Кіріспе
XIV ғасырдағы ағылшын теңеуі Томас де Моубрей, 1-ші Норфолк герцогы, КГ (22 наурыз 1366 – 22 қыркүйек 1399) – ағылшын теңеуі. Оның әулеті ежелгі, және Томас ересек болған кезде олар ұлттық саясатта өте беделді болды. Ол өзінің I Эдуард патшаның тікелей ұрпағы екенін мәлімдеді. Оның әкесі Томас пен ағасы кішкентай кезінде қайтыс болды. Бірақ Джон көп ұзамай дүниеден озды, және Томас Нотингем графының титулын мұраға алды. Ол жас кезінен бастап патша Ричард II-мен дос болғандықтан, патшаның сүйіктісіне айналды, бұл оған зор пайда әкелді. Ол Ричардтың елді аралап саяхаттарына қатысты және Гартер орденіне сайланды. Ричардтың кең қолдауы парламент пен ағылшын аристократиясының басқа өкілдерімен оның арасын суытты, ал Моубрей патшаның інісі Джон Гонтпен қатты қарым-қатынасын үзді. 1385 жылы патша Шотландияға жорық жасағанда Моубрей онымен бірге болды, бірақ сол кезде олардың достығының азайып бара жатқаны мүмкін. Ричардтың жаңа сүйіктісі – Роберт де Вере болды, ал Моубрей қызы Элизабет Моубрейге үйленген Арундел графы Ричард Фицзаланмен жақын қарым-қатынас орнатты. Патша Арунделге сенімсіздікпен қарады, ал Моубрейдің жаңа айналасында Глостер герцогы Вудсток Томасы да болды. Олар патшаның канцлері Саффолк герцогына қарсы тұрып, парламентте оған шағымданды. Саффолк импичментке ұшырады, патшаны бақылау үшін кеңес құрылды. Моубрей бірте-бірте өз серіктестеріне көңілі тоймады, мүмкін олардың қатыгез кек алуларынан, және 1389 жылы патшаның құрметіне қайта оралды. Моубрей айқасқа қатысып, елшіліктерді басқарды және 1395 жылы Ирландияға жасалған Ричардтың жорығына қосылды, ирланд патшаларымен сәтті келіссөздер жүргізді. Осы кезде патша өзінің жауларына қарсы күш жинағандай болды, бұл 1397 жылы Ричардтың бұйрығымен Моубрейдің Каледе Глостерді өлтіруімен аяқталды. Бұл, мүмкін, өзара келісім бойынша жасалғандықтан, Моубрей көп ұзамай Норфолк герцогы атанды. Сол уақытта Моубрей Джон Гонттың үлкен ұлы Генри Болингброкпен қарым-қатынасын үзді, және олар сот айқасына дайындалды. Бірақ айқас басталғаннан кейін патша оны жеке өзі тоқтатты. Ол екеуін де: Моубрейді өмір бойына, Болингброкті он жылға жер аударды. Моубрей Иерусалимге қажылық сапар жасауға уәде берді. Ол Венецияға жетті, бірақ 1399 жылдың қыркүйегінде қаладан шықпастан қайтыс болды. Әйелі Элизабеттен екі ұл мен үш қыз қалды. Ұлы Томас әкесінен Норфолк графының титулын мұраға алды, бірақ 1405 жылы патшаға қарсы көтеріліп, мемлекетке қарсы қылмыс жасағаны үшін басы кесілді. Моубрейдің екінші ұлы, Джон да герцогтық титулын мұраға алды және тәжге адал қызмет етті.
