Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ресми ұстанымдардан өзгеше пікірлер немесе амалдар, діни термин.
Opinions or practices which vary from official positions
the religious term
Діндерде, гетеродоксия (көне грек тілінен: héteros, "басқа, әртүрлі" + [[Doxa, "халық сенімі"]) "ресми немесе ортодоксальды ұстанымға қайшы келетін кез келген пікірлер немесе ілімдер" дегенді білдіреді. Гетеродоксия – әртүрлі діндер мен шіркеулер әртүрлі жолдармен анықтайтын шіркеулік термин. Мысалы, кейбір топтарда гетеродоксия қатаң ортодоксальды көзқарастардан ерекшеленетін, бірақ формалды немесе мазмұндық ереске жетпейтін сенімдерді сипаттауы мүмкін.
In religion, heterodoxy (from Ancient Greek: héteros, "other, another, different" + [[Doxa, "popular belief") means "any opinions or doctrines at variance with an official or orthodox position". Heterodoxy is also an ecclesiastical term of art, defined in various ways by different religions and churches. For example, in some groups heterodoxy may describe beliefs that differ from strictly orthodox views but that fall short either of formal or of material heresy.
Шығыс православие
Шығыс православие шіркеуінде бұл термин, негізінен Шығыс православие шіркеулерімен қауымдаспайтын және қабылданған Киелі дәстүрге қарсы тұжырымдарды ұстанатын христиан шіркеулері мен дінге қатысты қолданылады.
In the Eastern Orthodox Church, the term is used primarily in reference to Christian churches and denominations not belonging to the communion of Eastern Orthodox churches and espousing doctrines contrary to the received Holy Tradition.
Ислам діні
Араб тіліндегі "гулат" сөзін шиит мұсылмандары өте жолдан жаңылған, қарама-қайшы нанымдарды білдіру үшін қолданады (бұл христиандардағы "ерестік" сөзінің мағынасына ұқсас). Атап айтқанда, бұл термин Мұхаммедтің отбасы мүшелеріне (әсіресе Әлиге) немесе Пайғамбардың ертедегі серіктері, мысалы, Персиялық Салманға қасиетті сипаттар тағайындаған азшылық мұсылман топтарының сенімдерін сипаттау үшін пайдаланылады. Олардың шектен шығып, оларды Алламен (Ширк (Ислам)) байланыстырғаны болжанады. Сунниттер мен шииттер бір-бірін қарама-қайшы санайды, ең басты айырмашылықтары – діни заңнама (фиқһ) мәселелерінде, ал тарихи тұрғыдан Мұавияның халифалыққа Әлидің мұрагерлігі мәселесінде бөлініп кеткен. Үшінші, әлдеқайда кішірек ағым – ибадилік, олар осы екі топтан бірнеше маңызды тұрғыдан ерекшеленеді. Ваххабилер сияқты бірнеше өте консервативті топтар өздерін исламдағы жалғыз нағыз консервативті топтар деп санайды. Филип Хиттидің сөзіне сәйкес, Омейя және Аббаси халифаттары кезінде бір-бірімен байланысы жоқ көптеген қарама-қайшы топтардың шииттермен, әсіресе исмаилилермен бірігуге бейімділігі болды, бұл сүнниттер билік құрған империяда ортақ қарама-қайшылық сезімінен туындады. Осылайша, Әлидтердің мәселесі әртүрлі ислам қозғалыстары үшін бірігу ортасы болды. Әлидің құдай екендігі туралы пікір, шииттік исламның басты ағымы болмаса да, исламның алғашқы ғасырларында куәландырылған.
The Arabic word ghulat is used by Shia Muslims for beliefs perceived as being extremely heterodox (more in line with the Christian use of the word "heresy"). In particular, the term is used to describe the beliefs of minority Muslim groups who ascribe divine characteristics to a member of Muhammad's family (especially Ali) or the early companions of the Prophet such as Salman the Persian. The assumption is that the groups thus described have gone too far and have come to associate them with God ([[Shirk (Islam)). Sunni and Shia Muslims see each other as heterodox, differing in practice mainly on matters of jurisprudence or fiqh, splitting historically on the matter of the succession of Ali to the caliphate by Muawiyah. A third and much smaller movement is Ibadi, which differ from both of these groups on a few key points. Several ultra orthodox groups such as the Wahhabis, in turn, see themselves as the only truly orthodox groups within Islam. According to Philip Hitti, during the Umayyad and Abbasid caliphates there was a marked tendency among several quite unrelated heterodox groups to affiliate themselves with the Shiites, particularly the Ismailis, in a general feeling of heterodox solidarity in a Sunni controlled empire. The cause of the Alids thus became a rallying point for a diverse range of heterodox Islamic movements. The view that Ali was divine, though never mainstream within Shiism, is attested in the early centuries of Islam.
Индуизм
Ведалардың абсолюттілігін жоққа шығаратын үнді философиясының негізгі мектептері, оның ішінде буддизм мен джайнизм, индуизмде дәстүрлі емес деп есептелді. 2015 жылы Үндістанның Жоғарғы соты индуизмді нақты сенімдермен немесе доктринамен шектеуге болмайтыны туралы үкім шығарды, оның «барлық түрдегі сенімдерді бірегей сенімді таңдау немесе жою міндеттемесіз қамтиды» делінген.
The main schools of Indian philosophy that reject the absoluteness of the Vedas, including Buddhism and Jainism, were regarded as heterodox by Hinduism. In 2015, the Supreme Court of India ruled that Hinduism cannot be narrowed down to particular beliefs or doctrine, saying that it "incorporates all forms of belief without mandating the selection or elimination of any one single belief".
Қытай
1999 жылдың соңында Қытайда "балама діндерді" тыйым салатын заң шығарылды. Бұл заң Фалуньгун рухани тәжірибесіне кері күшпен қолданылды, ал бұл тәжірибе 1992 жылы Ли Хунчжи (李洪志) Қытай халқына таныстырған болатын.
In late 1999, legislation was created in China to outlaw "heterodox religions". This was applied retroactively to Falun Gong, a spiritual practice introduced to the public in China by Li Hongzhi (李洪志) in 1992.
Экономика
Гетеродокстық экономика – негізгі ағым экономикасынан тыс саналатын экономикалық ойлау мектептеріне жатады, бұл ортодоксальды экономика деп аталады және көбінесе зерттеушілер бұл мектептердің неоклассикалық экономикадан өзгеше екенін немесе одан да кеңейтілгенін көрсетеді. Гетеродокстық экономика әртүрлі экономикалық мектептер мен әдістемелерді қарастырады, оларға неоклассикалық немесе басқа да ортодоксальды экономиканың кейбір аспектілері де кіруі мүмкін. Гетеродокстық экономика институционалдық, посткейнсиандық, социалистік, марксистік, феминистік, георгистік, австриялық, экологиялық және әлеуметтік экономика сияқты түрлі ерекше, ортодоксалды емес көзқарастар мен мектептерді қамтиды.
Heterodox economics refers to schools of economic thought considered outside of mainstream economics, referred to as orthodox economics, often represented by expositors as contrasting with or going beyond neoclassical economics. Heterodox economics refers to the consideration of a variety of economic schools and methodologies, which can include neoclassical or other orthodox economics in part. Heterodox economics refers to a variety of separate unorthodox approaches or schools such as institutional, post Keynesian, socialist, Marxian, feminist, Georgist, Austrian, ecological, and social economics, among others.