Кіріспе

Виллагермоса (,/v//iː//(//j//)//ə//ɛər/'/m//oʊ//s//ə/ VEE(y)əairMOHsə, ˌbiʝaeɾˈmosa; "Әдемі қала") – Мексиканың Табаско штатының астанасы және ең ірі қаласы, сондай-ақ штаттың әкімшілік орталығы қызметін атқарады. Мексиканың оңтүстік-шығысында орналасқан Виллагермоса мәдени тарихы, табиғи ресурстары, коммерциялық дамуы және қазіргі индустрияландыруымен маңызды қала болып табылады.

Виллагермоса

"La Esmeralda del Sureste" (Оңтүстік-шығыстың зұмраты) аталған Виллагермоса – 1500 жылдардың басына дейін сонатын тарихы бар қазіргі заманғы қала. Какао, қант қамысы, банан, темекі, күріш және қатты ағаш сияқты оның табиғи ресурстары Виллагермосаны жергілікті инвесторлар үшін тартымды етеді. Қала Оңтүстік Мексикадағы мұнай және газ саласының орталығына айналған және "Мексиканың Энергия қаласы" деп аталады. Виллагермосадан батысқа қарай 107 шақырым жерде орналасқан Огаррио мұнай кен орнындағы соңғы мұнай табылуы оны көмірсутек өндірісінде маңызды қалаға айналдырды. Сауда тұрғысынан қалада Liverpool, Fábricas de Francia, Palacio de Hierro, Walmart, City Club, Costco, Soriana, Chedraui, Comercial Mexicana және Home Depot сияқты ірі сауда желілері танымал. BBVA Bancomer, Santander Mexico, Banamex және тағы да басқа ұлттық банктер қаланың қаржылық қажеттіліктерін қанағаттандырады.

Этимология

1598 жылы король Филипп II қалаға «Сан-Хуан Баутистаның әдемі вилласы» деген ат берді және қазірге дейін қолданылып келе жатқан қалалық елтаңбасында патшалық қалқанды пайдалануға рұқсат берді. Қаланың ұзақ тарихында оның аты көп рет өзгерді. 1916 жылы губернатор Франсиско Ж. Мухика «Сан-Хуан Баутиста» деген атауды жою туралы жарлық шығарды, нәтижесінде тек «Виллахермоса» деген ат қалды.

География

Виллаермоса Мексика шығанағының оңтүстігінде 50 шақырым, ал Мехико қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 904 шақырым жерде орналасқан. Муниципалитет Табаско штатының орталығында орналасқан және солтүстікте Накаюка және Центла муниципалитеттерімен, оңтүстікте Жалапа, Теапа муниципалитеттерімен және оңтүстік-орталық Макуспана муниципалитетімен шектеседі. Сонымен қатар, ол солтүстік-батыста Чьяпас штатымен шектеседі. Муниципалитеттің географиялық координаттары: 18°20' солтүстік, 17°43' солтүстік ендік және 92°35', 93°15' батыс бойлық. Виллаермоса қалалық аймағы 61,177 км² алқапты құрайды, ал муниципалитеттің аумағы 1,612 км²-ды құрайды, бұл мемлекеттік аумақтың жалпы 6,9%-ына тең, және муниципалитеттер аумағы бойынша 7-орынды иеленеді. Орталық муниципалитетінің (Табаско) аумақтық бөлінісіне бір қала, 7 вилла, 1 ауыл, 132 ранчо және 117 округ (колониялық) және шағын бөлімдер кіреді. Муниципалитетте 13 аймақтық даму орталығы (АДО) бар, онда экономикалық және әлеуметтік қызметтердің көп бөлігі жүзеге асырылады: Вилла Окуилцапольтан, Вилла Макультепек, Вилла Паррилла 1а бөлімі, Вилла Субтеньент Гарсия, Росарио жағажайлары, Вилла Жаңа Тамырлар, Побладо Дос Монтес, Лос Бокеронс, Вилла Луис Гил Перес және Вилла Тамульте де Лас Сабанас. Бүгінде Виллаермоса – заманауи қала және Мексика қаласы мен Канкун арасындағы кең аумақтағы ең маңызды сауда орталықтарының бірі, мүмкін Юкатан штатындағы Меридадан кейін екінші орында тұр.

Табиғи ресурстар

Виллагермоса Мексиканың оңтүстік-шығысында Грижальва және Каризал өзендерінің арасында орналасқан. Қаланың орташа биіктігі теңіз деңгейінен 10 метрді құрайды. Қалада бірнеше көл бар, олардың ішіндегі ең ірісі және маңыздысы – Лагуна де лас Иллюзион (Иллюзиялар көлі). Қаланың ең маңызды бағыттары – Пасео Табаско, Грегорио Мендес даңғылы, Периферико, Руис Кортинес даңғылы және Пино Суарес даңғылы.