Thomas de Mowbray, 1st Duke of Norfolk, KG (22 March 136622 September 1399) was an English peer. His family were ancient, and by the time Thomas reached adulthood, they were extremely influential in national politics. He himself claimed a direct bloodline from King Edward I. His father died when Thomas and his elder brother were young. However, John soon died, and Thomas inherited the Earldom of Nottingham. He had probably been friends with the king, Richard II, since he was young, and as a result, he was a royal favourite, a role he greatly profited from. He accompanied Richard on his travels around the kingdom and was elected to the Order of the Garter. Richard's lavish dispersal of his patronage made him unpopular with parliament and other members of the English nobility, and Mowbray fell out badly with the king's uncle, John of Gaunt. Mowbray journeyed into Scotland with the king when he invaded in 1385, although it is possible that their friendship was waning at this point. Richard had a new favourite—Robert de Vere—and Mowbray became increasingly close to Richard Fitzalan, Earl of Arundel, whose daughter Elizabeth Mowbray married. The king already distrusted Arundel, and Mowbray's new circle included the equally estranged Thomas of Woodstock, Duke of Gloucester. Together they plotted against the king's chancellor, the Duke of Suffolk, appealling him in parliament. Suffolk was impeached, and a council was appointed to oversee the king. Mowbray gradually became disillusioned with his comrades, perhaps because of the brutal revenges they took, and by 1389, he was back in the king's favour. Mowbray entered into jousts, led embassies and joined Richard on his 1395 invasion of Ireland, negotiating successfully with the Irish Kings. By now, the king felt sufficiently restored to power to attack his enemies, which seems to have culminated in Mowbray's killing of Gloucester in Calais in 1397 on Richard's orders. Probably in a quid pro quo, Mowbray was made Duke of Norfolk soon after. In the meantime, Mowbray had fallen out with John of Gaunt's eldest son, Henry Bolingbroke, and they arranged a trial by combat. No sooner had this begun than the king cancelled it in person. He exiled them both: Mowbray for life, Bolingbroke for ten years. Mowbray took a vow of pilgrimage, intending to travel to Jerusalem. He reached Venice, but in September 1399, he died before leaving it. By his wife Elizabeth, he left two sons and three daughters. The eldest son, Thomas, inherited his father's earldom of Norfolk, but rebelled against the king in 1405 and was beheaded for treason. Mowbray's second son, also John, inherited the dukedom and served the crown faithfully.
Жастық шағы мен тарихы
Моубрейлер ежелгі барондық әулет болды, алғаш 1295 жылы құрметті мәртебе алған. 14 ғасырға қарай, тиімді некелер, тәжге қызмет ету және оның сыйлықтары оларға зор саяси бедел берді. Томас Моубрей – Джон, Моубрей лордының және оның әйелі Элизабет Сегревтің ұлы, ал Элизабет Сегрев – Джон, Сегрев лордының және оның әйелі Маргарет, Норфолк герцогинясының қызы және мұрагері. Маргарет өз кезегінде король Эдуард I-нің бесінші ұлы, Норфолк графы Томас Бротэртонның қызы және мұрагері болды. Томас Моубрей 1366 жылы дүниеге келді, нақты күні белгісіз. Ол, әлдебір себеппен, анасы ұстанған қасиетті Томас Бекет культының құрметіне аталған болуы мүмкін. Томастың ағасы Джон – олардың әкесінің мұрагері болды. Моубрей лорды 1368 жылы қайтыс болды. Төрт жылдан кейін ағайындылардың қамқоршысы олардың әйелі, Ланкастердің Бланшасы болды. Джон – корольдің «жақын досы», деп есептейді Инох Пауэлл мен Кит Уоллис – 1377 жылы король Ричард II-нің тәж кию рәсімінде Нотингем графы атанды, бірақ 1383 жылдың басында қайтыс болды. Шамалы уақыттан кейін – бірнеше күн ішінде – графтық мәртебе Томаске қайта берілді, және ол заңды түрде толыққанды емес болса да, оған мұрасын иеленуге рұқсат етілді. Кіші ұл ретінде Моубрейдің жастық шағы туралы көп мәлімет сақталмаған, бірақ оның тегі мен мәртебесі оған сарайда орын алуға мүмкіндік берді. Король мен Моубрей бала кезінен таныс болған болуы керек, және ол 1382 жылдан бері корольдің сүйіктісі болды. Сол жылы оған белгілі бір корольдік орманшаларында аң аулау құқығы берілді және ол рыцарь атағын алды. Осы шамада Джон Гонттың ұлы Генри Болингброк корольдің құрметінен айырыла бастады. Моубрей корольдің құрметіне ие болып, оның орнын басып алды. 1383 жылы ол он жасар леди Элизабет Лестренджге, Джон лорд Блейкемердің мұрагеріне үйленді, бірақ ол үйленуден көп ұзамай қайтыс болды.
