Кіріспе

Швецияның тарихи провинциясы

Нэрке – Швецияның оңтүстік-орталық бөлігіндегі Свеаланд аймағында орналасқан шведтік дәстүрлі провинция немесе landskap. Солтүстігінде Вестманланд, шығысында Сёдерманланд, оңтүстік-шығысында Эстергётланд, оңтүстік-батысында Вестергётланд және солтүстік-батысында Вермланд жатыр. Нэрке облысының ауданы 4,126 км² және жалпы халқы 208,376 адамды құрайды. Ағылшын тілінде кейде Нэрик (провинцияның көнеше жазылуы) және Нериция (латынша атауы) сөздері де қолданылады.

Геральдика

1560 жылы берілген, ал он жылдай кейін қазіргі түрімен қайта қарастырылған қару. Қаруда герцогтік тәж бейнеленген. Ортасында екі арбалет жебесі бар, себебі арбалет шаруалардың ең сүйікті қаруы болған. Сипаттамасы: "Қызыл түстің арасында төрт күміс гүл және екі алтын жебе, ұштары жоғары қарап, күміс түсті." Нэрке қаруы – 1944 жылы берілген Оребро облысының гербінің құрамдас бөлігінің бірі.

Тарихқа дейінгі дәуір

Скандинавия мифологиясында Нарке өңірінің үш патшасы – Нидуд, Олоф Көзді және Спорснжалл есімдері жиі кездеседі. Нидуд Вейланд-ұста жырларында зұлым патша ретінде бейнеленген, Олаф норвегиялық патша Викарға шайқаста көмектескен, ал Спорснжалл Ингьяльд ІІІ билеушісімен бірге тағы бес кішкентай патшамен бірге өртеліп өлтірілген.

Тарих

Норвегиядан қуылған король Олаф Киелі 1028–1029 жылдары Сигтригпен бірге Наркеде біраз уақыт тұрды, содан кейін Киев Русі мен оның билеушісі Ярослав І Ғалымға аттанды. Олаф провинцияны христиан дініне өткізуді бастаған болуы мүмкін (Нарке мәдениетіне де қараңыз). 1170 жылы Нарке Стрэнгнес диоцезіне қосылды. Шамамен 1200 жылы, Оребро қамалы, өткел арқылы өтетін көпірді (öre – «құмды жағажай», bro – «көпір») және көпірдің оңтүстік жағындағы қалашықты қорғау үшін салынды. Ол көптеген қоршауларға төтеп берді және бұзылмайтын бекініс ретінде танылды. 1316 жылы болашақ әулие Биргитта, Швециядан тыс Нериция ханшайымы ретінде танымал болған, Нарке иесі Ульф Гудмарсонға үйленді, одан сегіз бала дүниеге келді, олардың бірі – Швецияның әулиесі Екатерина болды. 1435 жылы неміс шерифтеріне қарсы халық көтерілісінің көшбасшысы Энгельбрект Энгельбректссонға Оребро қамалы иелік ретінде берілді. Келесі жылы ол өлтірілді. 1525 жылдан 1554 жылға дейін ол Ларс Сиггессон Спарреге тиесілі болды. Кейін 1560 жылдан 1598 жылға дейін герцог Карлға, ал 1611 жылдан 1622 жылға дейін оның ұлы герцог Карл Филипке тиесілі болды. 16-17 ғасырларда аймақта темір өндірілетін бірнеше иеліктер болды. Егіншілік өте аз пайда келтіргендіктен, темір өндірісі және бұқа саудасы шаруалар үшін одан да тартымды болды. Бұқалар Бергслаген және Даларнада сатылды, онда бұқа терісі кен орындарында маңызды тауар болып саналды. 1653 жылы осы жерде «Таң жұлдызы» көтерілісі болды. Бұқалардың көп болуы аяқ киім жасау бизнесінің дамуына да себеп болды және ол 20 ғасырдың ортасына дейін Наркедегі маңызды өнеркәсіп саласы болды. Нарке соғысқа дайын шаруаларымен танымал болды, ал 1560 жылы король Густав Васаның қорымдық рәсіміне арналған провинцияның гербі берілген кезде екі арбалет оғы орталық символ ретінде бейнеленді. Арбалет шаруалардың сүйікті қаруы болды. Наркеде көптеген ежелгі қамалдар бар. Ең маңыздысы және жақсы сақталғаны Тарстадағы Скьоллерстада орналасқан. 16-17 ғасырларда, сондай-ақ кейінгі уақыттарда да Нарке герцогы атағы қолданыста болды.

Мәдениет

Нарке провинциясында 5200 ежелгі орта ғасырлық ескерткіштер бар.

Спорт

Облыстағы футболды Örebro Läns Fotbollförbund басқарады. Мұзды хоккей де танымал, оның ішінде Örebro HK және бандіде Örebro SK.