Климат

Табасконың көп бөлігі сияқты, Виллагермосада да тропикалық муссондық климат (Am) басым. Көктем және жаз айларында температура 40°C (104°F) және одан да жоғары көтерілуі мүмкін, ал ылғалдылық деңгейі сол кезеңде шамамен 30% құрайды (жалпы ылғалдылық ескерілгенде, сезімдік температура 40°C-тан асып кетеді). Ал қысқы айларда Виллагермоса климаты ылғалды болғанымен, күндізгі температура шамамен 28°C (82°F) дейін төмендейді. 2007 жылдың қазан айында Виллагермоса қаласы тарихындағы ең ірі су тасқынына ұшырады. Жүз мыңдаған адам үйлері суға батқандықтан қоныс аударуға мәжбүр болды.

Демография

2021 жылғы Дүниежүзілік халық сараптамасына сәйкес, Виллаермоса қалалық аймағында 913 606 адам тұрады, бұл 1,69% құрауындағы өсім деңгейі. Алғашқы тұрғындар 1557 жылы қоныстанса да, ресми құрылуы 1564 жылдың 24 маусымында болған.

Тарих

1564 жылғы 24 маусымда испан Диего де Кихада Грижальва өзенінің жағасында Вилла Гермоса деген атпен ресми түрде қала құрды. 1826 жылы ауыл Сан-Хуан Баутиста де ла Вилла Гермоса (Айя Баптист) деген атпен қала мәртебесіне көтерілді. Мексикадағы француз интервенциясы кезінде 1863 жылы француз әскері қаланы басып алды. 1916 жылы Табаско губернаторы Франсиско Мугика қаланың атын Виллаермоса деп қайтаруға бұйырды.

"Отаршылдық дәуірі"

Вилла Кармона кейін Сан-Хуан Баутиста деп аталып, аудандарға бөлінді. Олардың ең ежелгісі – Эскипулас ауданы, Эскипулас төбесінің қырасында және Эскипулас Иесінің шіркеуінің төңірегінде орналасқан. Шіркеуде қара түсті Мәсіх бейнесі болды, ол Эскипулас қаласынан (Гватемала) әкелінген еді. 1596 жылы Лазаро Суарес де Кордова Табасконың әкімі болды және Санта-Мария-де-ла-Викторияны астана ретінде пайдалануды жалғастырды. Табаско жағалауларына пираттар жиі шабуыл жасағандықтан, ол Сан-Хуан-Баутистада (қазіргі Виллаермоса) тұрғындарды қорғау және мемлекеттік қаржыны сақтау үшін бекініс немесе Корольдік қойма салуға бұйрық берді. Корольдік қойма қазіргі Хуарес, Реформа, Мадеро және Лердо көшелерінде орналасқан.

Tabasco Capital компаниясы алғаш рет

1640 жылы Санта-Мария-де-ла-Виктория ауылына қастандықтардың үздіксіз шабуылдарына байланысты провинция билігі вице-король Диего Лопес Пачеко мен Португалиядан провинцияның астанасын Сан-Хуан-де-Вильягермосаға ауыстыруды өтінді, бұл вице-король 1641 жылғы 3 ақпанда мақұлдады. Биліктерді беру сол жылдың 24 маусымында күшіне енді, осылайша Виллахермоса Табаско провинциясының жаңа астанасы болды. "Фортин де ла Энкарнасьон" дереу қазіргі "Птицалар" саябағы орналасқан жерде, "Ла Энкарнасьон" төбесінің етегінде, қазіргі 5 мамыр және Сарагоса көшелерінің қиылысында салынды. 1677 жылы қала әкімі Диего де Лойола кезінде каперлер астана Виллагермоса де Сан-Хуан Баутистаға күшті шабуыл жасады, бұл билікті қаладан шығарып, 118 жыл бойы провинцияның астанасы болған Такоталпа ауылына беруге мәжбүр етті. Сол жылдың 21 маусымында Табаско қаласының мэрі вице-корольге, жаулап алу қорқынышынан Кондукаан сияқты ауылдардың толығымен құрып кеткенін, ал астана Виллахермосаның да халқы азайып қалғанын хабарлады. 1688 жылы Виллагермосада қарақшылардың шабуылдарынан қираған қаланы қорғау үшін қарауылдар, траншеялар және бекіністер салынды. Дегенмен, 1711 жылы ағылшын қарақшылары қайтадан Виллахермосаға күшті шабуыл жасады, олар Үкімет үйі болған Корольдік қойманы өртеп, қорғаушылар шабуылға төтеп берген "Фортин де ла Энкарнасьонға" сиынуға мәжбүр болды, бірақ қарақшылар көптеген үйлерді өртеп, қаланы қиратуға әкелді. 1717 жылғы 16 шілдеде Табаско қаласының сол кездегі мэрі Алонсо Фелипе Андраде, Табаско және Веракрус әскерлерінің басшылығымен, сол кезде Табаскоға қарасты Трис аралында (қазіргі Кармен аралы) қарақшыларға шабуыл жасады. [Алонсо Фелипе Андраде] қаза болғанына қарамастан, Табаско әскерлері қарақшыларды ығыстырып, сол күні Нюэстра Сеньора дель Карменнің (қазіргі [Кармен қаласы]) әскери бекетін құрды. Алайда, 1757 жылы ағылшын пираттары Нюэстра-Сеньора-дель-Карменнің әскери бекетіне қарсы шабуыл жасап, оны өртеп, жойды, содан кейін Табаско жағалауларына қайта шабуыл жасады. Соңында, 1785 жылы капитан Хуан де Аместой мен лейтенант Франсиско Интериано басқаратын Табаско жасақтары ағылшындарды жеңіп, оларды Кармен аралынан толығымен қуды.

