Кіріспе

Доггер жағалауы шайқасы – 1915 жылғы 24 қаңтарда Солтүстік теңіздегі Доггер жағалауы маңында Ұлыбританияның Ұлы флоты мен Германияның Кайзерлік теңіз флотының эскадрильялары арасында болған Бірінші дүниежүзілік соғыстың теңіз шайқасы. Британдықтар неміс сымсыз хабарларын ұстап, шифрларын бұзып, неміс шабуыл жасау тобының Доггер жағалауына бет алғанын алдын ала білді. Ұлы флоттың кемелері шабуылшыларды тоқтату үшін ілгері жылды. Британдықтар неміс эскадрильясын, олар кішкентай және баяу болғандықтан, күтпеген жерден шабуылдады, ал немістер үйіне қарай қашты. Бірнеше сағатқа созылған қуып жете беру кезінде британдықтар немістерді қуып жетіп, алыстан оқ атып ұрысты. Британдықтар немістердің соңғы кемесін мүгедек қалдырды, ал немістер британдық флагманды істен шығарды. Нақты емес сигналдар салдарынан, қалған британдық кемелер Блюхерді батыру үшін қуып жете беруді тоқтатты; кеме батқан кезде неміс эскадрильясының қалған бөлігі қашып үлкерді. Неміс эскадрильясы портқа қайтып келді, кейбір кемелеріне күрделі жөндеу қажет болды. Lion кемесі портқа оралды, бірақ бірнеше ай бойы істен шықты. Британдықтар кемелерді жоғалтпады және жаза тапқандардың саны аз болды, ал немістер Блюхерді және оның экипажының көп бөлігін жоғалтты. Британдықтардың жеңісінен кейін екі флот та нашар шешім қабылдаған офицерлерді ауыстырды және шайқаста байқалған кемшіліктерге байланысты жабдықтар мен процедураларды өзгертті.

