Кіріспе

Эстонияның бұрынғы валютасы

Крон (белгісі: KR; коды: EEK) Эстония тарихында екі рет ресми валюта болып табылды: 1928–1940 және 1992–2011 жылдары. 2011 жылдың 1 қаңтарынан 14 қаңтарына дейін крон еуромен бірге қолданылды, одан кейін еуро Эстониядағы жалғыз заңды төлем құралына айналды. Крон 100 центке (сенти; жекеше – sent) бөлінді. «Крон» сөзі («таж») солтүстік елдерінің валюталарымен (мысалы, швед кронасы, дат және норвег кроналары) байланысты және латын тіліндегі «corona» («таж») сөзінен шыққан. Крон 1928 жылы марканы ығыстырып, 1940 жылы Кеңес Одағының шапқынына дейін және Эстонияның Кеңес Одағы құрамына енгенге дейін қолданыста болды, содан кейін совет рублімен алмастырылды. Эстония тәуелсіздігін қайта алғаннан кейін, крон 1992 жылы қайта енгізіліп, 2011 жылы еуроға ауыстырылды.

Тарих

Эстонияның валютасы 1924 жылдан бері есептік бірлік ретінде қолданылғаннан кейін, 1928 жылдың 1 қыркүйегінде ресми валютаға айналды. Ол 100 марка = 1 крон шарттылығымен марканы алмастырды. Крон 100 сантиге бөлінді. 1924 жылы крон швед кронасына тең бағамен бекітілді, ал алтын стандарты 2480 крон = 1 килограмм таза алтынды құрады. Кронды қолдау үшін резервтер жиналып, стандарт толық қамтамасыз етілді. Қазыналық және айырбас банкноттарының шығарылуы тоқтатылды. Кронның сенімділігін арттыру мақсатында Эстония банкі кронды шетел валютасына айырбастады. Бұл шаралар отандық банк және ақша жүйесіне сенімді қайта келтіріп, ел экономикасын жандандыруға және Эстония мемлекетінің халықаралық аренадағы беделін жақсартуға септігін тигізді. 1933 жылғы Ұлы депрессия кезінде крон алтын стандартынан бас тартып, құны 35%-ға төмендеді және фунт стерлингпен валюталық байланыс орнатты, яғни 1 фунт стерлинг = 18,35 крон. Эстон кроны осы бағаммен 1940 жылғы Кеңес окупациясына дейін айналыста болды. Крон 1 рубль = 0,8 крон есебімен совет рубліне айырбасталды.

Тарих

Эстонияның валютасы ретінде крон 1992 жылғы 20 маусымда қайтадан енгізіліп, 1 КР = 10 РБЛ бағамымен совет рублін ығыстырды. (Әр адам 1500 рубльге дейін 150 кронға айырбастауға мүмкіндік алды.) Алғашқыда эстон кроны 8 КР = 1 ДМ бағамымен неміс маркасына бекітілді. Еуро енгізілгеннен кейін, 1,95583 ДМ еуроға шаққан тұрақты айырбас бағамы 15,64664 КР еуроға айырбас бағамын құрады. 2004 жылғы 28 маусымда Эстония ERM II жүйесіне қосылғанда, эстон кронының орталық бағамы (0,001%-дан кем) қайта бағаланып, бір еуроға 15,6466 кронға теңелді. 2011 жылғы 1 қаңтарда эстон кроны Эстонияның ресми валютасы ретінде еуромен алмастырылды. Крон 2011 жылғы 15 қаңтарға дейін еуромен қатар айналымда болды, одан кейін ол заңды төлем құралы мәртебесін жоғалтты. Дегенмен, Eesti Pank банкноттар мен монеталарды кез келген сомада еуроға шексіз мерзімге айырбастауды жалғастырады.