Кіріспе

Ричард Флекно (1600 – 1678) – ағылшын драматургі, ақын және музыкант. Ол 1681 жылы Эндрю Марвеллдің, ал 1682 жылы Джон Драйденнің «Мак Флекно» атты сатиралық туындысындағы мазаққа түскенімен есте қалады.

Өмір

Флекноның өмірі туралы көп мәлімет белгілі емес. Ол, мүмкін, Англияда, Нортгемптонширде туған, бірақ ирланд тегі болуы да мүмкін. Ол католик болған және шетелде жүргенде иезуиттер оны мирян дін қызметкеріне бекіткен болуы мүмкін. Бір кезде ол Оксфордтағы иезуит Уильям Флекно немесе Флекснидің туысы болуы мүмкін деген пікір болған, бірақ мұны растайтын ешқандай дәлел жоқ. Оның өмірінің басы Англиядан тыс жерде өткен сияқты. Ол 1619-1624 жылдары St Omer ағылшын иезуит мектебінде оқыды, онда жыл сайынғы драмалық қойылымдарға қатысқан болуы мүмкін: 1623 жылы қойылған пьеса – Уорвиктің Гайі. Діни қызметкер ретінде бекітілгеннен кейін, ол 1636 жылға дейін Нидерландыдағы Уоттенде оқуын жалғастырды, содан кейін Англияға оралды, бірақ иезуиттерге жағымсыз қарайтын ағылшын католиктері арасында көп құрметке ие болмады: "ол біздің кісіміз емес" деді ашық пікір білдірген католик дін қызметкері Антони Шампни.

Шығармалары

1636 жылы Флекно Англияға оралғаннан кейін көп ұзамай оның қазір жоғалған алғашқы пьесасы Лондонда, мүмкін, королева Генриеттаның труппасы қойды. Көрермендер оны "әдепсіз" және "жалаңаш" деп сынады, бұл бағалау автордың дін қызметкері екендігін білгенде күшейді. Ол сондай-ақ "Океан мен Британияның некесі" атты маска, "Эрминия немесе Әдемі және ізгі әйел" атты сахнаға қойылмаған трагикомедия және "Мод бойынша қыздар" атты сахнаға қойылмаған комедия жазды, олардың сюжеттері мен қосалқы сюжеттері Мольердің "Күлкілі қымбат қыздар" және "Әйелдер мектебі" шығармаларынан алынған. Тағы бір қойылым, "Махаббат үстемдігі", әндермен бірге пасторальдық пьеса, континентте жеке орындалды және кейіннен Реставрациялық Англияда "Махаббат патшалығы" деп қойылды. Флекноның кейінгі поэзиясының көп бөлігі Бен Джонсонның дәстүріндегі эпиграммалық стильде, аристократтарға арналған болды, бұл бір сыншыны "ол Музалардан гөрі ақсүйектермен жақсы таныс" деген қорытындыға келтірді. Флекно эпиграммаға деген талғамын эпиграммалық және парадоксальды арнау хатында түсіндіреді: "Мен негізінен бос уақытты болдырмау үшін жазамын, ал басып шығаруым – айыпталудан сақтану үшін; басқалар өлгеннен кейін өмір сүру үшін жасайтындай, мен тек өмір сүре алатындықтан өлі деп ойламау үшін ғана жасаймын". Оның жеңілдігі осы форманы таңдауының себебі, "ешнәрсеге тырыспайтын және тым қызығушылыққа қарағанда сәл бейжайлықты ұнататын" адам. Алайда, 1670 жылғы басылымдағы "Құдайлық және аhlақиқат эпиграммалары" бөлімі, оның 44 жыл бұрын жарық көрген "Иеротеламиум" атты діни еңбегіндегі дінге деген адалдығын көрсетеді. Ол сондай-ақ ағылшын драмасы туралы прозалық шығармаларында моральдық позицияны сақтады, және бұл Драйденді "Мак Флекно" (1682) шығармасында оны сатираның нысанына айналдыруына себеп болуы мүмкін, онда ол өліп бара жатқан ақымақтық монархы ретінде бейнеленген, өзінің атағын драматург Томас Шэдвеллге қалдырған. Флекно Драйденді мақтап эпиграмма жазғандықтан, шабуыл күтпеген болып келді. Роберт Саути, Драйденнің қатал шабуылдарынан "Флекно біз ойлағандай еңбексіз жазушы емес" деген пікірін білдіріп, Драйденнің "сахнаның әдепсіздігіне қарсы айтқан сөздеріне ашуланғанын, өзін қарсыластарынан гөрі атақты, тіпті кінәлі сезінгенін" айтты. Драйденнің кейінгі редакторларының бірі "поэманың жоспары өлі авторды талап етеді және Флекно осы мақсатқа сай келді" деп болжады. Сондай-ақ, Драйден оны 1668 жылы сэр Роберт Говардты рифма мен бос өлең туралы дау-дамайда қорғаған "Р. Ф." атты памфлеттің авторы деп сенген болуы мүмкін, және 14 жылдан кейін кек алу үшін жариялаған. Жақында Пол Хаммонд бұл оқиғаны сол кездегі әдеби саясатпен байланыстырып, оның суреттеген көптеген детальдары Флекноның өлеңдерінен алынған бейнелерден құралғанын атап көрсетті.