Кіріспе

Ағылшын корольдік өлтіруші, АҚШ салық сотының судьясы, генерал-майор Уильям Гофф, шамамен 1613-1618 жылдар аралығында туған, 1679/1680 жылдары қайтыс болған. Ол Үш патшалық соғысы кезінде Жаңа үлгідегі армияда қызмет еткен ағылшын парламенттік әскери қызметкері болды. Замандастары "Дұғалы Уильям" деп атаған діни радикал, ол 1649 жылғы қаңтарда I Чарльздың өлім жазасын бекітті, кейіннен Жаңа Англияға қашып, корольдікке қарсы қылмыс жасағаны үшін қудалаудан құтылды. Гофф Біріккен Ұлттар Одағының басқарушы лауазымдарында болды, оның ішінде 1655-1657 жылдар аралығында Беркшир, Суссекс және Гэмпшир әкімшілігін басқарды. Ол Оливер Кромвельдің жақын досы және неке арқылы алыс туысы болды, Ричард Кромвель 1659 жылғы сәуірде Лорд-протектор лауазымынан кеткеннен кейін көптеген саяси ықпалын жоғалтты. 1660 жылғы мамырда Стюарттардың қайта орналасуына аз уақыт қалғанда, Гофф әйелінің әкесі және тағы бір корольдікке қарсы генерал Эдвард Уэллимен бірге Бостонға аттанды. Нью-Англиядағы пуритандық көзқарасты жақтаушылардың қорғауында болған Гоффтың сол жердегі өмірі туралы көп мәлімет белгілі емес. Бір кезде ол 1675 жылы үндістердің шабуылына тойтарыс беруге көмектескен Хэдли періштесі болды деген болжам бар, бірақ бұл әртүрлі себептермен күмәнді. Ол 1679 жылғы сәуірде әйеліне жазған соңғы хатынан кейін қайтыс болды және Массачусетс штатының Хэдли қаласында жерленген деп есептеледі.

Жеке мәліметтер

Уильям Гофф – пастор Стивен Гоффтың (1575–1628 жылдардан кейін) және оның әйелі Дебораның (1587–1626 жылдар) бес ұлының төртіншісі. Оның туған күні мен орны нақты белгісіз; әкесі Суссекс графтығындағы Брамбердің пасторы болған, бірақ 1607 жылы Джеймс I-ге пуритандық петиция ұйымдастыруға қатысқандығы үшін осы лауазымын жоғалтты. Оның үлкен ағасы Стивен (1605–1681) жақын орналасқан Станмер ауылында крещениеден өтті, ал анасы 1626 жылы сол жерде жерленген, сондықтан Суссекс ең мүмкін болған жер болып көрінеді. Уильям шамамен 1613–1618 жылдар аралығында туған болуы мүмкін, себебі ол 1634 жылы шәкірттікке түсті, оның ең жоғары жасы 21 болса, ал 1642 жылы құрметті бакалейлер компаниясына (Worshipful Company of Grocers) еркін мүше ретінде қабылданды, оның ең төменгі жасы 24 болды. Екі үлкен ұлы, Стивен мен Джон, Оксфордтағы Мертон колледжінде оқыды және әкелерінің соңынан Англия шіркеуінің пасторлары болды, бірақ кіші ағасынан өзге жол таңдады. Стивен Үш патшалық соғысы кезінде Еуропада роялист агенті ретінде жұмыс істеді және 1654 жылы католик пасторы болып тағайындалды. Джон 1643 жылы пресвитериандық рухтағы «Соғылған келісім және уәде» (Solemn League and Covenant) құжатына қол қоюдан бас тартқаны үшін Кент графтығындағы Хакингтоннан қуылды. Оның басқа ағалары да Лондон саудагерлері болды; Джеймс (1611–1656) құрметті былғары сатушылар компаниясының (Worshipful Company of Leathersellers) мүшесі болды, ал Тимоти (1626–1649 жылдардан кейін) кеме жабдықтарын сатушы болған деп хабарланды. Шамамен 1650 жылы Гофф, Оливер Кромвельдің туысы, генерал Эдвард Уэллидің қызы Франсис Уэллиге (1635–1684?) үйленді; олардың үш қызы болды: Анна, Элизабет және Франсис.

