Конноп Тирлуолл: Англиялық тарихшы және дін қызметкері
Connop Thirlwall
Конноп Тирлволл (1797-1875) – ағылшын епископы, тарихшы. Өмірбаяны, білімі, және шағын жасындағы қабілеттері туралы ақпарат. Тарих пен дін зерттеушілерге арналған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық епископ және тарихшы (1797–1875)
British bishop and historian (1797–1875)
Конноп Тирлволл (11 қаңтар 1797 – 27 шілде 1875) – ағылшын епископы (Уэльсте) және тарихшы.
Connop Thirlwall (11 January 1797 – 27 July 1875) was an English bishop (in Wales) and historian.
Ерте өмір
Тирлволл Лондонның Степни қаласында Томас және Сюзанна Тирлволлдың отбасында дүниеге келді. Оның әкесі Нортумбриялық әулеттен шыққандығын айтқан аңгликандық дін қызметкері болды, ол 1814 жылы Эссекстегі Боуэрс Гиффордтың пасторы болғанға дейін бірнеше жыл епископ Томас Персидің капелланы қызметін атқарды. Жас Конноп өте дарынды бала болды, үш жасында латын, төрт жасында грек тілін үйреніп, жеті жасында уағыздар жазды. Ол Чартерхаус мектебіне оқуға түсті, онда Джордж Гроут және Юлиус Хейр оның сыныптастары болды. 1814 жылдың қазан айында ол Кембридж университетінің Тринити колледжіне қабылданды, Крейвен университетінің стипендиясын және канцлердің классикалық медалін жеңіп алды, ал 1817 жылғы көктемгі семестрде Кембридж одағының хатшысы болып қызмет етті. 1818 жылдың қазан айында ол стипендияға ие болды және континентте бір жылдық саяхатқа шықты. Римде ол Христиан Чарльз Йозиас Бунсенмен достық қарым-қатынас орнатты, бұл оның өміріне зор әсер етті. Отанына оралғаннан кейін, "өз шешімдеріне және сенімдеріне сенімсіздік" оны дін қызметкері болу ниетінен уақытша бас тартуға итермеледі, ол заңгерлік білім алуға кірісті, бірақ басқа пәндерге деген қызығушылығын жоғалтпады. Осы уақытта ол Фридрих Даниэль Эрнст Шлейермахердің Әйірге Лука Евангелиясы туралы эссесін аудару және алғы сөз жазу жұмысын қолына алды. Сонымен қатар, Иоганн Людвиг Тиктің ең соңғы екі повесін ағылшын тіліне аударды. 1827 жылы ол заңгерлік мамандығын аяқтауға бел буды және сол жылы диакен болып тағайындалды. Тирлволл енді Хейрмен бірлесіп Нибурдың Рим тарихын аударуға кірісті, ал бірінші том 1828 жылы жарық көрді. Аудармаға скептицизмге жағымды көзқараспен қарағаны үшін шабуыл жасалды, ал аудармашылар бірлесіп жауап берді. 1831 жылы олар бар болғаны алты нөмірі шыққан Филологиялық мұражайды құрды. Тирлволлдың еңбектерінің ішінде Софоклдің ирониясы туралы шеберлік мақаласы бар, ол драмалық ирония тұжырымдамасын алға тартты. 1832 жылы Хейр Кембриджден кеткеннен кейін Тирлволл колледждің көмекші оқытушысы болды, бұл оны 1834 жылы туған диссиденттерді қабылдау туралы үлкен дауға қатысуға итермеледі. Томас Туртон, діни ілімнің профессоры (кейін Вестминстер соборының деканы және Эли епископы), осы қабылдауға қарсылық білдіретін памфлет жазды. Тирлволл колледждерде шіркеуге қатысудан басқа теологиялық білім беруге ешқандай мүмкіндік қарастырылмағанын атап көрсету арқылы жауап берді. Колледж тәртібінің қадірлі дәстүріне жасалған бұл шабуыл оның көмекші оқытушы лауазымынан кетуін талап етті. Ол бірден келісті, достары оның осы мәселенің соңына дейін төзуі керек еді деп ойлады. Бұл оқиға оны либералдық үкімет тарапынан жоғарылауға мүмкіндік берді, ал күзде ол лорд Броугемнен канцлер ретінде Йоркширдегі Кирби Андердейлдің пасторлық лауазымын алды.