Thomas Mowbray was born in 1366; the precise date is unknown. He was probably named after the cult of St Thomas Becket, which his mother followed. Thomas's elder brother John was their father's heir. Lord Mowbray died in 1368. Four years later, the brothers became the ward of their great aunt, Blanche of Lancaster. John—a "special friend" to the king, suggest Enoch Powell and Keith Wallis— was created Earl of Nottingham on the coronation of King Richard II in 1377 but died in early 1383. Almost immediately—within a few days—the earldom was re granted to Thomas, and even though he was still legally a minor, he was allowed seisin of his patrimony
As a second son, little was recorded of Mowbray's youth, although his background and status ensured him a position at court. The King and Mowbray had probably been childhood friends and he was a royal favourite from around 1382. That year he was granted hunting rights in certain royal forests and was knighted. It was around this time that John of Gaunt's son Henry Bolingbroke began falling out of favour with the King. Mowbray supplanted him in the king's favour. In 1383, he married ten year old Lady Elizabeth Lestrange, heiress of John, Lord Blakemere, although she died not long after the wedding.
Саяси ахуал
1377 жылы Ричард II бабасы, Эдуард III-нің тағына отырғанда он жаста болды. Ол жеке билік ететіндей көрініс сақталғанымен, үкіметтік істерді тиімді басқару үшін тұрақты кеңес құрылды. Бастапқыда халыққа ұнаған бұл үкімет 1381 жылы шаруалар көтерілісін басудан кейін күшейген сынға ұшырады. Ричард патшаның бірнеше таңдаулы сарайлықтарды ынталандыруы айыпталды, тарихшы Энтони Так бұл әрекетін «ақылсыздыққа дейін ысырапшыл» деп сипаттады. Парламент патшаның мүмкіндігінше үнемді билік етуі керек деп есептеді және патшаның шектеулі адамдарға шамадан тыс байлық таратуын наразылықпен қабылдады. Ең көп игілік көрген Саффолк графы Майкл де ла Поле болды. Шетелде жүз жылдық соғыс Англия үшін жақсы қалыптаспады. Патшалықтың алғашқы жылдарында ағылшын-француз территориясын қорғау үшін Францияға бірнеше экспедиция жіберілді, бірақ олардың көбісі әскери және саяси сәтсіздікке ұшырады.
Карьерасы 1390 жылға дейін
Моубрей әйелі қайтыс болғаннан кейін патшаның ықыласына ие болды және ол әскери тәжірибесіздігіне қарамастан, 1383 жылдың қазан айында Гартер орденіне сайланды. Патша оған Елтем мен Кингс Лэнглидегі патша сарайларында қонақ бөлмелерін сыйлады. Моубрей 1383 жылы Ричардтың Шығыс Англияға жасаған сапарына бірге барды. Оның патшаға жақын болуы оның ағасы, Джон Гонт, Ланкастер герцогы – патшадан кейінгі ең күшті адамның наразылығын тудырды. Гонт Моубрейді Роберт Оксфорд графы және Уильям Солсбери графымен бірге Ричардқа қарсы сөз байласуда айыптады. Гонт өзінің немере інісімен қарым-қатынасын үзіп, кеңестен шығып қалды. Оның айыптауларына жауап ретінде, 1385 