Үш патшалықтың соғыстары

1634 жылы Гофф Уильям Вонмен, лондондық пресвитериандық құрғақ тауар сатушысы және Бақсы-бақшалар компаниясының мүшесімен шәкірттік келісім жасады. 1642 жылдың басында ол Лондонның қарулы жасақтарының басқаруын Карл I-ден Парламентке беруді талап ететін петицияны ұйымдастырғаны үшін қысқа мерзімге қамауға алынды. Бірінші ағылшын азаматтық соғысы тамыз айында басталды, ал 1643 жылдың шілдесінде Гофф отыз жылдық соғыстың шотланд ардагері, полковник Гарри Барклей басқаратын жаяу әскер полкінде капитан болып қызмет етті. 1642 жылдың күзінде Эссекс графының басқаруымен парламенттік әскерді күшейту үшін құрылған бұл бөлім 1643 жылы Глостер қаласын қоршаудан босатуға көмектесті және Ньюберидің бірінші шайқасына қатысты. 1644 жылғы Батыс науқанында тамыз айында Лоствитиелде 5000 әскерімен бірге тұтқынға түсті, бірақ қыркүйекте Ньюберидің екінші шайқасына қатысуға үлкерді. 1645 жылдың сәуір айында Гофф полкімен бірге Жаңа армияға өтті, ал Эдвард Харли Барклейден полковник атағын иеленді. Келесі жыл ішінде бұл құрама көптеген шайқастарда, соның ішінде Назеби, Лэнгпорт және Торрингтон шайқастарында, сондай-ақ Бриджвотер, Бристоль, Беркли қамалы мен Эксетер қалаларын қоршауда қатысты. 1646 жылдың маусымында Оксфордтың берілуі Бірінші азаматтық соғысты аяқтады, тек 1647 жылға дейін қарсылық көрсеткен бірнеше шашыраңқы роялист гарнизондарын қоспағанда. Алайда, жеңіс соғыстан кейінгі саяси келісімге байланысты Жаңа армиядағы радикалдар мен Парламенттегі орташалық депутаттар арасындағы күрделі дау-жанжалдарға әкелді, олардың ішіндегі ең белгілісі Дензил Холлс болды. 1647 жылдың шілдесінде Гофф армияның басты қарсыластары деп танылған он бір депутатты Парламенттен шеттетуді талап еткен әскери делегацияның құрамында болды. Холлспен бірге, олардың қатарында Харли де болды, оның орнын Томас Прайд басты, ал Гофф майор болды. Жаңа армия офицерлері, генералдар Томас Харрисон мен Роберт Овертон сияқты, екеуі де Бесінші монархистер деп аталатын христиандық мыңжылдық сектасының мүшелері, Гофф Екінші келудің жақын уақытта болатынына сенді. Бұл сенім оның 1647 жылдың соңында әртүрлі әскерлік топтардың бейбіт келісімнің егжей-тегжейлері туралы талаптарын татуластыру мақсатымен өткізілген Путни дебаттарына қатысуына әсер етті. Гофф Карл I-ді сотқа тарту керек деп, онымен келіссөздерді жалғастыруды жақтағандар "Құдайдың еркіне қарсы келіп", Иса Мәсіхтің қайта оралуына кедергі келтіретінін айтты. Осы талқылауды Кромвель басқарғандықтан, ол барлық ісінің Құдаймен басқарылатынына сенгендіктен, Гоффтен жеке қорлау деп есептегені үшін кешірім сұрауды талап етті. 1648 жылы Екінші ағылшын азаматтық соғысы басталғанда Гоффтің полкі Оңтүстік Уэльстегі көтерілісті басуға көмектескен күштің бір бөлігі болды, соның ішінде сәуір айында Пемброк қамалын қайта басып алуға қатысты. Бұдан кейін тамыз айында Престонда шотландтық Engager армиясы жеңіліске ұшырады, бұл көтеріліске тиімді тоқырау берді. Қазіргі подполковник Гофф және басқалар соғыстың жаңадан басталуын корольді "әділдікке" жеткізе алмағаны үшін "Құдайдың жазасы" деп атады, бұл Кромвель қабылдаған көзқарас еді. 1648 жылдың желтоқсанында Прайдтың тазалауы қарсылық көрсеткен депутаттарды Парламенттен шығарып тастады, нәтижесінде "Румп Парламенті" деп аталған қысқартылған орган Чарльзды сотқа беруге дауыс берді. Гофф 1649 жылдың қаңтарында оның өлім жазасын бекіткен елу тоғыз судьяның бірі болды. Оның роялист ағасы Стивен, сол кезде Гаагадағы эмигрант Стюарт сарайының капелланы қызметін атқарып, Карл II-ге әкесінің қайтысы туралы хабарлауға таңдалды. Чарльз Шотландияның да, Англияның да патшасы болғанымен, шотланд үкіметімен кеңес жүргізілмеді. 1650 жылы олар оның ұлын Шотландияның патшасы етіп таққа отырғызып, оны ағылшын тағына қайта орнатуға келісті, бұл Англо-шотланд соғысына әкелді. Гофф 1650 жылдың қыркүйегінде Дунбар шайқасында Кромвельдің жеке жаяу әскер полкіне басшылық етті, кейін полковник болып тағайындалды, содан кейін бір жылдан кейін Вустер шайқасында жеңіске жетті, бұл соғысты аяқтады. Карл II Голландия Республикасына қашып кетті, бірақ жеңіліс Шотландияның 1653 жылы Англияның одақтастығына қосылуына және Кромвельдің жаңа республиканың басшысы ретіндегі орнының бекітілуіне әкелді.