Tabasco Capital екінші рет

1795 жылдың қаңтар айында вице-король Мигель де ла Груа Таламанка Табаско провинциясының билігін Такоталпадан Вилла Эрмоса де Сан-Хуан Баутистаға көшіруге рұқсат берді, бұл өзгеріс сол жылдың 15 тамызынан бастап күшіне енді. Осылайша, 118 жылдан кейін Виллаэрмоса Табасконың астанасы болды. Ла Пунта немесе Ла Консепсьон ауданы Сан-Хуанның келесі даму кезеңі болды, ол алғашқы табиғи шекараларын басып өтті. "La Conchita" таза ұғым шіркеуінің маңында дамыған бұл аудан, қаланың оңтүстік шетінде, Ла Эминенс төбесінің етегінде, Грижальва өзені, Ла Полвора көлі және бастапқы жолдың арасында орналасқандықтан Ла Пунта деп те аталды. Колониялық дәуірдің соңында, тоғызыншы ғасырдың басында құрылған соңғы аудан – Ла Санта-Крус, оның орталығы сол аттас шіркеу болды. Бұл аудан қала орталығының солтүстігіндегі батпақты және жазық жерлерде дамыды. Қала колонияның соңғы жылдарында маңызды өзен порты ретінде тыныш өмір сүрді.

Туризм

Сонымен қатар, Виллагермоса елдегі маңызды конгресс пен конференциялерді өткізу орындарының бірі. 2010 жылы ғана 61 конгресс және конференция өткізілді, оған барлығы 40 933 адам қатысты. Бұл қала жыл сайын өтетін және әлемнің түкпір-түкпірінен 3000-нан астам қатысушыны біріктіретін "Мексиканың халықаралық мұнай конгресі мен конференциясының" тұрақты орны екенін көрсетеді. Қалада 4000-нан астам қонақүй бөлмелері, ірі сауда орталықтары, ойын-сауық, тамақтану және инфрақұрылым бар. Халықаралық әуежайы елдің ірі қалаларымен және қалаларымен рейстерді жүзеге асырады; құрлық жолдары елдің орталық және оңтүстік аймақтарымен байланыстырады; теңіз арқылы, қаладан 80 км қашықтықта орналасқан Екі ауыз сауда порты, порттық инфрақұрылыммен қатар, жүк және 10 метрге дейінгі круиздік кемелерді қабылдауға қабілетті.

Денсаулық

Тұрғындар мен келушілерге жеке және мемлекеттік денсаулық сақтау мекемелері, ауруханалар, емханалар, күндізгі (бір күндік) орталықтар және ұзақ мерзімді күтім орталықтары қызмет көрсетеді. Оның мамандандырылған денсаулық сақтау мекемелерінің ішінде жоғары мамандандырылған аймақтық әйелдер ауруханасы, балалар ауруханасы доктор Родольфо Нието Падрон және жоғары мамандандырылған аймақтық аурухана доктор Хуан Грэм Касасус бар. Жалпы көлемді күтім бойынша пациенттер арасында жоғары бағаланған мемлекеттік денсаулық сақтау мекемелеріне Анжелес Виллагермоса ауруханасы және ИСССТЕ-нің "Доктор Даниял Гуррия Ургелл" ауруханасы жатады. 1975 жылы құрылған Седмидневный адвентист шіркеуінің Hospital del Sureste ауруханасы – ең соңғы инфрақұрылыммен және технологиямен жабдықталған, мыңдаған науқастарға қауіпсіздік пен тиімділікті қамтамасыз ететін жоғары деңгейдегі аурухана.