40-шы бөлме

1914 жылға дейін халықаралық байланыс теңіз астындағы кабельдер арқылы жүзеге асырылды, олардың көп бөлігі британдық бақылауда болды. 1914 жылдың тамызында Ұлыбритания Германияға ұлтхат таратқаннан кейін бірнеше сағат өткен соң, британдықтар неміс кабельдерін кесіп тастады. Неміс хабарламаларын тек сымсыз байланыс арқылы, мазмұнын жасыру үшін шифрларды қолдана отырып жіберуге болады. «Signalbuch der Kaiserlichen Marine» (SKM) 1914 жылдың 26 тамызында Балтық теңізінде қарап қалған неміс жеңіл крейсерінен қолға түсті. 11 тамызда Мельбурн қаласының жанында австралиялық-неміс бу пароходы «Хобарт» ұсталды, және неміс теңіз күштері сауда кемелерімен және Ашық теңіз флотымен байланыс үшін қолданған «Handelsverkehrsbuch» (HVB) код кітабы тәркіленді. Кітаптың бір данасы қазан айының соңында ең жылдам бу пароходымен Англияға жіберілді. Тексель шайқасы кезінде (17 қазан) неміс эсминецінің командирі кеме батып бара жатқанда, құпия құжаттарын қорғасынмен қапталған сандыққа лақтырып жіберді, бірақ 30 қарашада британдық траулер сол сандықты судан шығарды. 40-шы бөлім Император теңіз флотының флаг-офицерлері әдетте қолданған «Verkehrsbuch» (VB) код кітабының көшірмесін алды. Адмиралтействоның барлау бөлімінің директоры, контр-адмирал Генри Оливер, неміс сигналдарын шифрлау үшін академиялық ортадан криптографтарды тартып, неміс кемелерінен алынған мүмкіндіктерді пайдалана отырып, кодты бұзу ұйымын құрды. Бастапқыда криптоанализшілердің теңіз ісіндегі тәжірибесіздігі материалды түсінуде қателіктерге әкелді. Бұл тәжірибесіздік Оливерді басқа бөлімдерге берілетін ақпарат туралы жеке шешімдер қабылдауға мәжбүр етті, олардың көпшілігі, әсіресе Операциялық бөлім, 40-шы бөлімнің құндылығына күмәнді қарады. Тәжірибелі теңіз офицері, командир У.У. Хоуптың тағайындалуы азаматтық мамандардың түсінігіндегі кемшіліктердің көп бөлігін жойды. 14 қазанда Оливер Теңіз соғыс штабының бастығы болды, бірақ 40-шы бөлімді феодалдық иелік ретінде қарастыра берді және Адмиралтействоның бірінші лорды Уинстон Черчилльдің айналасындағы офицерлердің бейресми тобы үшін ақпарат көзі ретінде пайдаланды, олар шифрланған хабарламаларды алды, бірақ оларды тиімді пайдалану үшін жеткілікті өкілеттікке ие болмады. Неміс кемелері әр түн сайын өздерінің орналасқан жерін сымсыз хабарлауға міндетті болды, ал шығыс жағалаудағы британдық тыңдау бекеттері кемелердің орналасқан жерін анықтау үшін қиылыс координаттарын анықтады. Бұл сигналдық барлау британдықтарға Солтүстік теңізде бос қорғаныс патрульдерін және іздеу-жою операцияларын қажет етпеуге мүмкіндік берді, соның салдарынан отынды үнемдеп, уақытты оқу мен техникалық қызмет көрсетуге жұмсады. Адмиралтейство сонымен қатар неміс әскерлерінің құрамын анықтады және кемелердің орналасуын қадағалады, бұл оларға шабуыл жасауға артықшылық берді. Адмиралтействода тиісті соғыс штабының болмауы және 40-шы бөлім, Оливер және операциялық штаб арасындағы нашар байланыс 1915 жылы осы артықшылықтың тиімсіз пайдаланылуына әкелді; бұл мәселе 1917 жылға дейін шешілмеді. Неміс кемелері теңізге шыққанда, 40-шы бөлімнен алынған ақпаратты жылдам жеткізу қажет болды, бірақ Оливерге тапсыру қиын болды және ол барлық шифрларды жүйелі түрде бермейді; теңіздегі командирлерге тек Адмиралтейство қажет деп ойлаған ақпарат ғана берілді. Ақпарат Ұлы флотқа кешігіп, толық емес немесе қате түсіндірілуі мүмкін. Джеллико декрипттеу бөлімін теңізге алып кетуді сұрағанда, қауіпсіздік себептерімен одан бас тартты.

Неміс шабуылы

1914 жылы Хелиголанд шығанағындағы шайқаста британдықтардың жемістілігінен кейін, неміс Ашық теңіз флоты (HSF) портында қалып қойды. HSF бас қолбасшысы адмирал Фридрих фон Ингеноль Англияның шығыс жағалауындағы Скарборо, Хартлпул және Уитби қалаларына шабуыл жасауды жоспарлады. I Скаутингтік тобы (адмирал Франц фон Хиппер) – үш шайқас крейсерінен тұратын ұрыс крейсерлері эскадрильясы және көптеген бронекрейсерлер, сонымен қатар жеңіл крейсерлер мен эсминецтермен қолдау көрсетілді. Гиппер 1914 жылғы 16 желтоқсанда сағат 08:00-де атыс ашты, нәтижесінде 108 бейбіт тұрғын қаза тауып, 525-і жарақат алды. Неміс әскери кемелері британдық жағалауға осылайша жақын келіп, жағалаудағы қалаларды жазасыз атқылауы британдық қоғам мен саяси пікірдің наразылығын тудырды; британдық теңіз күштері шабуылдарды тоқтатуға және шабуыл жасаған эскадрильяны ұстауға күш жеткізбеді. Британдық флот теңізге шықты, бірақ неміс кемелері дауылды теңізде және нашар көріну жағдайында, британдық байланыс жүйесіндегі ақаулардың көмегімен қашып кетті. Немістер 17 ғасырдан бері Ұлыбританияға жасаған алғашқы сәтті шабуылды жүзеге асырды және ешқандай шығынға ұшырамады. Алайда, Ингеноль өзінің шабуылдық көзқарасымен осы мүмкіндікті жасағанына қарамастан, Корольдік теңіз күштеріне жеңіліс сыйлау мүмкіндігін пайдаланбағаны үшін теріс бағаланды.