Патшалық аралығы

Қызметтері үшін Гертфордширдегі бұрынғы патшалық жерлермен марапатталған Гофф 1653 жылғы сәуірде Румпты қызметтен босатуды және оны тағайындалған органмен, Беребоун Парламенті деп аталатын органмен алмастыруды қолдады. Бірақ ол 1653 жылғы желтоқсанда Парламентті таратуды және Кромвельдің Лорд-протектор болып тағайындалуын қолдады. Бұл әрекеттер оның бұрынғы Жаңа үлгідегі әріптестерінен – Томас Харрисон сияқты бесінші монархистке жақын адамдардан және Эдмунд Лудлоу сияқты республикашылдардан бөлініп кеткенін көрсетті. Гофф Протектораттың ең адал қолдаушыларының бірі болды және 1654 жылғы Бірінші Протекторат Парламентіне Ұлы Ярмуттан депутат болып сайланды. 1655 жылдың басында ол роялистік Пэнруддок көтерілісін басуға көмектесті және 1655 жылғы қазанда генерал-майор болып жоғарылатты. Генерал-майорлардың билігі кезінде ол Беркшир, Сассекс және Гэмпширден құралған аймақтың әкімшісі болды. Режим халыққа ұнамайтын және қымбат болып шықты, ал 1656 жылғы қыркүйекте жаңа Парламент сайлауы өткенде Гофф Хэмпширден депутат болып қайта сайланды. Бұл конституциялық мәселелер бойынша дауларды шешуге көмектеспеді; бір шешім Кромвельді король ету болатын, бірақ ол соңында бас тартты. Гофф бұл идеяны белсенді түрде қолдады ма, әлде жай ғана қабылдады ма, белгісіз. Жаңа конституция 1649 жылы Лордтар палатасы таратылғаннан бері алғаш рет екінші палатаны қамтыды. Кромвельдің Басқа үйі деп аталған бұл палатаға Гоффті қоса алғанда 63 адам ұсынылды. Бірақ 63 адамның ішінде тек 42-сі ғана қабылдады, ал Парламент Басқа үйді жаңа туған кезде-ақ жоюға ниеттенді. Осының салдарынан 1658 жылғы ақпанда алдын ала отырыс өткізбей таратылды. Қыркүйекте Кромвель қайтыс болғанда, Гофф адалдығын оның ұлы және мұрагері, Лорд-протектор Ричард Кромвельге берді. Бірақ Ричардтың Парламентті немесе Жаңа үлгіні басқаруға қабілетсіздігі 1659 жылғы мамырда оның отставкаға кетуіне әкелді. Бұл Гоффтің ықпалына ие болу кезеңін аяқтады. Бірақ олардың қайта орнатылған Румп Парламентімен күресі кезінде әскери қолдау көрсеткен Қауіпсіздік комитеті оны қараша айында Шотландияның әскери губернаторы Джордж Монктен қолдау іздеуге жіберілген төрт адамнан тұратын делегация құрамына енгізді. Бірақ бұл әрекет сәтті болмады.

