Кіріспе
Лиммат – Швейцариядағы өзен. Өзен Цюрих көлінен шығып, Цюрих қаласының оңтүстік бөлігінде басталады. Цюрихтен солтүстік-батысқа қарай ағып, тағы 35 шақырымға созылып, Ааре өзеніне қосылады. Қосылатын жері Брюгг қалашығының солтүстігінде, Реусс өзені құятын жерге жақын орналасқан. Цюрихтен төмен ағатын Лиммат аңғарындағы ірі қалалар – Диэтикон, Веттинген және Баден. Оның негізгі салалары – Цюрих көлі арқылы келген Линт, Цюрихтегі Силь және Диэтикондағы Реппиш. Гидронимі алғаш рет 8-шы ғасырда Lindimacus деп тіркелген. Ол галл тілінен шыққан, *lindo сөзі "көл" (уэльс тілінде llyn), ал *magos сөзі "жайлау" (уэльс тілінде maes) мағынасын білдіреді, сондықтан бұл атау бастапқыда Линт құрған жазықтың аты болған болуы мүмкін.
The Limmat is a river in Switzerland. The river commences at the outfall of Lake Zurich, in the southern part of the city of Zürich. From Zürich it flows in a northwesterly direction, continuing a further 35 km it reaches the river Aare. The confluence is located north of the small town of Brugg and shortly after the mouth of the Reuss. The main towns along the Limmat Valley downstream of Zürich are Dietikon, Wettingen, and Baden. Its main tributaries are the Linth, via Lake Zurich, the Sihl, in Zürich, and the Reppisch, in Dietikon. The hydronym is first attested in the 8th century, as Lindimacus. It is of Gaulish origin, from *lindo "lake" (Welsh llyn) and *magos "plain" (Welsh maes), and was thus presumably in origin the name of the plain formed by the Linth.
Электр энергиясын өндіру
Швейцарияның көптеген өзендері сияқты, Лиммат та су электр энергиясын өндіру үшін кеңінен пайдаланылады: оның бойында кем дегенде он су электр станциясы оның төмендігін пайдаланады. Олардың ішінде:
Станция | Қуаты (МВт) | Орналасқан жері | Географиялық координаттар
---|---|---|---
Ауэ электр станциясы | 3.9 | Баден |
Диэтикон электр станциясы | 2.6 | Диэтикон |
Хёнгг электр станциясы | 1 | Цюрих |
Каппелерхоф электр станциясы | 4 | Цюрих |
Шифмюле электр станциясы | 26 | Веттинген |
Навигация
Тарихи тұрғыдан алғанда, Лиммат маңызды кеме қатынасы жолы болған. Он екінші және он үшінші ғасырларда Цюрихтен Кобленцке дейінгі саяхаттар тіркелген. 1447 жылы император Фредерик III Цюрихке Лиммат және Рейн өзендерінде еркін жүзу құқығын берді. Ағыстың күшіне байланысты, кемелер әдетте тек төмен ағысқа қарай жүретін, ал баржалар келген жерде сатылатын. Бүгінде Лиммат өзенінің көп бөлігінде тек шағын кемелермен ғана жүзуге болады, көптеген гидроэлектр станциялары қайық көтергіштерін қамтиды. Өзенде қолданылатын кеменің дәстүрлі түрі – Weidling, әдетте ұзын, жазық түбі бар кеме. Цюрихтің орталығынан өтетін өзеннің ең жоғарғы бөлігі, төменгі көпірлермен шектелгенімен, ірі кемелермен жүзуге мүмкіндік береді. Өзеннің осы бөлігінде Zürichsee Schifffahrtsgesellschaft (Зюрих көлінің кеме қатынасы компаниясы) Landesmuseum-нен Зюрих көліне дейін төмен профильді моторлы қайықтармен Limmat кеме қызметін жүзеге асырады.
Мәдени мұра
Цюрих көлі мен Лиммат өзені арасындағы батпақ жерде, Цюрих қаласындағы Зехселёйтенплац алаңының төңірегіндегі шағын аралдар мен жарты аралдарда орналасқан Цюрих көліндегі тарихқа дейінгі үйлер Линт және Йона өзендерінің кейдегі су тасқынынан қорғану үшін қазықтарға орнатылған. Цюрих–Энге Альпенкуай Цюрих қаласының Энге ауданындағы Цюрих көлінің жағасында орналасқан. Ол Лимматтың құйылысындағы жарты арал немесе арал болған Клейнер Хафнер және Гроссер Хафнер елді мекендерімен көршілес болды, Цюрих қаласының шамамен ауданында. Бұл елді мекен Альп таулары айналасындағы тарихқа дейінгі үйлердің ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұралық орнына кіретін 56 швейцариялық нысандардың бірі болып табылады, сонымен қатар Швейцарияның ұлттық және аймақтық маңызы бар мәдени мүліктерінің тізіміне "Класс объектісі" ретінде енгізілген.