Ұлыбританияның қарсы әрекеті

Британдықтар шабуылға жол берді және жұртшылыққа таңқалғандай болды (декодталған сымсыз хабарламалар арқылы алдын ала ескертілген) және кейін Германияға қайтып бара жатқан неміс шабуылдаушы күшін батыра алмады. 1921 жылы ресми тарихшы Джулиан Корбет жазғандай, британдықтар ықтимал апаттан құтылып қалды, өйткені британдық 1-ші шайқас крейсерлік эскадрильясы (вице-адмирал сэр Дэвид Битти) 2-ші шайқас эскадрильясының (вице-адмирал сэр Джордж Варрендер) қолдауынан айырылды, және шабуылдаушы күшпен байланыс орната алмады. Британдықтардың ең үлкен сәтсіздігі – 40-шы бөлмедегі кодты бұзушылар (Сэр Альфред Юинг) берген барлауды пайдаланудағы кемшіліктер болды, олар британдықтарды шабуыл туралы хабардар еткен еді. Кейбір декодталған хабарлар британдық теңіз командирлеріне екі сағаттан кейін жетті, сол кезде олар ескірген немесе жаңылыстыратын болды. Немец флотының (HSF) теңізге шыққаны туралы хабар соншалықты кеш жеткізілді, британдық командирлер немістер қайтып келе жатқанда жол үстінде деп ойлады. Теңізде Битти екіұшты сигналдар жіберді және кейбір командирлер өздерінің бастамашылық танытпады. 30 желтоқсанда Үйдегі флоттың қолбасшысы адмирал сэр Джон Джеллико офицерлерге неміс кемелерімен байланыста болған кезде, жергілікті жағдайды білмейтін командирлердің бұйрықтарын ұсыныс ретінде қарастыруға бұйрық берді, бірақ тактикалық басқаруды тым орталықсыздандырудан сескенгендіктен, кемелердің құрамын жеңілдету туралы Адмиралтействоның ұсыныстарын қабылдамады.

Германияның жоспары

Хиппер британдықтардың HSF-тің бұрынғы операциялары туралы алдын ала ескертуді неміс флотының қозғалысын бақылау үшін неміс шығанағы мен Доггер жағалауы маңында жұмыс істейтін британдық және голландтық балық аулау кемелерімен араласатын тыңшылық кемелерінен алған деп күдіктенді. Хиппер Доггер жағалауы ағылшын жағалауына дейінгі қысқа жолдың ортасында орналасқандықтан, траулерден берілген сигналдың британдықтарға жетіп, британдық тізімді крейсерлеріне неміс шабуылын, әсіресе кері қайтар жолда тоқтатуға уақыт бере алатынын есептеді. Гиппер неміс кемелеріне іздеу және тәркілеу ережелерін қатаң түрде сақтауға бұйрық берді, балық аулау қайықтары іздеу үшін Куксхавенге әкелінді. Англия жағалауына жасалған шабуылдың сәтті аяқталуына қуанған адмирал Хиппер Доггер жағалауындағы британдық балық аулау флотына шабуыл жасауды жоспарлады. Соғыс басталғаннан бері неміс флотының құрамы кеңейді, соның ішінде , , және 3-ші ұрыс эскадрильясының және жаңа соғыс кемелерінің құрамына қосылды. Хиппердің мақсаты – жағалауды британдық балық аулау кемелерінен және күмәнді бейтарап кемелерден тазалау, сондай-ақ аймақтағы кез келген шағын британдық соғыс кемелеріне шабуыл жасау болды, ал HSF ұрыс крейсерлерінің кері қайтуын қамтамасыз ететін. Операцияның шектеулі сипаты 10 қаңтарда кайзердің Ашық теңіз флотының операцияларына салған тыйымын сақтады. HSF-ті сақтап қалу саясаты шеңберінде сәл агрессивті стратегияға рұқсат берілді, онда флот алға жылжыған британдық күштерді оқшаулап жоюға тырысуға немесе күштірек болған жағдайда Ұлы флотқа шабуыл жасауға мүмкіндік берді. 19 қаңтарда Бетти неміс шығанағының батысындағы аймақты барлап, оны неміс ұшағы байқады. Доггер жағалауындағы барлау және британдық белсенділік Ингенолға Хиппер мен I барлау тобына аймақты зерттеуге және онда кездесетін жеңіл күштерді күтпеген шабуылмен жоюға бұйрық беруге әкелді. I барлау тобына Seydlitz (флагмандық кеме), Moltke, Derfflinger және Blucher бронекрейсерлері, төрт жеңіл крейсер және он сегіз эсминец кірді.