Шөгеру және өлім

1660 жылы Стюарттардың қайта орналасуына дейін болған келіссөздерде 1642 жылдан бергі барлық "қылмыстарға" – патша өлтірушілерді қоспағанда, белгілі бір ерекшеліктермен – толық кешірім келісілді. Өздеріне қудалау және, мүмкін, өлім жазасы төндірілуі мүмкін екенін білген Гофф және оның қайын атасы Эдвард Уэлли 1660 жылдың 13 мамырында Бостонға, Массачусетс штатына, тұтқындау ордері шығарылмас бұрын, бір күн бұрын аттанды. 27 шілдеде келгендерін бір автор "Ана Елдің ең танымал шенеуніктері Жаңа Англияға қонды" деп сипаттады. Олар бастапқыда Кембриджде ашық өмір сүрді, колониялық әкімшіліктің көрнекті өкілі Дэниел Гукинмен бірге тұрды. Бірақ қараша айының соңында Парламент тамызда қабылдаған Кешірім және ұмыту заңынан олардың шеттетілгені расталды, бұл Массачусетс билігі үшін оларды ашық түрде қорғауды қиын етіп берді. 1661 жылдың наурыз айында екі қашқын Нью-Хейвенге (Коннектикут штаты) көшті, кейін оларға тағы бір патша өлтіруші, Джон Диксвелл қосылды. Олар жергілікті пуритан пасторы Джон Дэвенпорттың үйінде паналады. Бірақ мамыр айында оларды тұтқындауға келген Корольшіл агенттерінен жергілікті қолдаушылар ескертіп, Гофф пен Уэлли соттардың үңгірінде жасырынып, келесі бірнеше жылды сонда өткізді. 1664 жылы Уэлли мен Гоффті тұтқындауға жасалған жаңа әрекеттер оларды Джон Расселдің үйіне көшірді, Хэдли (Массачусетс штаты). Содан бері олардың өмірі туралы көп мәлімет жоқ, бірақ Гофф әйелі Франсеске үнемі хат жазып отырды, олар оның діни және саяси сенімдерін сақтайтынын көрсетті. Осы және бір ғасырдан кейін табылған басқа құжаттарға сүйене отырып, олар Гукинды делдал ретінде пайдаланып, шағын сауда бизнесін құрған және Гофф әйеліне ақша жіберуді тоқтатуға жеткілікті табыс тапқан болып көрінеді. Уэлли 1674-1675 жылдары қайтыс болды. 19 ғасырда Гоффтың 1675 жылы қалаға жасалған үндістердің шабуылын тойтарған Хэдлидің Періштесі болуы мүмкін деген болжам айтылды. Бірақ бұл оқиғаның болғаны және Гоффтың қатысы даулы. 1676 жылы ол Хэдлиден Коннектикут штатының Хартфорд қаласына кеткені хабарланды; Франсеске жазған соңғы хаты 1679 жылдың сәуір айында жазылған, ол көп ұзамай қайтыс болды деп есептеледі. Ол Хэдлидегі белгісіз қабірге қайын атасымен бірге жерленген деп саналады.

Мұра

Жаңа Англияның әртүрлі қалаларында Диксвелл, Уэлли және Гоффені еске алу үшін аталған көшелер бар, оның ішінде Хэдли және Нью-Хейвен қалаларында. Гофф және Уэлли британдық автор Роберт Харристің 2022 жылғы "Ұмытылу актісі" романының басты кейіпкерлері болып табылады, онда олардың Жаңа Англия аймағындағы қашуы суреттеледі.