Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Пуэрто-Барриос (ˈpweɾ.то ˈβa.рjos) – Гватемаладағы Гондурас шығанағында орналасқан қала. Қала Баия-де-Аматик шығанағында жатыр. Пуэрто-Барриос – Изабал департаментінің және Пуэрто-Барриос муниципалитетінің әкімшілік орталығы. Бұл Гватемаланың Кариб теңізіндегі маңызды порты, оның оңтүстік-батысында орналасқан, көбінесе жаңадан салынған Сан-Томас-де-Кастилья қаласымен жұптасқан. 2018 жылғы халық санауы бойынша Пуэрто-Барриостың халқы 100 593 адамды құрады. Пуэрто-Барриос Гватемала қаласының солтүстік-шығысында орналасқан. Бұл CA9 тас жолының соңғы нүктесі, ол Тынық мұхитындағы Пуэрто-Сан-Хосе портынан басталып, Гватемала қаласы арқылы елді кесіп өтеді. Қала тұрғындарының құрамында негізінен Гарифуна, Майя, Афро-Кариб (мысалы, афро-жамайкалықтар) және басқа Батыс Үндістандық топтар өкілдері бар. Оның өркендеген кезеңі 19-шы ғасырдың соңы мен 20-шы ғасырдың басында болды, осы кезде Орталық Американың халықаралық темір жолдары мен «Ұлы Ақ Флот» банан және кофе плантацияларын кемелермен байланыстырды, олардың барлығы «United Fruit Company» компаниясына тиесілі болды. Пуэрто-Барриос Эль-Растро, Лас-Шампас, Лос-Танкес, Ла-Вейнте, Ла-Вейнтедос, Ла-Каторсе, Ла-Тресе және Эль-Эстрехо сияқты көптеген аудандарға немесе бариоларға бөлінген. Қаланың өзі шағын болғанымен, портының арқасында көптеген келушілер кеме жұмысшылары болып табылады, олар қаланың түнгі ойын-сауық орталықтарына жиі барады. Жаңа ғасырда Пуэрто-Барриосқа келушілер саны артып келеді, себебі жақын орналасқан Сан-Томас-де-Кастилья қаласына круиздік кемелер келіп тұрады. Пуэрто-Барриос әуежайы жөнделіп, қалыпты рейстерді қабылдайды. Жақын маңдағы танымал туристік орындардың бірі – Киригуа майя руиндары. 1910 жылы «United Fruit Company» Киригуа және оның төңірегіндегі барлық жерді банан өндіру үшін сатып алды; олар салтанатты орталықты археологиялық саябақ ретінде бөліп, плантациялар арасында орманды арал қалдырды. Киригуа қираған жерлерінің жанында 1910 жылы «United Fruit Company» компаниясы салған Киригуа ауруханасы орналасқан. Аурухана аумағында Киригуа ауруханасының зираты бар, онда Гватемалада қайтыс болған «UFC» және аурухана қызметкерлері жерленген. Рио-Дулседегі Сан-Фелипе-де-Лара кастильосы – ежелгі испан бекінісі, ол Исабель көліне кіреберісті қорғайды. Тағы бір танымал орын – Гарифуна мәдениетін, оның Пунта және Янкуну билерін көруге болатын Ливингстон қаласы.
Puerto Barrios (ˈpweɾ. to ˈβa. rjos) is a city in Guatemala, located within the Gulf of Honduras. The city is located on Bahia de Amatique. Puerto Barrios is the departmental seat of Izabal department and is the administrative seat of Puerto Barrios municipality. It is Guatemala's main Caribbean Sea port, together with its more modern twin port town just to the southwest, Santo Tomás de Castilla. As of the 2018 census, the population of Puerto Barrios was 100,593. Puerto Barrios is located northeast of Guatemala City. It is the terminus of Highway CA9 which begins at the Pacific port city of Puerto San José and traverses the country through Guatemala City. The city's population is a mix of mostly Garifuna, Maya, Afro Caribbean (such as Afro Jamaicans), and other West Indian groups. Its heyday was in the latter 19th and early 20th centuries, following the construction of a railroad connecting large banana and coffee plantations with the shipping docks, all controlled by the International Railways of Central America and The Great White Fleet, both owned by the United Fruit Company. Puerto Barrios is divided into many neighborhoods or Barrios such as El Rastro, Las Champas, Los Tanques, La Veinte, La Veintedos, La Catorce, La Trece, and El Estrecho. Although the town is small, due to its harbor nature, many of its visitors are ship workers who frequent the night entertainment centers throughout the town. Puerto Barrios is starting to get more visitors in the new century as the nearby town of Santo Tomás de Castilla has started receiving cruise ships. Puerto Barrios Airport was refurbished and receives scheduled flights. Among the many nearby tourist attractions are the Mayan ruins of Quirigua. In 1910, the United Fruit Company bought Quiriguá and all the land around the site for banana production; they set aside around the ceremonial center as an archaeological park, leaving an island of jungle among the plantations. Nearby the Quirigua ruins is the Quirigua Hospital, established by United Fruit Company in 1910, and considered the finest tropical hospital in the America's at the time of its operation. On the grounds of the hospital is the Quirigua Hospital Cemetery, where some of the UFC and hospital workers that died in Guatemala are interred. The Castillo de San Felipe de Lara, an old Spanish fort in Río Dulce, guards the entrance to Lake Izabal. Another popular attraction is the lively town of Livingston where Garifuna culture can be experienced, with its Punta and Yankunu dances.