жылдың ақпан айында Моубрей, де Вэр және Монтакют герцогты өлтіруді жоспарлаған, дейді жылнамашы Томас Уолсингэм. Патша сол айдың 13-14 күндері арасында турнир өткізді, ал Гонттың өлтірілуі 14-ші күні жасалуы керек еді; Ричард бұған қарсы болған жоқ болуы мүмкін, себебі оның және оның ағасы арасындағы қарым-қатынас әскери саясат мәселесі бойынша ушыққан еді. Гонт Ричардқа патшаның кеңесшілерін «жаман» деп санайтынын айтты; жауап ретінде Моубрей мен оның әріптестері герцогқа қарсы бірқатар айыптаулар таратты. Гонт 14-ші күні түнде қашып кетті. 1385 жылдың 30 маусымында, корольдік әскер Шотландияға аттанбас бұрын, Моубрей өзінің арғы атасының Англия маршалы лауазымын алды. Ол 99 қарулы сарбаз бен 150 садақшыдан тұратын әскерге басшылық етті, Гаунтпен бірге алғы шепте қызмет етті. Моубрей Даремдегі науқанға арналған корольдің жарлықтарын жасауға көмектесті, бірақ қазіргі уақытта, Вильсонның айтуынша, Моубрейдің Ричардпен қарым-қатынасы суынып қалды. Бірінші әйелі қайтыс болғаннан кейін бір жыл өткен соң, Моубрей Элизабет Фицзаланға үйленді. Элизабет Ричард Арундел графының қызы болды, және патша олардың үйлену тойына және онымен бірге өткен бір апталық тойға қатысқанмен, бұл неке Ричардқа ұнамаған болуы мүмкін. Оның екінші некесі шешуші кезең болды. Ричард Арунделді Моубрейге жаман ықпал етуші деп қарады және графтың өзіне қарсы беделін күшейтуден қорқыды. Моубрей мен Элизабет оның рұқсатынсыз үйленгендіктен, король Моубрейдің мүлкін лицензия құны төленгенге дейін алып қойды. Так «патшаның алаңдауы негізсіз емес» дейді; Моубрей корольдің соңғы сүйіктілері, мысалы Оксфорд сияқты сарайда оқшауланып, жаңа патшалық жақындарына қарсы шыққандардың қатарына көшкен, мүмкін оларды өзінің бәсекелесін жоюдың ең жақсы жолы деп санаған. Бұл топқа Ричардтың қайын атасы ғана емес, оның ағасы, Глостер герцогы Томас та кірді. Моубрейдің толыққанды ықыласынан шықпағанын көрсететін белгі ретінде, Элизабет 1386 жылы Гартер орденінің ханымы ретінде киім-кешек алды. Екеуі де 1386 жылғы керемет парламентте Ричардтың канцлері, Саффолк графы Майкл де ла Польге қарсы парламенттің шабуылында маңызды рөл атқарды. Керемет парламент француз басқыншылығынан шынайы қорқынышқа толы жағдайда өтті – Уолсингэм лондондықтардың, оның пікірінше, «қорыққан егеуқырлар сияқты мұнда-мына қарай шапқандарын» сипаттады, және Арундел Англия адмиралы болып тағайындалды. Келесі жылдың наурыз айында ол өз кезегінде Моубрейді өзінің орынбасары етіп тағайындады, олар Маргеттен флотты алып шығып, француз-фламанд флотына дерлік бірден тап болды. Нәтижесінде, олардың күйреуіне әкелді. 50-ден 100-ге дейін француз-фламанд кемелері тұтқындалды немесе жойылды. Патша бұған риза болмады. Арундел мен Моубрей сарайға оралғанда, Ричард олар тек саудагерлерді жеңгенін мәлімдеді, ал Оксфорд графтарға арқасын бұрды. Алайда бұл жеңіс халық арасында өте танымал болды.