Британдық жоспар

1915 жылғы 23 қаңтарда Джейд өзеніндегі неміс кемелерінен түскен сымсыз хабарламалар 40-шы бөлмеде ұсталды және дешифрленді, бұл британдықтарды Доггер Бангіне дейін күшпен шабуыл жасап келе жатқан неміс күштері туралы ескертті. Адмиралтействода Уилсон, Оливер және Черчилль немістерді басым күшпен қарсы алу жоспарын жасады. 24 қаңтарда сағат 07:00-де Доггер Бангінің солтүстігінде және Хелиголандтың батысында кездесу белгіленді. Соғыс крейсерлері 1-ші соғыс крейсерлер эскадрильясын (Бити) құрады, оған Lion (бас штаб-кеме), Tiger және Princess Royal кірді. Жаңа 2-ші соғыс крейсерлер эскадрильясы (контр-адмирал Гордон Мурдың орынбасары) флагманы ретінде «Жаңа Зеландия» және «Бейіртпелі» кемелерін алды. Харвич күштері (комодор Реджинальд Тирвитт) Харвичтен үш жеңіл крейсер және 35 эсминецпен 24 қаңтарда сағат 07:00-де соғыс крейсерлерімен кездесу үшін шықты. Шығыс жағалауын қорғау және алыстан қолдау көрсету үшін 3-ші крейсерлік эскадрилья және 3-ші ұрыс эскадрильясының жеті «пре-дредноут» (адмирал Эдвард Иден Брэдфорд) Розиттен Солтүстік теңіздегі белгілі бір аймаққа жөнелтілді, егер неміс күштері солтүстікке қарай жылса, олар оларды бөліп тастауға мүмкіндік алатын еді. Ұлы флот 23 қаңтарда сағат 21:00-де Скападан шығып, Солтүстік теңіздің оңтүстік бөлігін тазалауға кірісті, бірақ 24 қаңтар түстен кейін ғана оқиға орнына жете алатыны күтілді. Неміс күштері шығып кеткеннен кейін көп ұзамай, 1-ші жеңіл крейсерлік эскадрилья (комодор Уильям Гудоноф) және соғыс крейсерлері Розиттен оңтүстікке қарай бет алды. 24 қаңтарда сағат 07:05-те, ашық күні, жақсы көріну болғанда, олар Доггер Бангінде неміс күзету кемелерімен кездесті.