Тарих
1883 жылы президент генерал Жюсто Руфино Барриос өзінің және либералды серіктестерінің плантацияларынан өндірілген кофеді тасымалдау үшін Гватемала қаласын Атлантика жағалауындағы портқа темір жол арқылы қосуды жоспарлады. 1883 жылдың 4 тамызында ол айына 4 песодан астам жалақы алатын адам темір жолды қаржыландыру үшін 10 жыл ішінде жылына 4 песо төлеуі мүмкін деген жарлық шығарды. Бірақ 1885 жылы Халчуапа шайқасында Барриос қаза болғаннан кейін, оның ізбасары генерал Мануэль Лисандро Бариллас бұл жоспарды ұмытып кетті. 1892 жылы Жозе Мария Рейна Барриос билікке келгеннен кейін ғана теміржол жобасы қайта басталды. 1895 жылдың 19 шілдесінде Рейна Барриос №513 жарлық шығарды, онда Эскондидо және Эстрехо өзендері арасында Пуэрто-Барриос деп аталатын қала құрылуы керек екені белгіленді. Қала құрылуының салтанатты рәсімі 1892 жылдың 5 желтоқсанында өтті. Солтүстік теміржолы жобасының бір бөлігі ретінде №524 жарлық Пуэрто-Барриосты «Республиканың ірі порты» деп жариялады және бұрын Ливингстон қаласында орналасқан кеден кеңселерін сонда көшіруге бұйрық берді. Exposición Centroamericana (Орталық Америкалық көрмесі) – 1897 жылы Гватемалада өткізілуге тиіс өнеркәсіптік және мәдени көрме болды, ол 1894 жылдың 8 наурызында президент Рейна Барриостың ұсынысы бойынша Ұлттық Ассамблеямен 253-ші жарлық арқылы мақұлданды. Сол кезде Еуропа мен Солтүстік Америкадан келген көптеген келушілер Кариб теңізінің жағалауындағы портқа келгендіктен, Рейна Барриос Солтүстік теміржолын мүмкіндігінше жылдам аяқтауға ынталандырды. Теміржол ЭКСПО-ның сәтті өтуіне ғана емес, Кариб теңізі мен Тынық мұхитының жағалауындағы Истапа порты арасындағы тауарлар мен жолаушыларды тасымалдау үшін де маңызды болды. Рейна Барриос теміржол елдің дамуы мен өркендеуіне оң әсер етеді деп үміттенеді, өйткені АҚШ пен Испания Куба үшін соғыс жүргізіп жатқанда, солтүстік американдық ел үшін сенімді мұхиттар аралық байланыс жолының болуы маңызды екені анық болды. Панама каналы әлі салынбаған кезде, Рейна Барриос үкіметінің басты мақсаты халықаралық инвесторларды тарту үшін трансокеандық теміржолды аяқтау болды. Алайда, кофе мен күмістің бағасының күрт төмендеуі, сондай-ақ Гватемала қаласына жақын теміржол құрылысының техникалық қиындықтары – негізінен қаланың төңірегіндегі тік жартастар мен таулар – Гватемала экономикасының құлдырауына және, әрі қарай, 1898 жылдың 8 ақпанында Рейна Барриостың қаза болуына әкелді. Рейна Барриос қайтыс болғаннан кейін, азаматтық заңгер Мануэль Эстрада Кабрера президент болып тағайындалды және британдық банктерге үлкен сыртқы қарызды мұра етті, бұл оны АҚШ-та одақтас іздеуге мәжбүр етті. 1900 жылы Эстрада Кабрера өзінің Экономика министрі Рафаэль Спинолаға Солтүстік теміржолын аяқтау және желінің қалған бөліктеріндегі зардап шеккен учаскелерді жөндеу үшін Central American Improvement Co. Inc. американдық компаниясымен келісімшарт жасауға уәкілеттік берді. Қаржылық шығындарды өтеу үшін Гватемала үкіметі американдық компанияға теміржолды және оның барлық құрал-жабдықтарын тегін пайдалануға концессия берді, бұл Пуэрто-Барриос портын және оның докын қамтыды, оларды пайдалану үшін Гватемала халқы мен үкіметі ақы төлеуге міндетті болды. Бұл компания Гватемала мен Сальвадордың теміржолдарына концессия алуды бастады, және сол жылы Нью-Джерсиде Орталық Американың халықаралық теміржолдары (IRCA) құрылды. Порт 1906-1908 жылдары Теодор Рузвельт инженерлерінің корпусымен ішінара салынды. Ақырында, IRCA-ның иесі United Fruit Company, Puerto Barrios-ты толық бақылауға алды, өйткені ол доктарға, теміржолдарға, Исабаль аймағындағы банан өндірісіне және тіпті сауда флотына – Ұлы Ақ Флотқа ие болды. Бұл жағдай полковник Жакобо Арбенс Гусманның (1951-1954) үкіметі американдық жеміс компаниясымен бәсекелесу үшін автомобиль жолын және тағы бір портты – Санто-Томас-де-Кастильяны салуды шешкенге дейін өзгеріссіз қалды. Сондай-ақ ол UFCO жерлеріне әсер еткен Аграрлық реформаны жариялады. Ақырында Арбенс коммунизммен айыпталып, 1954 жылы биліктен қуылды, бірақ тас жол аяқталуға жақын болды және оны оның орнын басушы, полковник Карлос Кастильо Армас аяқтады. Арбенс үміттене білгендей, IRCA соңғы пайдасын 1957 жылы көрсетті.