Шағым беруші
1380-ші жылдардың көп бөлігінде Моубрей патшадан жерлер, лауазымдар және сыйлықтар арқылы өзіне тиіс деп санайтын нәрсені алды. Бірақ 1387 жылы ол Ричардтың сарайынан суық қарым-қатынас көрді. Мұның басты себебі, әдетте, де Веренің қызғанышы болды. Ол патшаның жарылқауына тәуелді болмаса да, де Вере сияқты, өзінің тегі мен мәртебесі талап ететін құрмет пен қадір-қасиетті күтті. Ол мұны өзінің бәсекелесіне көшіріліп бара жатқанын көрді. Керемет Парламент патшаны тиімді түрде шектеу үшін комиссия құрғанмен, ол нәтижесіз болды. Ричард комиссияны дереу Лондонды қалдырып, оның отырыстарына назар аудармай, провинцияларда өз кеңестерін өткізе отырып, әлсіретті. Ол сондай-ақ өз судьяларынан заң кеңесі алды, олар таңқаларлық емес, парламенттің патшаға қатысты әрекеттеріне жауаптыларды сатқын деп тану керек деп шешті. Жауап ретінде Моубрей Болингброк, Глостер, Арундел және Уорвикпен бірігіп, Оксфордты қоса алғанда, корольдің бірнеше достарына сатқындық айып тақты және Лондонның солтүстігіндегі Хорнсиде әскер жинады. Апелляция берушілердің әскері Оксфордты Радкот көпіріндегі шайқаста жеңіп, желтоқсанда патшалық әскерлеріне ауыр күйреуді сыйлады. Моубрей қатыспады, өйткені ол Батыс Мидлендс аймалына қайта оралатын жолды Моретон-ин-Маршта күзетіп тұрды, бірақ ол өзінің тобының бір бөлігін Апелляция армиясына жіберген болуы мүмкін. Моубрей Глостерді, Арунделді және Уорвикті Лондонға шабуыл жасап, патшаны құлатудан қайтарды. Шындығында, ол және Болингброк басқаларын сақтап қалған болуы мүмкін. Керісінше, ол Констебль маршал лауазымында болғандықтан – Әділет сарайының екі басшысының бірі – Апелляция берушілермен бірге болуы оларға дәстүрлі ақсүйектердің бүлігі ретінде емес, заңды түрде шабуылдарын жасауға мүмкіндік берді. Моубрей 1387 жылдың 30 желтоқсанында Ричардқа қол ұстасып, Лондон мұнарасына келген Апелляция берушілердің қатарында болды және патшаны оларға опасыздық жасады деп айыптады. Олар сондай-ақ Ричардтан апелляцияға тартылғандарды тұтқындауға бұйрық беруді талап етті; Уолсингхэм оның бұған тек тағы да құлатумен қорқытқан кезде келіскенін хабарлады. Патша Моубрейді әріптестерінен бөліп, басқалары кеткен кезде қалуға шақырды. Патша енді олардың бақылауында болғаннан кейін, Моубрей және Апелляция берушілер 1388 жылдың басында парламент шақырды. Бұл сессия патшаның ең жақын серіктеріне кек қайтаруы үшін "Рақымсыз Парламент" деп аталды, Моубрей "Лондон мэрінің, сот өкілдерінің және қалалық кеңесшілердің көмегімен" өлім жазасын орындауын қадағалады. Моубрей сотталғандарды Тауэрге алып барып, "одан Лондон қаласынан Тиберн аспасынан өтетіндей етіп сүйреп, мойнынан асып тастау керек еді".
Патшаға жақындау
Өз кезегінде, Моубрей парламент барысында жолдастарына қанағаттанбай бастағаны туралы белгілер бар, бұл Моубрейдің «Глостер, Арундел және Уорвик сияқты сарайлық топты жоюға оларша мүдделі болмағандығынан» туындады деген пікірге әкелді. Вильсонның айтуынша, Моубрейді наразылар қатарына қосу олардың ақсүйектер арасындағы қолдауын кеңейтті (ол корольмен азырақ қарым-қатынаста болғандықтан), бірақ олардың наразылықтарын жұмсарту арқылы оларды әлсіретті. Моубрейдің Уорвикпен Гоуэр иелігі үшін дауласуынан көрініп тұрғандай, олардың арасында «жеке және саяси келіспеушіліктер» болған. Тък айтуынша, Моубрей басқаларының сенімдерін қабылдай алғанмен, «нағыз жарылыс сэр Саймон Берлидің тағдыры мәселесінде болды». Глостер мен Уорвик оны Ричардқа тым көп әсер ететіні үшін айыптады; Берли, корольдің жеке