914 жылы қызметтен босатылғанға дейін резервтік флотта тұрды. 1917 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде артиллериялық экипаждарды оқыту үшін қайта қолданысқа енгізілді. 1919 жылдың наурыз айында "Массачусетс" аты қайтадан қолданылуы мүмкін деген үмітпен, 2-ші жағалау шайқас кемесі деп аталды. 1921 жылы Флорида штатының Пенсакола қаласының жанындағы Мексика шығанағында суға батырылып, эксперименталды артиллерия үшін нысана ретінде пайдаланылды. Кеме қалдықтары ешқашан жойылған жоқ, ал 1956 жылы Флорида штатының меншігі деп жарияланды. 1993 жылдан бері кеме Флориданың су асты археологиялық қорығы болып табылады және Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілген. Ол жасанды риф және суға секіру орны ретінде қызмет етеді.

Дизайн

Массачусетс кемесі 1889 жылы алысқа шабуылдай алмайтын соғыс кемесі үшін жасалған жобаның өңделген нұсқасынан құрастырылды. Алғашқы жоба 33 жауынгерлік кеме мен 167 кіші кеме салып бітіруді көздеген амбициялы теңіз құрылыс жоспарының бір бөлігі болды. АҚШ Конгресі бұл жоспарды АҚШ-тың оқшаулану саясатын тоқтатуға бағытталған әрекет деп салып, мақұлдамады. Бірақ бір жылдан кейін Massachusetts және оның індеттес кемелері Индиана мен Орегон үшін үш жағалау қорғау соғыс кемесін қаржыландыруға келісім берді. Кемелердің төзімділігі орташа болғандықтан, салыстырмалы түрде аз су сыйымдылығы және теңізге шығу мүмкіндігін шектеген төмен борты болғандықтан, олар жағалауды қорғаумен ғана шектелді. Кемелер қызметте көңілі толмады, себебі олар аяқталған кезде тым ауыр болды, төмен борты теңізде операцияларды қиындатты және басқаруы қиын болды. Конвейдің «Әлемдегі барлық соғыс кемелері» кітабында оның дизайны «өте шектеулі су сыйымдылығымен тым көп нәрсені жасауға тырысу» деп сипатталған. Дегенмен, олар американдық флоттың алғашқы заманауи линкорлары болды. Массачусетс кемесінің жалпы ұзындығы 107 метр, ені 21,03 метр, суға бату тереңдігі 7,32 метр болды. Кеме екі білікке орнатылған үш кеңейтілген бу машинасымен және төрт көмірмен жұмыс істейтін оттық қазандықтармен жабдықталды, ең жоғары жылдамдығы 10 м/с. Оның экипажында 32 офицер және 441 сарбаз болды, ал барлығы 586-636 офицер мен сарбазды құрады. Кемедегі негізгі қару-жараққа екі екі қабатты мұнарада орналасқан төрт 35 калибрлі зеңбірек кірді, біреуі алдыңғы, екіншісі артқы жағында. Екінші қару-жараққа төрт екі қабатты қанатты мұнарада орналасқан сегіз 35 калибрлі зеңбірек кірді. Бұлар кеме ортасындағы казематта орналасқан алты 40 калибрлі зеңбірекпен толықтырылды. Жақын қашықтықтағы қорғаныс үшін торпедалық катерлерге қарсы, ол жеке орнатылған жиырма алты фунттық және алты бір фунттық зеңбіректермен жабдықталды. Сол кездегі капиталдық кемелерге тән болғандай, Массачусетс су үстінде орналасқан торпедалық түтіктерді тасыды, бірақ олардың саны белгісіз. Конвейдің мәліметінше, ол алты түтікпен жабдықталған, бірақ теңіз тарихшысы Норман Фридман жеті түтікпен тапсырыс берілгенін, бірақ бес түтікпен аяқталғанын айтады. Массачусетстің негізгі бронелігі журналдар мен машиналық бөлімшелердің үстінде қалыңдығы болды және мұрын және корма бөліктерінде азайтылды. Басты батареялық мұнаралардың қабырғалары қалыңдығында болды, ал тіреу барбеттерінің ашық жағындағы бронелігі де осы қалыңдыққа ие болды. 8 дюймдік мұнаралардың бронелігі 6 дюймдік болды, ал казематтық батареяның қабырғалары қалыңдығында болды. Бақылау мұнарасының қабырғалары қалыңдығында болды.