In 1883, then president general Justo Rufino Barrios had the plan to connect Guatemala City to a port on the Atlantic shore through a railroad in order to be able to move the coffee produced by his own haciendas and those of his liberal partners. On 4 August 1883, he issued a decree in which a person with a salary of more than 4 pesos a month could pay 4 pesos a year over a 10 year span to finance the railroad. However, after the death of Barrios in the Battle of Chalchuapa in 1885, this plan was forgotten by his successor, general Manuel Lisandro Barillas. It was not until 1892, when José María Reina Barrios assumed power, that the railroad project was restarted. On 19 July 1895, Reina Barrios issued executive action No. 513, which established that a city was to be founded between the Escondido and Estrecho rivers, to be called Puerto Barrios. The ceremonial act of foundation took place on 5 December 1892. A part of the Northern Railroad project, executive action No. 524 declared Puerto Barrios to be a "Major port of the Republic" and ordered the customs offices previously based in Livingston to be relocated there. The Exposición Centroamericana (Central American Expo) was an industrial and cultural exposition that was to take place in Guatemala in 1897 and which was approved on 8 March 1894 by the National Assembly by Decree 253 by a suggestion made by president Reina Barrios. Given that in those days most visitors arriving from Europe and North America would arrive at the port on the Caribbean Sea shore, Reina Barrios pushed for the Northern Railroad to be finished quickly. Not only was the railroad vital for the Expo success, it was key to move merchandise and passengers between the Caribbean Sea and the new Port of Iztapa on the Pacific shore. Reina Barrios hoped the railroad would improve the progress and development of the country given that the United States and Spain were still at war over Cuba, and it was evident that a dependable inter oceanic communication line was crucial for the North American country. Completing a transoceanic railway was a main objective of Reina Barrios' government, with a goal to attract international investors at a time when the Panama Canal was not built yet. However, a sharp decline in the price of coffee and silver, along with the high technical difficulties of the railroad construction close to Guatemala City – mainly due to the steep cliffs and mountains around the city− resulted in the collapse of Guatemala's economy, and the eventual assassination of Reina Barrios, on 8 February 1898. After Reina Barrios' death, civilian lawyer Manuel Estrada Cabrera was designated as president and inherited an enormous external debt to British banks, which forced him to search for an ally in the United States. In 1900, Estrada Cabrera authorized his Secretary of Economy, Rafael Spínola, to contract an American company, Central American Improvement Co. Inc., to finish the Northern Railroad and fix those stretches that were in disrepair on the rest of the line. To cover the expenses, the Guatemalan government gave a concession to the American company to use the railroad along with all of its facilities without any cost; this included the port and dock in Puerto Barrios, for which the Guatemalan people and government had to pay fees for their use. began to get concession on railroads of both Guatemala and El Salvador, and in that year, International Railways of Central American (IRCA) was incorporated in New Jersey. ; the harbor was then partly built by Theodore Roosevelt's Corps of Engineers in 1906 1908. Eventually, United Fruit Company, owner of IRCA, controlled Puerto Barrios completely, as it owned the docks, the railroads, the banana production from Izabal and even the merchant fleet: the Great White Fleet. This situation remained as such until the government of Colonel Jacobo Árbenz Guzmán (1951 1954), who decided to build a highway and another port – Santo Tomas de Castilla – to compete with the American fruit company. He also issued an Agrarian Reform that impacted UFCO land. Eventually, Árbenz was accused of Communism and was ousted in 1954, but the highway was almost completed and was completed by his successor, colonel Carlos Castillo Armas. Just as Arbenz had hoped, IRCA's last profit was reported in 1957.
