Кіріспе

Оттан қорқу – оттан қорқыныш, егер ол қалыпты деңгейден асып кетсе, иррационалды саналады. Бұл фобия көне және бастапқы, шамасы адамзат отты жаратқаннан бері пайда болған. Әдетте, адамның отқа түсінікті реакциясымен байланысты, ал басқа жануарлардың оттан қорқуы пирофобия деп қарастырылмайды, себебі олардың оттың мақсатын, жалпы қауіптен басқа, түсіне алмайды деп есептеледі.

Белгілері мен симптомдары

От немесе түтінге куә болған кезде (өрт қауіпті болмаса да, мысалы, шам), жанында өрт болуы мүмкін деп күдіктенгенде немесе (кейбір жағдайларда) өртті көзге елестеткенде, пирофобиясы бар адамдар қорқыныш пен үрейдің әдеттегі психологиялық және физиологиялық белгілерін көрсетеді: күрт стресс, жүрек соғысының жеделдеуі, тыныс алудың қиындауы, кеудеде қысыңқылық сезіну, тершеңдеу, жүрек ауруы, дірілдеу, ауыздың құрғауы, дәретханаға шұғыл түрде қажеттілік сезіну, бас айналу және/немесе есінен тану. Пирофобиясы бар адам өрттен қашуға тырысуы мүмкін, сондай-ақ өрт болуы мүмкін жағдайлардан (мысалы, барбекю немесе костер сияқты) қашып жүруге тырысады. Пирофобияның ауырлығы жеңіл мазасыздықтан бастап адамның күнделікті өміріне кедерлес келуге дейін жетеді.

Себептер

Пирофобияның ең көп таралған себебі – оттың өмір қауіпсіздігіне төндіретін мүмкін қауіп (жануарлар үшін де осыған ұқсас). Дегенмен, пирофобиясы күшті адамдар тіпті кішкентай, бақыланатын отқа – мысалы, каминге, костерге немесе тұтандырылған шамға жақындаса алмайды немесе көтере алмайды. Көп жағдайда, бала кезінде отпен байланысты болған жағымсыз тәжірибе осы жағдайды тудыруы мүмкін.

Емдеу

Экспозициялық терапия – пирофобияны емдеудің ең көп қолданылатын тәсілі. Бұл әдіс науқастарға отты көлемі бойынша арттыра отырып көрсетуді қамтиды, жаққан темекіден бастап пешке немесе мангалдың жалысына дейін. Емдеудің тағы бір тәсілі – әңгімелесу терапиясы, онда науқас терапевтке осы қорқыныштың себебін айтады. Бұл науқасты сабырландырып, бақыланатын оттан сескенуін азайтуға көмектеседі. Адамдар пирофобиямен күресіп жүрген басқа адамдармен араласып, қорқынышқа себеп болған тәжірибелерін бөлісу арқылы пирофобияны жеңілдете алады. Сондай-ақ, пирофобияны гипноз арқылы емдеу мүмкін. Пирофобиямен ауыратын адамдарды емдеу үшін дәрі-дәрмектерді де қолдануға болады, бірақ олардың жанама әсерлері болғандықтан, бұл әдіс кеңінен ұсынылмайды.