Massachusetts was constructed from a modified version of a design drawn up by a policy board in 1889 for a short range battleship. The original design was part of an ambitious naval construction plan to build 33 battleships and 167 smaller ships. The United States Congress saw the plan as an attempt to end the US policy of isolationism and did not approve it, but a year later approved funding for three coast defense battleships, which would become Massachusetts and her sister ships Indiana and Oregon. The ships were limited to coastal defense due to their moderate endurance, relatively small displacement and low freeboard which limited seagoing capability. The ships proved to be disappointments in service, as they were badly overweight upon completion, their low freeboard hampered operations at sea, and they handled poorly. Conway's All the World's Fighting Ships describes her design as "attempting too much on a very limited displacement." They were nevertheless the first modern battleships for the American fleet. Massachusetts was 351 feet (107 m) long overall and had a beam of 21.03 m and a draft of 7.32 m. She displaced as designed and up to at full load. The ship was powered by two shaft triple expansion steam engines rated at and four coal fired fire tube boilers, generating a top speed of She had a cruising radius of at a speed of As built, she was fitted with a heavy military mast, this was later supplemented by a stern cage mast in 1910–1911. She had a crew of 32 officers and 441 enlisted men, which increased to a total of 586–636 officers and enlisted. The ship was armed with a main battery of four /35 caliber guns in two twin gun turrets on the centerline, one forward and aft. The secondary battery consisted of eight /35 cal. guns, which were placed in four twin wing turrets. These were supported by a battery of six /40 cal. guns in a casemate battery amidships. For close range defense against torpedo boats, she carried twenty 6 pounder guns and six 1 pounder guns in individual mounts. As was standard for capital ships of the period, Massachusetts carried torpedo tubes in above water mounts, though the number is unclear. According to Conway's, she was fitted with six tubes, though the naval historian Norman Friedman states she was ordered with seven but completed with five. Massachusettss main armored belt was thick over the magazines and the machinery spaces and was reduced to at the bow and stern. The main battery gun turrets had thick sides, and the supporting barbettes had the same thickness of armor plate on their exposed sides. The 8 in turrets had 6 in of armor plating and the casemate battery had The conning tower had thick sides.

