Кіріспе
Калифорния стиліндегі қалалық кеңістіктің таралуын сынап тұрған портманто.
"Калифорникация" – "Калифорния" және "зиярат" сөздерінің қосылуынан пайда болған сөз. Алғаш рет 1966 жылғы 6 мамырда Time журналында, кейін 1972 жылғы 21 тамызда жазылған. Бұл сөз Айдахо, Вашингтон, Колорадо, Орегон, Оклахома және Техас штаттарындағы автомобильдерге жапсырылатын нақыл сөздерінде де кездеседі. 1970-ші жылдары танымал болған бұл термин, негізінен "Оңтүстік Калифорнияның көп бөлігін жұтып қойған, ойсыз, есепсіз жер дамуына" қатысты. Кейбір адамдар бұл құбылысты Батыс АҚШ-тың басқа штаттарына Калифорниялықтардың көптеп қоныс аударуымен байланыстырды.
Халықтық ұғым ретінде
Сөздің ең белгілі қолданыстарының бірі Red Hot Chili Peppers тобының 1999 жылғы «Californication» альбомында кездеседі, онда осы аттас ән бар. Ән Голливудтың мәдениетті таратуы туралы, сондай-ақ пластикалық хирургия, соғыс, халықты бақылау және табиғи апаттарға сілтеме жасайды. Бұл тұжырым әлеуметтік ғылымдарда да кең танымал және Калифорниядан бастау алатын американдық мәдени империализм ретінде түсіндіріледі. «Калифорниялық бейімделу» – бұл мәдени тауар ретінде қапталып, басқа мәдениеттерге ену үшін бүкіл әлемге таратылатын ерекше идеология.
Себептер
Стивен Маланга, Манхэттен саясатты зерттеу институтының ғылым қызметкері, Калифорниядан ішкі көші-қонның басты себебі штаттың жоғары тұрғын үй бағалары мен салық ставкалары екенін айтты, сонымен қатар Калифорния тұрғындарының кетіп кету ниеті туралы сауалнамаларды келтірді. Маланга Калифорниядан көшіп келгендердің саяси консервативтік көзқарастарға бейімделуі мүмкін екенін, ал либералдардың штатты тастап кету ықтималдығы төмен екенін ұсынды.
Колорадо штаты
1972 жылғы 7 қарашада штат бойынша өткен референдумда Колорадо сайлаушылары 1976 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарын ұйымдастыруға қажетті қаржыны көздейтін облигацияны қабылдаудан бас тартты. Ойындардың өтетін жері 241 километрге (150 миль) созылып, көпшілік тарапынан шексіз дамуға рұқсат беруші құжат ретінде қарастырылды. Облигацияға қарсы күрес аясында "Колорадоны Калифорнияландырма" деген ұран пайда болды, ол штат бойынша көліктерге жабыстырылатын стикерлер мен плакаттарда кеңінен таралды. Колорадо сайлаушыларының бұл шешімі, Калифорния стиліндегі "ақылсыз дамуды" Колорадо, Монтана, Нью-Мексико және Орегон сияқты штаттардағы қалалық өсімге байланысты туындаған мәселелердің себебі деп қарастыратын батыс штаттарындағы үрдіске сай келді. Айдахоның Калифорниялықтарға тартымды болуының себебі – ондағы тұрмыстың төмен құны мен жоғары өмір сүру деңгейі.
Орегон
Калифорниялық деп атау 1940 жылдары белгілі болған сезімдердің шыңы болды, оны автор және Орегон штатының газетшісі Стюарт Холбрук бейнеледі. Ол, құрылысқа және халық санының бақылаусыз өсуіне қарсы науқан жүргізу үшін, ойдан шығарылған Джеймс Г. Блейн қоғамын пайдаланды. Миллер қоғамы сияқты ұқсас топтар Калифорния мен Вашингтон арасындағы қарым-қатынасты тоқтату үшін 5 метрлік қоршау салу, Орегон тумасы емес тұрғындарды қуу және иммиграциялық алымды 5000 долларға белгілеу сияқты шараларды әжуалай ұсынды. 1965 жылы Юджиннің алғашқы жоспарлау комиссиясы сауда палаталары мен құрылыс салушылардың ондаған жылдар бойына жасай келген насихаттарына күдікпен қарады. Олар 1959 жылғы өсуді қолдайтын жоспарды және қарқынды жол құрылысын "Сан-Хосеге дейін" деп атады – бұл автожолдардың аудандардағы тұруға қолайлы жағдайды нашарлатуына жасалған сілтеме. Көп ұзамай Орегонға көшіп келуге қарсы ескертулер жазылған стикерлер кеңінен таралды: "Колумбия өзенінің әйгілі радиоактивті булары сізді қуып жетеді!", және "Орегондықтар күнге күймейді, олар тот басады". "Орегонды Калифорниялық етуге болмайды" деген баннер Джеймс Клаутьедің "Орегон сәлемдеме карточкалары" атты туындысының символына айналды, онда "Орегон штатының азаматтары атынан губернатор Том Лоусон Макколл сізді Вашингтонға, Калифорнияға, Айдахоға, Невадаға немесе Ауғанстанға баруға шақырады" деген секілді ойлар жазылған.