Кіріспе

Теңіздер мен көлдерде жүретін кемелерді қабылдауға арналған канал. Кеме каналы – мұхиттарда, теңіздерде немесе көлдерде пайдаланылатын кемелерді қабылдауға арналған арна. sfn|Johnson's|1883|p=1660

Анықтама

Кеме каналдарын баржа каналдарынан ажыратуға болады, олар баржалар және өзендер мен/немесе каналдарда жүзуге арналған басқа да кемелер үшін арнайы жасалған. Ашық су кеңістіктерінде жүзуге қабілетті кемелердің суDraftы көбірек болады және ішкі су жолдарындағы кемелерге қарағанда судан биік тұрады. Сондықтан кеме каналы әдетте ұқсас ұзындығы мен ені шектеулі кемелерге арналған баржа каналынан гөрі терең суды және жоғары көпір биіктігін ұсынады. Кеме каналдары бастапқыда кемелерді қабылдау үшін арнайы салынуы мүмкін, немесе сирек жағдайларда кеңейтілген баржа каналдары немесе каналдандырылған немесе арналанған өзендер болуы мүмкін. Кеме каналдары үшін нақты ең төменгі өлшемдер жоқ, олардың мөлшері негізінен құрылыс немесе кеңейту кезіндегі жақын маңдағы кемелердің мөлшерімен анықталады. Кеме каналдары бірнеше себептерге байланысты салынуы мүмкін, соның ішінде:

Қысқа жол жасау және ұзақ айналып өтуден аулақ болу. Екі құрлықпен шектелген теңіздер мен көлдер арасында кеме қатынасын қамтамасыз ету. Ішкі қалаларды теңізге тікелей тасымалдау мүмкіндігін беру. Басқа нұсқаларға экономикалық балама ұсыну.

Тарих

Ертедегі каналдар табиғи өзендермен қысқаша жалғастырылып немесе оларға жақсартулар жасалып байланыстырылды. Салынған алғашқы каналдардың бірі – Қытайдың Ұлы каналы, ол б.з.д. V ғасырынан бастап ұзақ жылдар бойы дамыды. Қазіргі заманда Ұлыбританиядағы каналдар көбінесе Бриджвотер герцогымен байланысты, ол инженер Джеймс Бриндлиді жалдап, ағын өзен үстінен өтетін алғашқы каналды (Бриджвотер каналын) салған. АҚШ-та канал құрылысының дәуірін бастаған канал – Эри каналы. Бұл көптен іздеген канал болды және Ұлы көлдерді Гудзон өзенімен байланыстырды. Бұл канал жарты ғасырлық канал құрылысының өркендеуіне бастама берді және бұрын каналдарға қол жеткізбеген жаңа мүмкіндіктерді әкелді. Осы мүмкіндіктерге кемелерді әртүрлі биіктікте жылжытуға мүмкіндік беретін шлюздер және каналды су өткізбейтін ету үшін қолданылатын бетон жұмыстары жатады. Сыныбы Тоннаж (т) СуDraft (м) Ұзындығы (м) Ені (м) АуаDraft (м) Сипаттамасы III сынып 1,000 IV сынып 1,000–1,500 2.5 80–85 9.5 5.2–7.0 Иоганн Велкер Va сыныбы 1,500–3,000 2.5–2.8 95–110 11.4 5.2–7.0–9.1 Үлкен Рейн VIb сыныбы 6,400–12,000 3.9 140 15 9.1 VII сыныбы 14,500–27,000 2.5–4.5 275–285 33.0–34.2 9.1