Қобо Абе: Жапон жазушысы, драматургі және суретшісі

Кіріспе

Жапон жазушысы, драматург, фотограф және өнертапқышы Кобо Абэ (安部公房), шын аты Кимфуса Абэ (安部公房). Ол 1962 жылы жазған «Құмдағы әйел» романымен әйгілі, бұл роман 1964 жылы Хироси Тешигахараның сыйлыққа ие болған фильміне негіз болды. Абэнің модернистік көзқарасы және қазіргі қоғамдағы жеке тұлғаларды бейнелейтін түс көру сияқты, көбінесе қорқынышты зерттеулері үшін оны Франц Кафкамен салыстырады.

Өмірбаян

Абе 1924 жылғы 7 наурызда Токиодағы Кита қаласында дүниеге келді. Оның анасы Хоккайдода өскен, ал ол Маньчжурияда балалық шағын өткізді. Бұл үштік шығу тегі Абеге үлкен әсер етті, ол 1978 жылғы сұхбатында Нэнси Шилдске: «Мен, негізінен, туған жері жоқ адаммын» деді. Соғыстан кейінгі кезеңде Абедің зиялы пацифисттік ұстанымы оны Жапон Коммунистік партиясына қосылуға итерді, онда ол Токионың кедей аудандарындағы жұмысшыларды ұйымдастырумен айналысты. 1951 жылы Акутагава сыйлығын алғаннан кейін, Абе Коммунистік партияның ережелері мен шектеулерін сезіне бастады, сонымен қатар «социалистік реализм» жанрында мағыналы көркем туындылар жасау мүмкін бе екендігіне күмәнданды. Келесі жылы Абе Кеңес Одағының 20-шы съезіне қатысу үшін Шығыс Еуропаға сапар шекті. Ол онда көп қызығушылық таба алмады, бірақ өнер оған демеу болды. Ол Кафканың Прагадағы үйінде болды, Рилке мен Карел Чапекті оқыды, өзіне үлгі-өнеге еткен Лу Сюнь туралы ойлармен шұғылданды және Брнодағы Маяковскийдің пьесасы оған әсер етті. Кейін ол наразылық тақырыбында «Тастар сөйлейтін күн» атты пьеса жазды, ол 1960 және 1961 жылдары Жапония мен Қытайда бірнеше рет қойылды. 1961 жылдың жазында Абе басқа авторлармен бірге Коммунистік партияның мәдени саясатын сынады. Келесі жылы ол партиядан күштеп шығарылды. Оның саяси қызметі 1967 жылы өзі, Юкио Мисима, Ясунари Кавабата және Джун Ишикава жариялаған мәлімдемемен аяқталды, онда Коммунистік Қытайдағы жазушылар, суретшілер мен зиялыларға қатысты қарапайымдыққа наразылық білдірілді. Маньчжуриядағы тәжірибесі оның шығармашылығына терең ықпал етті, оның туындыларындағы сюрреалистік белгілерге айналған қорқыныш пен ыстық түстерді сіңірді. Мукден туралы естеліктерінде бұл белгілер анық көрінеді: «Шындығында, батпақтың ортасында қоқыс болмауы мүмкін; ол қарғалар болған шығар. Мен кешке батпақтан мыңдаған қарғалардың ұшып шығып, батпақтың бетін ауаға көтеріп салатын сияқты еске аламын». 1960 жылдары ол жапон режиссері Хироси Тешигахарамен «Құдық», «Құмдағы әйел», «Басқа бет», және «Картасы жоқ адам» фильмдерін экранизациялауда жұмыс істеді. «Құмдағы әйел» кеңінен мақтауға ие болды және Абе Жапон Коммунистік партиясынан шығарылғаннан кейін төрт айдан кейін ғана көрсетілді. 1971 жылы ол Токиода «Абе студиясын» – актерлік студияны құрды.

Abe was born on March 7, 1924 in Kita, Tokyo, Japan and grew up in Mukden (now Shenyang) in Manchuria. His mother had been raised in Hokkaido, while he experienced childhood in Manchuria. This triplicate assignment of origin was influential to Abe, who told Nancy Shields in a 1978 interview, "I am essentially a man without a hometown. As the postwar period progressed, Abe's stance as an intellectual pacifist led to his joining the Japanese Communist Party, with which he worked to organize laborers in poor parts of Tokyo. Soon after receiving the Akutagawa Prize in 1951, Abe began to feel the constraints of the Communist Party's rules and regulations alongside doubts about what meaningful artistic works could be created in the genre of "socialist realism." The next year, Abe traveled to Eastern Europe for the 20th Convention of the Soviet Communist Party. He saw little of interest there, but the arts gave him some solace. He visited Kafka's house in Prague, read Rilke and Karel Čapek, reflected on his idol Lu Xun, and was moved by a Mayakovsky play in Brno. He later wrote a play about the protests, The Day the Stones Speak, which was staged several times in Japan and China in 1960 and 1961. In the summer of 1961, Abe joined a group of other authors in criticizing the cultural policies of the Communist Party. He was forcibly expelled from the party the following year. His political activity came to an end in 1967 in the form of a statement published by himself, Yukio Mishima, Yasunari Kawabata, and Jun Ishikawa, protesting the treatment of writers, artists, and intellectuals in Communist China. His experiences in Manchuria were also deeply influential on his writing, imprinting terrors and fever dreams that became surrealist hallmarks of his works. In his recollections of Mukden, these markers are evident: "The fact is, it may not have been trash in the center of the marsh at all; it may have been crows. I do have a memory of thousands of crows flying up from the swamp at dusk, as if the surface of the swamp were being lifted up into the air." In the 1960s, he collaborated with Japanese director Hiroshi Teshigahara on the film adaptations of The Pitfall, Woman in the Dunes, The Face of Another, and The Man Without a Map. Woman in the Dunes received widespread critical acclaim and was released only four months after Abe was expelled from the Japanese Communist Party. In 1971, he founded the Abe Studio, an acting studio in Tokyo.