Thirlwall was born at Stepney, London, to Thomas and Susannah Thirlwall. His father was an Anglican priest who claimed descent from a Northumbrian family, served for some years as chaplain to Bishop Thomas Percy before becoming rector of Bowers Gifford in Essex in 1814. The young Connop was a prodigy, learning Latin at three, Greek at four, and writing sermons at seven. He went to Charterhouse School, where George Grote and Julius Hare were among his schoolfellows. He went up to Trinity College, Cambridge, in October 1814. gained the Craven university scholarship and the chancellor's classical medal and served as Secretary of the Cambridge Union Society in the Lent term, 1817. In October 1818 he was elected to a fellowship, and went for a year's travel on the Continent. In Rome he made friends with Christian Charles Josias Bunsen, which had a most important influence on his life. On his return, "distrust of his own resolutions and convictions" led him to abandon for the time his intention of being a clergyman, and he settled down to study law, though he did not lose interest in other subjects. In the meantime, he took on the task of translating and prefacing Friedrich Daniel Ernst Schleiermacher's essay on the Gospel of St Luke. He further rendered two of Johann Ludwig Tieck's most recent Novellen into English. In 1827 he made up his mind to finish with law, and was ordained deacon the same year. Thirlwall now joined Hare in translating Niebuhr's History of Rome; the first volume appeared in 1828. The translation was attacked in the Quarterly as favourable to scepticism, and the translators jointly replied. In 1831 they established the Philological Museum, which lasted only six numbers. Among Thirlwall's contributions was his masterly paper On the Irony of Sophocles, which pioneered the concept of dramatic irony. On Hare's departure from Cambridge in 1832, Thirlwall became assistant college tutor, which led him to join in the great controversy upon the admission of Dissenters which arose in 1834. Thomas Turton, the regius professor of divinity (afterwards dean of Westminster and bishop of Ely), had written a pamphlet objecting to the admission. Thirlwall replied by pointing out that no provision for theological instruction was made by the colleges except compulsory attendance at chapel. This attack on a time hallowed piece of college discipline brought a demand for his resignation as assistant tutor. He complied at once; his friends thought that he ought to have sat it out. The event marked him out for promotion by a Liberal Government, and in the autumn he received from Lord Brougham as chancellor the living of Kirby Underdale in Yorkshire.
Грекия тарихы
Ол өзінің діни міндеттеріне адал болғанымен, өзінің негізгі еңбегі – Грекия тарихын жазуға уақыт таба алды. Бұл жұмыс Дионисий Ларднердің «Кабинет циклопедиясы» үшін жазылған тапсырыс болды және бастапқыда екі немесе үш дуодецимо томнан тұруы жоспарланған. Көлемі ұлғайтылды, бірақ Тирлволл әрқашан өзін шектеулі сезінді. Гроттың тарихымен салыстырғанда, бұл еңбекте нақты саяси идеалға деген ынта жоқ және ол толығымен ғалымның тұрғысынан жазылған. Ол дәлелдерге, әсіресе Грекияның аристократиялық және абсолюттік үкіметтеріне қатысты, бейтарап көзқарас көрсетеді. Осы себептерге байланысты оның танымалдылығы Гроттың еңбегі сияқты бірден болған жоқ, бірақ оның маңызды артықшылықтары кейін мойндалды. Тирлволлдың Гротқа жазған хаты және Гроттың ақкөңіл жауабы соңғысының өмірбаянында жарияланды. Джон Стерлинг Тирлволлды «Фукидид пен Тациттей ұлы жазушы, және олардан гөрі әлдеқайда көп білімі бар» деп бағалады. Бірінші том 1835 жылы, соңғы том 1847 жылы жарық көрді.