24 қаңтар

Үлкен күштің жақындап келе жатқанын көріп, Хиппер 07:35-те оңтүстік-шығысқа қашып құтылу үшін бет алды, бірақ шайқас крейсерлері баяу броньды крейсер «Блюхер» мен көмірмен жабдықталған торпедалық қайықтар ұстаған неміс эскадрильясынан жылдам болды. 08:00-ге дейін неміс крейсерлері «Лайоннан» көрінді, бірақ британдық 2-ші шайқас крейсерлік эскадрильясының ескі крейсерлері 1-ші шайқас крейсерлік эскадрильядан артта қалды. Неміс кемелерін арттан және оң жақтан қуып, британдық кемелер біртіндеп жақындап келді, кейбіреулері жылдамдықты жетіп, оқ-дәрімен қапталды. Бетти осы бағыттан жақындауды таңдады, себебі басым жел британдық кемелердің түтінін таратып, оларға неміс кемелерін жақсы көруге мүмкіндік берді, ал неміс артиллериялықтары британдық кемелерге қарай өркендері мен қару түтінінен ішінара соқыр болды. «Лайон» 08:52-де атысты бастады, ал басқа британдық кемелер олардың қашықтығына кіргенде атысты бастады, ал немістер 09:11 дейін жауап бере алмады, себебі олардың қаруларының қашықтығы қысқа болды. Бұрынғы уақытта мұндай алыстан және жылдамдықпен соғысқан кемелер болмаған еді. Екі жаққа да дәлдікпен оқ ату бұрын-соңды болмаған қиындықтар туғызды. Бірақ бірнеше залптан кейін британдық снарядтар «Блюхерді» басып алды. Британдық оттың басым бөлігі майдан шебіндегі «Сейдлиц» және артқы жақтағы «Блюхер» крейсерлеріне бағытталған. Бес британдық кеме төрт неміс кемесіне қарсы тұрғанда, Бетти өзінің екі артқы кемесі – «Нью-Зеланд» пен «Индомитабельді» «Блюхермен» шабуылдауға, ал оның алдыңғы үш кемесі қарсыластарын шабуылдауға бұйрық берді. Жаңа «Тигр» крейсерінің капитаны Генри Пелли екі кеме жетекші неміс кемесіне шоғырлануы керек деп ойлады және «Сейдлицке» шабуыл жасады, бұл «Молткеге» «Лайонға» атыс жасауға мүмкіндік берді. «Тигрдің» атысы тиімсіз болды, өйткені ол «Сейдлицтен» тыс жерде болған кезде, «Лайонның» снарядтарын өздері үшін қате қабылдады. 09:43-те «Сейдлицке» «Лайоннан» снаряд тиді, ол мұнараның арғы жағына еніп, жұмыс камерасында оқ-дәрілердің өртенуіне себепші болды. Өрт басқа бөлмелерге тез таралып, отынның барлық заттарын өртеп, екі артқы мұнараны да құлатты, 165 адам қаза тапты. Тек қана басқарушы офицер Вильгельм Хайдкамптың журналдарды суға батырып, жылдам әрекет етуі «Сейдлицті» кемеге зақым келтіретін журнал жарылысынан құтқарды. Британдық кемелер 10:18 дейін зардап шекпеді, сонда «Дерффлингер» «Лайонға» бірнеше снарядпен соққы беріп, оның қозғалтқыштарына зақым келтіріп, су басуды тудырды; «Лайон» жылдамдығын жоғалтып, артта қалуға бастады. 10:41-де «Лайон» «Сейдлицтегідей» апаттан қашып құтылды, ол кезде неміс снаряды алдыңғы мұнараға тиіп, шағын оқ-дәрі отты қоздырды, бірақ ол жарылыс алдында сөндірілді. Бірнеше минуттан кейін, суға толы «Лайон» кемесі портты қозғалтқышты тоқтатып, жылдамдығын азайтуға мәжбүр болды және жақын арада әрекеттен шықты, 14 рет оқ тигендіктен. 