Құрылыс және алғашқы мансап

Кемелердің құрылысына 1890 жылдың 30 маусымында рұқсат берілді, ал «Массачусетс» штатына жасалған келісімшарт – қару-жарақ пен броняны қамтымай – Филадельфия қаласындағы Уильям Крамп пен Ұлдарына тапсырылды, олар оны 3,020,000 долларға салуға келісті. Кеменің жалпы құны шамамен 6,000,000 долларды құрап, екі есеге жуық болды. Келісімшартта кеме үш жылдың ішінде салынуы тиіс екені көрсетілген, бірақ бронялық плиталар мен қару-жарақтардың кешіккен жеткізілуі салдарынан мерзім ұзартылды. Келінің салынуы 1891 жылдың 25 маусымында басталды, ал екі жылдан кейін, 1893 жылдың 10 маусымында кеме суға жіберілді. Суға жіберу рәсіміне әскери-теңіз күштерінің хатшысы Хиллари А. Герберт және командир Джордж Дьюи сияқты мыңдаған адам қатысты. Броня мен қару-жарақтардың кешіккен жеткізілуіне байланысты кеменің алғашқы теңіз сынағы 1896 жылдың наурыз айында ғана өтті. Осы кезде «Массачусетс» штаты дерлік аяқталған еді, ал бір айдан кейін ресми сынақ өтті. «Массачусетс» штаты 1896 жылдың 10 маусымында капитан Фредерик Роджерс басқаруымен қолданысқа берілді. 1896 жылдың тамыз және қараша айлары аралығында кеме Нью-Йорк теңіз портында жөндеуден өтті. 1897 жылдың ақпан айында ол Оңтүстік Каролина штатының Чарльстон қаласына қысқа сапар жасады. Содан кейін, 1897 жылдың мамыр айында, соғыс кемесі Нью-Йорк қаласынан Бостонға аттанды, онда оның құрметіне салтанатты шаралар ұйымдастырылды. Келесі он ай бойы әскери кеме Флорида жағалауында Солтүстік Атлантика эскадрильясымен бірге оқу маневрлеріне қатысты және Американың шығыс жағалауындағы бірнеше ірі порттарды аралады. 1898 жылдың 27 наурызында ол Кубаны блокадалау үшін коммодор Винфилд Скотт Шлей басқаратын «Ұшатын эскадрильяға» қосылу үшін Вирджиния штатының Хэмптон-Роудс қаласына баруға бұйрық алды.

Испан-Америкалық соғыс

Испан-американ соғысы басталғаннан кейін, Flying Squadron Ки-Вестке бет алды. Сол жерде Шли, Сан-Хуанды бомбалаудан жаңа оралған контр-адмирал Сэмпсонмен кездесті. Олар адмирал Сервера басқаратын испан эскадрильясының болуы мүмкін жерлерін талқылады, сосын Шли Сервераны іздеу үшін Кубаның Сиенфуэгос портына жіберілді. Шли 22 мамырда Сиенфуэгосқа жетті және Сервераның кемелері портта емес екенін анықтауға бірнеше күн жұмсады. Эскадрилья содан кейін Кубаның оңтүстік жағалауындағы испан кемелеріне сыйымды жалғыз порт – Сантьяго-де-Кубаға бағыт алды, бірнеше кешігуден кейін 29 мамырда жетті. Келген кезде испан крейсері Кристобал Колон порттың кіреберісінен көрінді, бұл испан флотының портта екенін растады. Шли портты блокадалады және Сэмпсонға хабарлады, ол 1 маусымда өз эскадрильясымен келді және басқаруды өз қолына алды. Келесі айда Массачусетс Сантьяго-де-Кубаны блокадалауға қатысты, кейде порттың бекіністерін бомбалады. 2-3 шілде түнде ол екі крейсер – Нью-Орлеанс және Ньюаркпен бірге Кубаның Гуантанамо шығанағына көмір тиеу үшін блокададан шықты. Осының салдарынан ол 3 шілдедегі Сантьяго-де-Куба шайқасын өткізіп алды, онда испан флоты блокаданы бұзуға тырысып, толығымен жойылды. Келесі күні жауынгерлік кеме Сантьяго-де-Кубаға қайтып келді, онда ол Техаспен бірге испандықтар суға батырып жатқан қарусыздандырылған испан крейсері Рейна Мерседеске оқ атты, осы арқылы порттың кіреберіс арнасын жабуға тырысты. Содан кейін Массачусетс Пуэрто-Рикоға америкалық оккупацияны қолдау үшін жіберілді, және 1 тамызда Нью-Йоркке қайтып келді, 20 тамызда жетті.