Though devoted to his parochial duties, he found time to begin his principal work, the History of Greece. This work was a commission from Dionysius Lardner's Cabinet Cyclopaedia, and was originally intended to be condensed into two or three duodecimo volumes. The scale was enlarged, but Thirlwall always felt cramped. Compared with Grote's history it lacks enthusiasm for a definite political ideal and is written entirely from the standpoint of a scholar. It shows a more impartial treatment of the evidence, especially in respect of the aristocratic and absolute governments of Greece. For these reasons its popularity was not so immediate as that of Grote's work, but its substantial merits were later recognised. A letter from Thirlwall to Grote, and Grote's generous reply, are published in the life of the latter. John Sterling pronounced Thirlwall "a writer as great as Thucydides and Tacitus, and with far more knowledge than they." The first volume was published in 1835, the last in 1847.
Сент-Дэвид шіркеуінің епискобы
1837 жылы Тирлволл Норвич епископы лауазымына ұсынылды, бірақ оның тағайындалуына король Уильям IV және Кентербери архиепископы Уильям Хоули оның либералдық көзқарастарына байланысты қарсылық танытты. 1840 жылы Тирлволл Сент-Дэвид шіркеуінің епископы болып тағайындалды. Бұл жоғарылау премьер-министр лорд Мельбурнның, теологияда әуесқой болған адамның толыққанды әрекеті болды. Ол Тирлволлдың Шлейермахерге жазған кіріспесін оқып, тағайындалудың дұрыстығына көз жеткізді. "Мен білгенімше, ересін епископ тағайындамаймын", - деді ол. Ол маңызды мәселелерде үлгілі епископ болды және уэльс тілінде уағыз айту және қызметтер өткізу үшін тілді үйренді. Сондай-ақ, ол көп жылдардан бергі алғаш рет жеке өзі таққа отырған Сент-Дэвид епископы болды. Оның дін қызметкерлері оны жақсы көрмеді, олар оны үнсіз және сарказмға толы деп тапты. Оның епископтық қызметінің ең маңызды ескерткіші – он бір атақты үкім, онда ол ағылшын шіркеуінің жағдайын күннің ең маңызды мәселелеріне қатысты уақыт-уақытпен қарап отырды – бірден сот және мемлекеттік қайраткерлік сипаттағы, қайырымдылықпен толған және терең ойлы үндеулер. Оның шіркеудегі алапаттықтан құтылуға және рухтың бостандығын дамытуға жасаған тырыстары ерекше моральдық батылдық талап етті. Ол епископ Коленсоның өз епархияларында уағыз айтуына кедергі келтірмеген төрт прелаттың бірі болды және Коленсоны лауазымынан кетуге шақыратын үндеулерге қол қоймаған жалғыз адам болды. Ол Мейнут мәселесінде, еврейлердің парламентке қабылдануында, Горхам ісінде және білім беру бойынша артықшылықтар туралы ережеде либералдық жақты ұстады. Ол Ирландия шіркеуін таратуға дауыс берген жалғыз епископ болды, бірақ бірлескен қаржыландыру схемасы оған көбірек ұнаған болар еді. Ол Хоулидің біріншіліктегі тамаша ізбасары болар еді, бірақ шіркеу саясатының жағдайы сол кездегі ең бейтарап прелаттың көтерілуіне партиялық рухтың көрінісі ретінде наразылық тудырар еді.