10:30-да «Блюхерге» «Принцесс Рояльдан» снаряд тиді, ол оқ-дәрілердің өртенуіне және қазандық бөлмесіне зақым келтірді. «Блюхер» жылдамдығын азайтып, қалған неміс күшінен артта қалды. Бетти ең баяу кемесі «Индомитабельге» «Блюхерді» ұстап алуға бұйрық берді. Кемелері оқ-дәріден айырылып қалғандықтан, Хиппер үйге жүзуді шешті, мүгедек «Блюхерді» артта қалдырып, қалған кемелерін құтқарып қалды. Неміс эскадрильясының жойылуы британдықтарға 10:54-ке дейін мүмкін болып көрінді, сонда Бетти «Арыстандардың» оң жақтағы бұрышында тұманнан аулақ болу үшін 90° портқа бұрылуға бұйырды (Бұл «перископ» 15 минут бұрын V5 неміс қирауышысынан шығарылған торпеда болуы мүмкін). 11:02-де, мұндай өткір бұрылыс қашықтықты тым кеңейтетінін түсінген Бетти «Курс NE» бұрылысты 45°-қа дейін шектеуге бұйырды, содан кейін «Дұшпанның артқы жағын алыңыз» деп қосты, бұл басқа кемелер, қазір «Лайонды» артта қалдырып, негізгі неміс күшін қуып кету керек деген ниеті. «Лайонның» электр генераторлары жұмыс істемеген кезде, Бетти тек қана флагтарды көтеру арқылы сигнал бере алды және екі сигнал да бір уақытта ұшырылды. «Курс NE» сигналының комбинациясы «Блюхердің» бағыты болып табылды және артқы жақты шабуылға шақыру сигналы Беттидің командасының екіншісі, Жаңа Зеландиядағы контр-адмирал Мур «Блюхерді» жоюға арналған барлық шайқас крейсерлеріне бұйрық ретінде қате түсіндірілді. Британдық крейсерлер неміс эскадрильясын қуып, «Блюхерге» шабуыл жасады, британдық жеңіл крейсерлер мен эсминецтердің көпшілігі де қосылды. Бетти осы түсініспеушілікті түзету үшін Трафальгар шайқасындағы Хорацио Нельсонның «Дұшпанды жақындату» бұйрығын қолданған, бірақ бұл бұйрық сигналдар кітабында жоқ еді және Бетти «Дұшпанға жақындауды» ең жақын балама ретінде таңдады. Бұл сигнал Мурдың кемелеріне жетпеді. Басымдыққа қарамастан, «Блюхер» британдық эсминецін әрекеттен шығарды және өзінің қаруларымен британдық шайқас крейсерлеріне екі оқ тигізді. «Блюхер» шамамен 70 снарядқа ұшырап қирады. «Аретуза» жеңіл крейсерінен екі торпеда тигенде, «Блюхер» 54°25' с.е. және 5°25' б.б. координаталарында аударылып, 13:13-те батып, 792 экипаж мүшесі қаза тапты. Британдық кемелер құтқарушыларды іздеуді бастады, бірақ «Цеппелин L 5» (LZ 28) және неміс гидросамолетінің шағын бомбалармен шабуыл жасауына кедергі келтірді. Зақым келтірілмеді, бірақ британдық кемелер одан әрі әуе шабуылынан аулақ болу үшін жылдамдығын арттырып, кейбір құтқарушыларды артта қалдырды. Осы уақытқа дейін қалған неміс кемелері британдықтардың жете алмайтын қашықтықта болды. «Лайон» қайта оралудың басында жылдамдықты жеткізді, «Индомитабель» сүйемелдеді. Бетти «Лайонды» қорғау үшін эсминецтер флотилиясын қалдырып, қалғандарын неміс шығанағына жіберіп, неміс кемелеріне түнгі шабуыл жасауды ойлады, бірақ «Лайонға» келген зақым көбірек проблема тудырды. Ол үйге қарай басып келе жатып, қазандық су жүйесіне тұзды судың кіргенінен қозғалтқыштарында қосымша проблемалар туды және жылдамдығы төмендеді. «Лайонды» «Индомитабель» сүйреп әкелді, бұл операция екі сағатқа созылды, осы уақытта шайқас крейсерлері су астындағы шабуылдарға өте осал болды. 17:00-де саяхат жалғасты, кемелер ақырында жылдамдықты жеткізіп, Ұлы флот келгенде, Джеллико 13 жеңіл крейсер мен 67 эсминецтен тұратын күзетті күшейтті. Әскери-теңіз министрлігінен немістер түнгі эсминец шабуылын жоспарлап отырғаны туралы хабарлама келді, бірақ екі барлау тобымен бірге болған эсминецтердің отыны аз болды және HSF-мен бірге болғандары тым алыс болды.