Испания-Америка соғысынан кейінгі

Құрғақ докта жылдам жөндеуден өткен соң, «Массачусетс» 1898 жылдың 10 желтоқсанында Нью-Йорк портынан шығуға тырысқанда «Даймонд Риф»-ке соқтығысып, алдыңғы бес бөлімі суға батты. Ол теңіз кемежайына қайта оралды, онда үш айға жуық уақыт жөндеу жұмыстары жүргізілді. Бір жыл бойы «Массачусетс» Солтүстік Атлантика эскадрильясының құрамында Атлантика жағалауындағы түрлі қалаларды аралады. 1900 жылдың мамыр айында ол және «Индиана» теңіз флотында офицерлердің жетіспеуіне байланысты резервке жіберілді, сондай-ақ жаңа кемелерді пайдалану қажеттігі туындады. Келесі айда шайқас кемелері бұл процесті қаншалықты жылдам жүзеге асыруға болатынын тәжірибе ретінде қайта қолданысқа енгізілді, ал «Массачусетс» Солтүстік Атлантика эскадрильясының құрамына оралды. 1901 жылдың наурыз айында кеме тағы да жағаға тіреліп қалды, бұл жолы Флорида штатының Пенсакола портында, бірақ кеме сапарын жалғастыра алды. 1903 жылдың қаңтарында нысананы ату жаттығулары кезінде болған жарылыс салдарынан тоғыз экипаж мүшесі қаза тапты. Олар 1898 жылы «Мэн» кемесінің батып кетуінен бері АҚШ шайқас кемелеріндегі алғашқы қаза болды. Сол жылдың тамызында тағы бір оқиға болды, «Массачусетс» Мэн штатының Френчман шығанағындағы жартасқа соқтығып, қирады. Кеме қатты зақымданып, құрғақ докта жөндеуден өтуге мәжбүр болды. 1904 жылдың желтоқсанында «Массачусетс» кемесінде тағы бір қасіретті оқиға болды: бір газеттің жыртылуына байланысты бу қазандық бөлмесін толтырып, үш адам қаза тауып, бірнеше адам ауыр күйік шақты. 1906 жылдың 8 қаңтарында шайқас кемесі қызметтен босатылды, ал экипажы үш жылдық жаңғыртудан өткен «Индиана» әпке кемесіне ауыстырылды. «Массачусетс» та сол жаңартуларға ие болды, оның ішінде ескі пулеметтерді алмастырған он екі 50 калибрлі бір мақсатты пулемет, жаңа Babcock & Wilcox қазандықтары, басты мұнараларды теңестіретін салмақтар, торлы мачта және мұнаралар үшін электрлік айналу механизмдері болды. 1910 жылдың 2 мамырында «Массачусетс» Теңіз академиясының курсанттарының жазғы круизіне пайдалану үшін қысқартылған қызметке қойылды. Жаңғыртуларға қарамастан, Теңіз хатшысы Джордж фон Ленгерке Мейер шайқас кемесін «ескірген және тіпті екінші қорғаныс желісі үшін де пайдасыз» деп санады. Ол жазғы круиздерден басқа көп пайдаланбады және 1912 жылы құрылған Атлантика резервтік флотына ауыстырылды. 1912 жылдың қазан айында Президенттік флотты қарап тексеру үшін Нью-Йоркке жасаған жылдам сапардан кейін, соғыс кемесі Филадельфияға оралды және 1914 жылдың 23 мамырында қызметтен босатылғанға дейін онда қалды.

