Кіріспе
1856 жылы жазылған Харриет Бичер Стоудың "Дред: Ұлы Күнгірт Батпақтың хикаясы" романы – американдық автор Харриет Бичер Стоудың екінші танымал романы. Ол алғаш рет 1856 жылы Филипс, Сэмпсон және Компания баспасынан екі томдық болып жарық көрді. Бұл роман бұрынғы, одан да әйгілі "Том ағаның қорасы" романынан бастапқыда жақсы сатылым көрсеткенімен, соңында одан аз танымал болды. "Дред" роман көбірек құжаттамалық сипатқа ие болса, "Том ағаның қорасы" романындағы кейіпкерлер әлдеқайда күшті болды.
Dred: A Tale of the Great Dismal Swamp is the second popular novel from American author Harriet Beecher Stowe. It was first published in two volumes by Phillips, Sampson and Company in 1856. Although it enjoyed better initial sales than her previous, and more famous, novel Uncle Tom's Cabin, it was ultimately less popular. Dred was of a more documentary nature whereas Uncle Tom's Cabin had much stronger characters.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
"Дред" – Нина Гордонның тарихы, ол Оңтүстіктегі ірі плантацияның мұрагері, ал оның жері тез құнсызданып бара жатыр. Нинаның құлы Гарри оны тиімді басқарады, ол Нинаның ағасы Том Гордонмен, маскүнем, қатыгез құл иесімен қатыгез бәсекелестікке түседі. Нина – ойсыз, жас қыз, ол бірнеше күйеуге талапкерлік жасайды, соңында Клейтон есімді адаммен отбасын құрады. Клейтон әлеуметтік және діни көзқарастары либералды, өте идеалистік, және қарапайым, өмірге жақын, бойжеткен қарындасы Анн бар. Гарриден басқа (Нинаның плантациясын басқарумен қатар, жасырын түрде оның және Томның жартылай бауыры), құл кейіпкерлерінің арасында шын ниетпен христиан Милли (әдетте Нинаның тәтесі Несбиттің меншігі) және әзілкеш Томтит бар. Сонымен қатар, жалғыз құлы бар кедей ақ отбасы да бар, ол – Қарт Тиф. "Дред" – осы туындының атауындағы кейіпкер, ол Ұлы Қараңғы батпақтағы бостандыққа шыққан құлдардың бірі, Ұлы Қараңғы батпақта тұрып, құлдықтың зұлымдықтары үшін ашулы және қатыгез кек алуды уағыздайды және құл аулаушылардың итінен қашқандарды құтқарады.
Негізгі тақырыптар
Стоудың алғашқы шығармасына деген реакция оның құлдыққа қарсы екінші романына зор әсер етті. "Том ағаның қабылдасы" романы құлдықты жоюшылар мен афроамерикалық авторлар тарапынан Том ағаның пассивті қаһармандығы мен құлдыққа шешім ретінде отарлауды қолдауы үшін сынға ұшырады. "Дред" романы керісінше, америкалық революцияның мұрагері ретінде емес, елден қуылмалы проблема ретінде бейнеленген қара революционер кейіпкерін таныстырады. Осылайша, "Дред" романын афроамерикалық әдеби дәстүрге, сондай-ақ сентименталды романның саяси қайта қаралымы ретінде қарастыруға болады (Дэвид Уокердің "Шақыруы" (1829) және Фредерик Дугластың "Батыр құл" (1852) еңбектерін қараңыз). "Дред" кейіпкерінің өзі Дэнни Весси мен Нат Тернердің біріктірілген бейнесі. Стоу романға Нат Тернердің әйгілі мойындамаларының көшірмесін қосымша ретінде енгізді. Көбінесе назардан тыс қалған қосымша сюжет желісінде судья Клейтонның құлдықты қолдайтын пікірін білдіруі бар, ол Кораның құлы Миллиге шабуыл жасаған адамды жауапкершіліктен босатады. Бұл судья заң бойынша көмек көрсетуге құқылы емес еді; бұл Стоудың заң мен судьялар – және діни көшбасшылар да – құлдықты жоюға көмектеседі деп күтуге болмайтындығына сенуімен үйлеседі. Құлдыққа қарсы күрестің құралы заң үстемдігі емес, адамгершілік сезімдер болды. Роман құлдардың қауымдастықтарының батпақ аймақтарында ұзақ уақыт бойы тірі қалуының тарихи контексінде де қызығушылық тудырады. Батпақтар құлдардың жасырыну орны болғандықтан, әсіресе оңтүстікте тыйым салынған орынға айналды.