25 қаңтар

Lion және Indomitable қозғалтқыштарында ақаулар туғандықтан бір түнге тоқтап, баяулады, ал таңертең олар Форт-Фертке әлі де жетпеді. Эсминецтер суастыға қарсы қорғаныс шебін қайта құрды, ал кемелер түн ортасында Фертке жетті; "Метеор" эсминеці Хамбер өзеніне буксирленді. Lion төрт айға жарамсыз күйге түсті, Фишер зақымды Тайндағы Армстронг зауытында жөндеуді, құрғақ докқа кіргізбей жүргізуге бұйырды, бұл өте қиын және уақытты көп алатын жұмыс болды. Неміс кемелері портқа жетті; "Дерффлингер" 17 ақпанда жөнделді, бірақ "Сейдлицке" құрғақ док қажет болды және ол 1 сәуірге дейін теңізге шығуға дайын болмады.

Талдау

Алғашында немістер «Тигр» кемесінің палубасында болған үлкен өрттен кейін батып кеткенін ойлады, бірақ көп ұзамай бұл шайқастың немістер үшін ауыр жеңіліс екені анық болды. Кайзер Вильгельм II су үстіндегі кемелерге қауіп тудырмау жөнінде бұйрық берді. Ингеноль қызметтен босатылып, орнына адмирал Уго фон Поль тағайындалды. «Сейдлицке» келтірілген зақым оның қорғанысындағы кемшіліктерді және қауіпті оқ-дәрілерді қолдану тәсілдерін көрсетті. Осы кемшіліктердің бір бөлігі 1916 жылғы 31 мамыр – 1 маусымдағы Ютландия шайқасы алдында HSF-де түзетілді. Немістер британдық эскадрильяның таңертең пайда болуын кездейсоқтық деп санамады және оның себебін Джейд-Бейдегі базасының жанындағы тыңшының әрекеттері деп түсіндірді, британдықтар олардың шифрланған сымсыз хабарларын оқып жатқан жоқ. (1920 жылы Шер британдық кемелердің саны операция туралы алдын ала білгенін көрсететінін жазды, бірақ бұл жағдайларға байланысты деп түсіндірді, алайда «басқа себептерді» жоққа шығаруға болмады.) Бити шайқастың бағытын жоғалтты және жеңіске жету мүмкіндігінен айырылғанын мойындады. Адмиралтейство «Дерфлингердің» ауыр зақымдалғанына қате сеніп, кейіннен сондай қорытындыға келді. Ютландия шайқасы британдық броненосецтердің оқ-дәрілердің жарылуы мен оқ-дәрілік қоймаларының жарылуына осал екенін көрсетті, егер оларға тік бұрышпен оқ тисе. Егер Мурдың үш жылдам броненосеці Хиппердің қалған үш кемесін қуғанда (Бити жоспарлағандай, баяу «Индемитабельді» қалдырып), британдықтардың жағдайы нашарлап, жеңіліске ұшырауы мүмкін еді. «Блюхер» неміс кемелерінің көп зақымды көтеру қабілетін көрсетті; Хиппердің қалған барлық кемелері «Блюхерден» үлкен, жылдам, жаңа, қарулы және жақсы қорғалған еді; тек «Сейдлицке» ғана ауыр зақым келген. «Блюхердің» батуынан басқа, немістер британдықтардан үш есе көп соққы берді – 22 ауыр калибрлі оқ, оның 16-сы «Лайонға», ал алтауы «Тигрге» тиді, ал британдықтар жеті оқ тигізді. Шайқас шешуші болмаса да, британдықтардың рухын көтерді. Контр-адмирал Мур тыныш түрде қызметтен алынып, Канар аралдарына жіберілді, ал «Тигр» кемесінің капитаны Генри Пелли «Лайон» зақымдалғанда оны алмастырмағаны үшін кінәлі деп танылды. Ральф Сеймур Биттидің екі бұйрығын бір туға іліп, оларды бірдей оқуға мүмкіндік берді, бірақ ол осыған жауапты болды. Сымсыз байланыстың пайдалануы Адмиралтействодан кемелерді орталықтандырылған түрде басқаруға мүмкіндік берді, бұл оқиға орнындағы адамдардың бастамасын шектеді. Кемелер арасындағы сигналдар әлі де ту арқылы беріліп тұрды, бірақ сигнал кітабына немесе оның авторларының болжамдарына ешқандай өзгеріс енгізілген жоқ. Ютландия шайқасының алғашқы сағаттарында «Лайон» кемесіндегі сигнал беру нашар болды, бұл британдықтар үшін ауыр салдарға әкелді. Броненосецтер отты бөлуді жақсартуға үлгермеді, және Ютландия шайқасында да осындай қателер орын алды.

