Кіріспе

Швецияның тарихи провинциясы Ангерманланд ( немесе ) – Швецияның солтүстік бөлігіндегі тарихи провинция (landskap). Ол (солтүстіктен бастап сағат тілі бойынша) швед Лапландиясымен, Вестерботтенмен, Ботния шығанағымен, Медельпадпен және Ямтландпен шектеседі. Атауы көне норвег тіліндегі "anger" сөзінен шыққан, ол "терең фиорд" дегенді білдіреді және Ангерман өзенінің (Ångermanälven) терең сағасына сілтеме жасайды. Бұрынғы кезде провинция ортағасырлық латын тілінде Ангерманния деп белгілі болған.

Әкімшілік

Швецияның дәстүрлі провинциялары мәдени және тарихи маңыздылығын сақтап тұрғанымен, енді әкімшілік немесе саяси бірліктер ретінде танылмайды. Аңгерманландтың орталық аймақтары бүгінгі күндегі Вестерноррланд облысында орналасқан, ал дәстүрлі провинцияның қалған бөлігі Вестерботтен және Жемтланд облыстарының құрамына кіреді.

Геральдика

Аңгерман елінің гербінің геральдикалық сипаттамасы: Көк түсті фонға күміс түсті үш бұқа балығы, қанаты қызыл, ортаңғысы қарсы жүзуде. Бұл геральдикалық мағынасы – өзендерде бұқа балығына шағын орын бар, яғни әрбір бір балық өзенге жүзе қалғанда, екі балық теңізге жүзеді. Шотландиядағы Пиблз қаласының да осыған ұқсас гербі бар, ұқсас геральдикалық контекстпен, бірақ қызыл фонмен. Аңгерман елінің гербі, бұқа балығының аулауы мен өңделуі тарихи түрде маңызды болған Халанд округіндегі Лахольм және Англиядағы Темза бойындағы Кингстон Корольдік қаласының гербтерінен өзгеше, олардың әрқайсысы да үш бұқа балығын бейнелейді.

География

Ангерманланд – Швецияның алтыншы ірі провинциясы, ауданы шамамен 19 800 км² , оның 1000 км² - су жатады. Ангерманландтың батыс бөлігінің табиғатына Ангерман өзенінің үлкен әсері бар. Провинцияның топырағы көбінесе өңдеуге жарамсыз болғанымен, Ангерман өзенінің жанындағы аймақтарда егін шаруашылығы жүргізіледі. Ангерманландтың жағалауы таулы келеді және көптеген тік аралдармен, терең шығанақтармен және фьордтармен, соның ішінде Ангерман өзенінің сағасымен кең аралдарға ие. Ландшафт әдетте көркем деп есептеледі, әсіресе Ангерман өзені төңірегіндегі тығыз орманды Адален аймағында. Ландшафт әртүрлі: аңғарлар, таулар және батпақтар кездеседі. Бүгінде ең ірі қала – жағалауда орналасқан, 33 000 тұрғыны бар Орнскольдсвик. Одан кейін 18 000 тұрғыны бар Хэрнёсанд қаласы келеді.

Тарих

Аңгерманланд алғаш рет 1170 жылы «Норвегия тарихында» «Ангариуам» деп есімдерін табады. Оның 12-шы ғасырда дінге кіргені саналады, себебі 11-шы ғасырда бірнеше рун тастары орнатылған. Виталий ағайынды қарақшылар 1398 жылы Стайрешольм бекінісін қоршап алып, Норрландтың барлық жағалауын басып алды. Бірақ 1434 жылы жергілікті тұрғындар Энгельбрект көтерілісі кезінде Стайрешольм бекінісін қиратты. 1490 жылы Аңгерманланд, Алир, Сундед, Норданстиг және Медельпад аймақтары Сторхелсингланд құрамына кірді. 1585 жылы Хернёсанд қала мәртебесін алды. 1721 жылы Ресей императорлық флоттың шабуылынан Хернёсанд толығымен өртенді. 1931 жылы Адален оқиғасында төрт наразы және бір жаяу жүргінші атып өлтірілді. Осының нәтижесінде әскери полицияның функциялары мемлекеттік полицияға берілді. Төменгі Норрланд 2005 жылы алғашқы университетін алды, ол кезде Митхёшколан Орта Швеция университетіне (Mittuniversitetet) айналды. Университеттің оқу бағдарламалары төрт қалада жүзеге асырылады: Хернёсанд, Сундсвалль, Ёрншёльдсвик және Эстерсунд.

Тарихи әкімшілік

Ангерманланд тарихи түрде жарғылық қалалар мен округтерге бөлінген.

Спорт

Облыстағы футбол Ångermanlands Fotbollförbund тарапынан басқарылады. Мұзды хоккей де танымал, әсіресе Modo Hockey клубы.