After a quick overhaul in drydock, Massachusetts was attempting to leave New York Harbor on 10 December 1898, when she struck Diamond Reef, flooding five of her forward compartments. She was forced to return to the navy yard, where she was placed in drydock again for repairs which took around three months. For a year Massachusetts served with the North Atlantic Squadron, visiting various cities on the Atlantic coast. In May 1900, she and Indiana were placed in reserve as the navy had an acute officer shortage and needed to put the new and s into commission. The battleships were reactivated the following month as an experiment in how quickly this could be achieved, and Massachusetts returned to service with the North Atlantic Squadron. In March 1901, the battleship grounded again, this time in the harbor of Pensacola, Florida, but the ship was able to continue her trip. A more serious accident occurred during target practice in January 1903, when an explosion in an turret killed nine crew members. They were the first fatalities aboard a United States battleship since the sinking of Maine, in 1898. Another accident happened in August of that year, when Massachusetts grounded on a rock in Frenchman Bay, Maine. The ship was seriously damaged and had to be repaired in drydock. In December 1904, yet another lethal accident took place aboard Massachusetts: three men were killed and several others badly burned when a broken gasket caused steam to fill the boiler room. On 8 January 1906, the battleship was decommissioned and her crew was transferred to her sister ship Indiana, which had completed a three year modernization. Massachusetts now received the same upgrades, including twelve /50 caliber single purpose guns to replace the and most of the lighter guns, new Babcock & Wilcox boilers, counterweights to balance her main turrets, a lattice mast, and electric traversing mechanisms for her turrets. On 2 May 1910, Massachusetts was placed in reduced commission so she could be used for the annual Naval Academy midshipmen summer cruise. Despite her modernizations the battleship was now regarded as "obsolete and worthless, even for the second line of defense" by Secretary of the Navy George von Lengerke Meyer. She saw little use, other than summer cruises, and was transferred to the Atlantic Reserve Fleet when it was formed in 1912. After a quick trip to New York for a Presidential Fleet Review in October 1912, the warship returned to Philadelphia and stayed there until she was decommissioned on 23 May 1914.

Бірінші дүниежүзілік соғыс және тағдыр

АҚШ Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысқаннан кейін, «Массачусетс» 1917 жылдың 9 маусымында соңғы рет қайта іске қосылды. Ол 1918 жылдың 27 мамырына дейін Блок-Айленд шығанағында теңіз резервінің артиллериялық экипаждары үшін артиллериялық жаттығулар үшін пайдаланылды. Содан кейін, шайқас кемесі Чесапик шығанағының жанындағы ауыр артиллериялық нысаналарға оқу үшін қайта орналастырылды, және Бірінші дүниежүзілік соғыс аяқталғанға дейін осы қызметін жалғастырды. «Массачусетс» 1919 жылдың 16 ақпанында Филадельфияға оралды. Екі күн бұрын «Жағалау шайқас кемесі №2» деп атауы өзгертілгеннен кейін, 1919 жылдың 31 наурызында соңғы рет қызметтен босатылды, бұл оның атын алғашқы «Оңтүстік Дакота» класындағы «Массачусетс» зымырандық кемесіне қайта қолдануға мүмкіндік берді. 1920 жылдың 22 қарашасында «Массачусетс» Әскери-теңіз кемелерінің тізілімінен алынып тасталды және АҚШ Соғыс департаментіне берілді, содан кейін экспериментальдық артиллерия үшін нысана ретінде пайдаланылды. АҚШ Әскери-теңіз күштері сол жылы корпус нөмірлерін қабылдағанда, «Массачусетс» ретроспективті түрде «BB 2» нөмірімен тағайындалды. 1921 жылдың 6 қаңтарында ол Пенсаколадан шалқая суға батырылды, ал Флоридадағы Мексика шығанағында, Форт Пикенстің жағалау батареялары және теміржол артиллериясымен нысана ретінде қолданылды. 1925 жылдың 20 ақпанында Соғыс департаменті оның қалдықтарын АҚШ Әскери-теңіз күштеріне қайтарды, олар оны металл тескілеріне ұсынды, бірақ қабылдауға лайықты ұсыныстар түспеді. Ақырында Флорида Жоғарғы соты шешімімен «Массачусетс» Флорида штатының меншігі деп жарияланды. 1993 жылдың 10 маусымында – кеменің іске қосылғанына 100 жыл толуымен – бұл орын Флориданың төртінші су асты археологиялық қорығы болып жарияланды. 2001 жылы оның қалдықтары Ұлттық тарихи орындар тізіміне де қосылды және ол әлі де жасанды риф және суға шомылу орны ретінде қызмет етеді.