Шығындар

1929 жылы ресми теңіз тарихшысы Джулиан Корбет «Блюхер» кемесінің 1026 экипаж мүшесінің арасында 792 адамның қаза болғанын, 45-інің жараланғанын, ал 189-ының британдықтар тарапынан құтқарылғанын тіркеді. «Сейдлиц» кемесі 159 адамнан қаза тауып, 33-і жараланды, ал «Колберг» үш адамнан қаза тауып, екеуі жараланды. 1965 жылы Мардер 1000-нан астам неміс теңізшісінің қаза тапқанын немесе тұтқынға алынғанын, ал британдықтардың 50-ден аз адамның қаза тапқанын немесе жарақат алғанын жазды. 2003 жылы Масси неміс тарапынан 951 адамның қаза болғанын және 78 адамның жараланғанын, олардың көпшілігі «Блюхер» кемесінде болғанын жазды; «Сейдлиц» кемесінің екі артқы мұнарасында болған өртте 153 адам қаза тауып, 33 адам жарақат алды. Британдықтар «Блюхер» кемесінен 189 жараланбаған тұтқынды және 45 жарақаттанған адамды құтқарып алды. Британдықтардың қаза тапқандары 15 адамды, ал жарақат алғандары 80 адамды құрады. «Lion» кемесінде екі адам қаза тауып, он бір адам жараланды, олардың көпшілігі А мұнарасының вестибюліне тиген снарядтан зардап шекті. «Tiger» кемесінде 10 адам қаза тауып, 9 адам жараланды, ал «Meteor» кемесінде 4 адам қаза тауып, 2 адам жараланды.

Артиллериялық жазбалар

+Оқ-дәрілік жазбаларОқ-дәрілерАтылған снарядтарНысанаға тиген оқтарАлған зардаптарАрыстан243 × 13.5 inBlücher 1 Дерфлинггер 1 Сейдлиц 216 × 11 және 12 in1 × 8.2 in1 қаза тапты 20 жараланғанТигр355 × 13.5 inBlücher – Дерфлинггер 1 Сейдлиц 26 × 11 және 12 in1 × 8.2 in10 қаза тапты 11 жараланғанПринцесса Рояль271 × 13.5 inBlücher – Дерфлинггер 100Жаңа Зеландия147 × 12 inBlücher —00Индомнитабл134 × 12 inBlücher 81 × 8.3 in0Сейдлиц390 × 11 inАрыстан және Тигр 8,3 × 13.5 in (1 Тигр, 2 Арыстан)159 қаза тапты 33 жараланғанМольтке276 × 11 inАрыстан және Тигр 800Дерфлинггер310 × 12 inАрыстан, Тигр және Принцесса Рояль 5 немесе 63 × 13.5 in (әрқайсысы Арыстан, Тигр және Принцесса Рояль 1-ден)0Блюхер12 × 8.2 inАрыстан 1 Тигр 1 Индомнитабл 1шамамен 70 7 торпеда792 қаза тапты 234 тұтқын 45 жараланған