In 1837, Thirlwall was proposed as bishop of Norwich but his appointment was opposed by both King William IV and William Howley, the Archbishop of Canterbury, due to his liberal views. In 1840 Thirlwall was raised to the see of St David's. The promotion was entirely the act of Prime Minister Lord Melbourne, an amateur in theology, who had read Thirlwall's introduction to Schleiermacher, and satisfied himself of the propriety of the appointment. "I don't intend to make a heterodox bishop if I know it," he said. In most essential points he was a model bishop, and he acquainted himself with Welsh, so as to preach and conduct services in that language. He was also the first bishop of St David's to be enthroned in person for many years. He was not greatly loved by his clergy, who found him both taciturn and sarcastic. The great monument of his episcopate is the eleven famous charges in which he from time to time reviewed the position of the English Church with reference to whatever might be the most pressing question of the day—addresses at once judicial and statesmanlike, full of charitable wisdom and massive sense. His attempts to allay ecclesiastical panic, and to promote liberality of spirit, required no ordinary moral courage. He was one of four prelates who refused to prevent Bishop Colenso from preaching in their dioceses, and the only one who withheld his signature from the addresses calling upon Colenso to resign his see. He took the liberal side in the questions of Maynooth, of the admission of Jews to parliament, of the Gorham case, and of the educational conscience clause. He was the only bishop who voted for the disestablishment of the Irish Church, though a scheme of concurrent endowment would have been much more agreeable to him. He would have made an admirable successor to Howley in the primacy, but such was the complexion of ecclesiastical politics that the elevation of the most impartial prelate of his day would have been resented as a piece of party spirit.
Кейіпкер
Тирлволдың жеке өмірі бақытты және көңілді болды. Ол ешқашан үйленбегенімен, балаларды және әлсіз жандарды жақсы көретін, бірақ әлсіз саналы дін қызметкерлерін емес. Оның өте салмақты ойлау қабілеті болды, ал Джон Стюарт Милл оны өмірінде естіген ең шебер сөйлеуші деп айтқан. Өмірінің соңғы жылдарында ол Киелі кітаптың ресми нұсқасын жаңартуға зор қызығушылық танытты және Ескі өсиетті жаңарту комиссиясының төрағасы болды. 1874 жылдың мамыр айында ол лауазымынан кетіп, Бат қаласына зейнетке шықты, онда қайтыс болды. Ол Вестминстер аббаттығында Гротпен бірге жерленді. Оның ескерткішіндегі бюстін Эдвард Дэвис жасаған. «Британ энциклопедиясының» он бірінші басылымында айтылғандай, Тирлвол ғалым, сыншы және шіркеу қайраткері ретінде жоғары бағаланды. Ол ұлы ойшыл емес еді, оған шығармашылық қабілет пен жігер жетіспеді. Оның ұлылық пен мейірімділіктің үйлесімі Карлайлдың мына сөздерімен сипатталған: «Нағыз адал, білім мен санаға толы, және өте қатал мінезіне қарамастан, көңілсіз адам».
Thirlwall's private life was happy and busy. Though never married, he was fond of children and of all weak things except weak minded clergymen. He had a very judicial mind, and John Stuart Mill said he was the best orator he had ever heard. During his latter years he took great interest in the revision of the authorised version of the Bible, and was chairman of the revisers of the Old Testament. He resigned his see in May 1874, and retired to Bath, where he died. He was buried in Westminster Abbey in the same grave as Grote. His bust on his monument was sculpted by Edward Davis. According to the Encyclopædia Britannica Eleventh Edition, as scholar, critic and ecclesiastical statesman Thirlwall stood very high. He was not a great original thinker; he lacked the creative faculty and the creative impulse. His character, with its mixture of greatness and gentleness, was thus read by Carlyle: "A right solid, honest hearted man, full of knowledge and sense, and, in spite of his positive temper, almost timid."
Негізгі шығармалары
Греция тарихы. 8 томдық. Лондон: Лонгман, Рис, Орм, Браун, Грин және Лонгман, сондай-ақ Джон Тейлор үшін басылған, 1835–1844; 1852 жылғы басылымы. Әдеби және теологиялық еңбектер жинағы, ред. Дж. Дж. С. Перон. 3 томдық. Лондон: Далди, Исбистер, 1877–78 (1-2 томдар: Қайырлы істер, 1877; 3-том: Мақалалар, сөздер, уағыздар және т.б., 1878.)
History of Greece. 8 vols. London: Printed for Longman, Rees, Orme, Brown, Green & Longman and John Taylor, 1835–1844; 1852 edition
Remains Literary and Theological, ed. J. J. S. Perowne. 3 vols. London: Daldy, Isbister, 1877–78 (Vols. 1–2: Charges, 1877;Vol. 3: Essays, speeches, sermons, etc., 1878.)