Кіріспе

Католик шіркеуінің басшысы 1265 жылдан 1268 жылға дейін. Папа Клемент IV (Clemens IV; 23 қараша 1190 – 29 қараша 1268), тумысымен Ги Фукуа (Guido Falcodius; немесе Ги Фульк), сондай-ақ Ги ле Гро (француз тілінде "Семіз Ги") деп белгілі болды. Ол 1257–1260 жылдары Ле-Пю епископы, 1259–1261 жылдары Нарбон архиепископы, 1261–1265 жылдары Сабина кардиналы және 5 ақпаннан 1265 жылдан өмірінің соңына дейін Католик шіркеуінің басшысы болды. Оның папа болып сайлануы Перуджада өткен төрт айлық конклавта болды, онда кардиналдар Франция королі Людовик IX-тың кіші інісі Анжудың Карл I-ін шақырып, Гогенштауфендерге қарсы папалық соғысты жалғастыру мәселесін талқылады. Папа Клемент Томас Аквинский мен Роджер Бэконның қолдаушысы болды, Бэконды оптика және ғылыми әдіс туралы маңызды трактаттарды қамтитын Opus Majus еңбегін жазуға ынталандырды.

Сайлау алдындағы өмірі

Клемент Тулуза графтығындағы Сен-Жилль-ду-Гард қаласында белгілі заңгер Пьер Фукуа мен оның әйелі Маргарита Руффи отбасында дүниеге келді. Он тоғыз жасында ол Испанияда маврларға қарсы күресу үшін әскерге жазылды. Кейін Тулуза, Бурж және Орлеан қалаларында құқық тануды оқып, Парижде танымал адвокат атанды. Ол соңғы қызметінде король Людовик IX-тың хатшысы болды және кардиналдыққа көтерілуі оның ықпалының нәтижесі болды. Ол Симон де Малбуаның қызына үйленді және екі қызы болды. Әйелі қайтыс болған соң, ол әкесінің жолын қуды және шіркеуге қызмет ету үшін дүниелік өмірден бас тартты. Оның мансабы жылдам өрледі. 1255 жылы Париждегі Сен-Жилль шіркеуінің пасторы болды. 1257 жылы Ле-Пуй епископы, 1259 жылы Нарбонн архиепископы болып тағайындалды. Ал 1261 жылдың желтоқсанында Папа Урбан IV-нің Сабина епархиясы үшін жаратқан алғашқы кардиналы атанды. 1262-1264 жылдары Англиядағы папалық легаты болды.

Паптық билігі

Бұл кезеңде Рим кафедрасы Сицилия королі Манфредпен, қасиетті Рим императоры Фридрих II Хогенштауфеннің заңсыз ұлы және белгіленген мұрагерімен қақтығысқа түсті, бірақ папаға адал Гелфтер оны "Неапольдің басып алушысы" деп атады. Сайлау кезінде Францияда болған Климент IV Италияға жасырын түрде кіруге мәжбүр болды. Ол дереу Анжулық Карлмен одақтасуға кірісті, ол оның бұрынғы демеушісінің ағасы және Неаполь тағына талапкер, қаржылық жағдайы нашар француз еді. Карл папаны өзінің феодалдық билеушісі ретінде мойындауға дайын болды (Хогенштауфендермен келіспеушілік тудырған мәселе) және Римде кардиналдар оны тәж кигізді, ал Витербода бекінген Климент IV сол жерге баруға батыл болмады, себебі антипапалық Гибеллиндер партиясы онда мызғымайтын билікке ие болған.

Іс-әрекеттер

1264 жылы Климент IV Грегорий IX жариялаған Талмудқа тыйым салуды жаңартты. Климент Талмудтың көшірмелерін сақтап қалғандарды өлім жазасына кеспегенімен, Пабло Кристианидің Талмудты айыптауына жауап ретінде Арагон тәжінің яһудилеріне кітаптарын Доминикан цензурасына ұсынуды бұйырды. 1265 жылдың ақпан айында Климент Тома Аквинскийді Римге пап теологы ретінде шақырды. Осы кезеңде Аквинский Римдегі Доминикан орденінің регенті қызметін атқарды. 1222 жылы негісталған Санта-Сабинадағы конвентуальдық студиум 1259 жылғы Валенсиенн шарасында Аквинский және басқалар жазған философияны оқытуды қамтитын орденнің алғашқы провинциалдық студиумына (studia philosophiae) айналдырылды, ол конвентуальдық студиум мен студиум генерале арасындағы аралық мектеп болды. Бұл студиум 16 ғасырдағы Санта-Мария-спра-Минервадағы Сент-Томас колледжінің және Ангеликумдағы Сент-Томас Аквинскийдің Пап университетінің алдағы баламасы болды. 1266 жылы Беневенто шайқасынан кейін Папа Климент IV Флоренцияның гвельф партиясына олардың үстемдігін ресми түрде мойындағандай етіп, өз елтаңбасын сыйға берді, соның арқасында олар Солтүстік Италияның көптеген қалаларында билікті иелене алды. 1267-68 жылдары Климент моңғолдық Ильханатпен хат алмасып, Абақамен сөйлесті. Соңғысы өзінің күштері, Батыс әскерлері және Византия императоры Михаил VIII Палеолог (Абақаның қайнағасы) арасында франко-моңғол одағын ұсынды. Папа Климент Абақаның ұсынысын тиянақты түрде қабылдады, бірақ оған жақын арада өтетін крест жорығы туралы хабарлады. 1267 жылы Папа Климент IV және Арагон королі I Яков моңғол билеушісі Абақаға Джейме Аларик де Перпиньянды елші ретінде жіберді. 1267 жылы Витербодан жазған хатында Папа былай деп жазды: Франция және Наварра патшалары Киелі жердегі жағдайды ойларына алып, Киелі Крестпен әшекейленіп, Кресттің жауларына шабуыл жасауға дайындалуда. Сіз бізге хатыңызда сіздің әкеңіздің (грек императоры Михаил VIII Палеологтың) латындықтарға көмектесуге ниетті екенін жаздыңыз. Біз осы үшін сізге ризамыз, бірақ билеушілерден сұрамайынша, олар қандай жолмен жүретінін сізге айта алмаймыз. Біз оларға сіздің кеңесіңізді жеткіземіз, осылайша олардың ой-пікірлерін анықтауға көмектесеміз, және шешім қабылданғаннан кейін сіздің құрметтілігіңізге сенімді хабар жібереміз. Клименттің ізбасарлары ғасырдың соңына дейін моңғолдармен дипломатиялық байланыстарды жалғастырды, бірақ ешқашан нақты одақ құруға қол жеткізе алмады.

Өлім және жерлеу

Бірнеше ай ішінде Климент IV де қайтыс болды және Витербо қаласының сыртындағы Санта-Мария-ин-Гради доминикандық монастырында жерленді, онда ол понтификатының барлық кезеңін өткізді. 1885 жылы оның денесі Витербодағы Сан-Франческо-алла-Рокка шіркеуіне көшірілді. Кардиналдар арасындағы ұсынылмаған дау-жанжалдардың салдарынан, папалық тақ үш жылға жуық уақытқа бос қалды. Климент IV-тің жеке басы замандастарымен оның қанағатсыздығы үшін мақталып, әсіресе туыстарын қамқорлауға және байытуға құштар болмағаны үшін жоғары бағаланды. Ол сондай-ақ францискандық ғалым Роджер Бэконға өзіне арналған Opus Majus еңбегін жазуды тапсырды.