Климат
Пуэрто-Барриоста саудалық желдердің тропикалық жаңбырлы орман климаты (Köppen: Af) басылады. Қалада жыл бойы мол жауын-шашын жауады. Осы климатқа ие көптеген қалалар мен елді мекендер сияқты, Пуэрто-Барриоста құрғақ маусым болмайды. Пуэрто-Барриостағы орташа жылдық температура шамамен жыл ішінде жауатын жауын-шашын мөлшеріне тең.
Puerto Barrios has a trade wind tropical rainforest climate (Köppen: Af). The city experiences significant rainfall year round. Like most cities and towns with this climate, Puerto Barrios does not have a dry season. The average annual temperature in Puerto Barrios is About of rain falls annually over the course of the year.
Атлантика тас жолы мен Санто-Томас-де-Кастилья портының құрылысы
АҚШ-қа деген ең жоғары тәуелділікті азайту және елдегі американдық монополияларды жоюға мүмкіндік беретін "тәуелсіз" және ұлттық капиталистік даму үшін қажетті физикалық инфрақұрылымды құру мақсатында президент Жакобо Арбенс және оның үкіметі Атлантика тас жолын жоспарлау және салуды бастады. Бұл тас жол, Орталық Американың халықаралық темір жолдары (IRCA) компаниясының еншілес кәсіпорны арқылы, жер көлігіндегі монополияға қарсы бәсекелесуге арналған еді. IRCA 1904 жылдан бері, сол кездегі президент Мануэль Эстрада Кабрерадан берілген желісіне ие болған. Тас жолдың құрылысын Коммуникация министрлігінің Жолдар басқармасы әскери инженерлік батальонның көмегімен жүргізді. Құрылыс барысында жолдың темір жолға мүмкіндігінше параллель салынуы жоспарланған. Жаңа портты салу да UFCO-ның тағы бір монополиясын бұзуға бағытталған, себебі Пуэрто-Барриос порты UFCO-ның тағы бір еншілес компаниясы – The Great White Fleet компаниясына тиесілі болған және олар ғана басқарып отырған.
In order to establish the necessary physical infrastructure to make possible the "independent" and national capitalist development that could reduce the extreme dependence on the United States and break the American monopolies operating in the country, president Jacobo Árbenz and his government began the planning and construction of the Atlantic Highway, which was intended to compete with the monopoly on land transport exerted by the United Fruit Company, through one of its subsidiaries: the International Railways of Central America (IRCA), which had the concession since 1904, when it was granted by then president Manuel Estrada Cabrera. Construction of the highway began by the Roads Department of the Ministry of Communications, with the help of the military engineering battalion. It was planned to be built parallel along the railway line, as much as possible. The construction of the new port was also aimed to break another UFCO monopoly, since Puerto Barrios was owned and operated solely by The Great White Fleet, another UFCO subsidiary.
Торре Манати
2018 жылы Гватемаланың даму компаниясы Desarrollos Inmobiliarios Izabal, S. A. гватемалалық Studio Domus архитектура фирмасына Пуэрто-Барриос қаласында 15 миллион долларлық 37 қабатты көкжиек пен яхт-клубтан тұратын даму жобасын жасауды тапсырды. Құрылысшылар 2019 жылдың мамыр айында құрылыс жұмыстарын бастады және құрылыстың 2021 жылдың қаңтарында аяқталуы күтілуде. Аяқталғаннан кейін Torre Manatí Орталық Америкадағы ең биік ғимарат болады.
In 2018, Desarrollos Inmobiliarios Izabal, S. A. a development company in Guatemala commissioned Guatemalan architecture firm, Studio Domus, to develop a 15 million dollar development project consisting of a 37 story skyscraper and yacht club in Puerto Barrios. Developers broke ground in May 2019 and construction is expected to conclude in January 2021. When completed, Torre Manatí will be the tallest skyscraper in Central America.