хатшысы, корольдың тәрбиешісі болған және оны құтқаруды қалаған. Моубрей мен Болингброк келісті, бірақ бұл сәтті болмады, ал 1388 жылдың мамырында Берли Тибернде дарға асылды. Моубрей корольге және сарайға адал болды. Моубрейдің қайта қалысқа оралуының алғашқы белгілері 1389 жылдың басында оның иеліктері қайтарылып, корольдің рұқсатысыз үйленгені үшін кешірілді. Наурыз айында ол Шығыс шебінің және Бервик қамалының қастандығы болып тағайындалды, бейбіт уақытта 6000 фунт стерлинг жалақы алды, ал соғыс кезінде екі есе көп. Оның тағайындалуы сәтті болмады; ол солтүстіктің дәстүрлі билеушісі, Нортумберленд графы Генри Персиді сарайға зейнетке шығарды. Моубрейдің солтүстікте жері болмады және ол әскерін жинау үшін сүйенетін ақсүйектермен азырақ байланыста болды. Моубрейдің Шығыс шебіндегі қызметі бастапқыда-ақ тиімсіз болды; Моубрейдің тиімсіздігі сол жылдың маусым айында шотландтардың Англияның солтүстігіне шабуыл жасауымен және аз қарсылыққа тап болып, Тайнемутқа дейін жеткенімен айқын болды. Вестминстер жылнамасы хабарлағандай, Моубрей шотландтардың ашық шайқасқа шақыруын қабылдамай, Бервик қамалына шегінді. Король 1389 жылдың мамырында үкіметтің толық бақылауын қайта алды, ал Моубрей қыркүйек айында Кларендон сарайында өткен корольдік кеңес отырысына қатысты, бұл оның және бұрынғы жолдастары арасындағы алшақтықты көрсетті. Келесі айда өткен тағы бір кездесуде король наурыз айында Моубрейдің жалақысын арттыруға тырысты. Вильгельм Уикехам басқарған кеңес «кеңестің барлық басқа иелерінің атынан және еркімен» бас тартты, ал Ричард, vultu quodammodo indignanti, яки «нараздықпен» келісуге мәжбүр болды. Генри Перси Кале капитандығымен қамқоршылықтан айырылғандығы үшін өтеліп, 1391 жылы ол және Моубрей кеңселер алмасып, Персиді шепке қайтарды, ал Моубрейді Францияға жіберді.
Әскери қызмет
Моубрейдің сарайға оралуы нәтижесінде оның патшаға қызмет ету міндеті арта түсті. 1390 жылы сәуір айында Булоньге жақын жердегі Сент-Инглевертте Ричардтың камералы алдында ол жарыс жасады және француздық рыцарьларға қарсы чемпион екенін дәлелдеді, оларды әйгілі рыцарь Жан де Бусико басқарып тұрды. Моубрей 60-қа жуық ағылшын рыцарьлары мен эсквайрларынан тұратын топқа басшылық етті. Келесі айда Лондонның сыртында Смитфилдте тағы бір жарыс өтті. Моубрейдің король партиясында болуы Ричардтың наразыларды жеке билігімен келістіру саясатының бір бөлігі болды, сонымен қатар оның өзінің билігін нығайтуға да септігін тигізді. Мұнда Моубрей патшаның алдында Джон Данбарды жеңіп шықты. Бір дереккөздің мәліметінше, ол кейіннен алты рет соққыдан кейін жарақатынан қайтыс болды. Фруассар Смитфилдте "әркім өзін барынша көрсетуге тырысты: көптегендер аттарынан құлап, көбі қалқандарын жоғалтты" деп жазды. Моубрей 1394 жылы корольдің Ирландияға жасаған жорығына қатысты. Ричардтың стратегиясы – елдің ақсүйектерін Гелдердің патшаларымен тікелей қақтығысқа түсіріп, оларды бағынуға мәжбүрлеу болды. Моубрей Карлоуды басып алды және ол жерге иелік құқығы берілді. Моубрей Ленстер королі Арт МакМерроуға қарсы бірнеше шабуылға басшылық етті, ал кеңеске жолданған патша хатында оның "ирландтармен бірнеше рет кездескені" айтылды. Моубрей тоғыз ауылды өртеп, көптеген адамдарды өлтіріп, 8000-ге жуық мал басын тұтқынға алды. Бірде ол МакМерроу мен оның әйелін төсекте ұйықтағанда дерлік тұтқындап алған. МакМерроудың қашып кетуі Моубрейді "қатты ренжітті", ал ол кек ретінде үйді және оның төңірегіндегі 14 ауылды қиратты. Содан кейін ол "Блэкстерс" таулары арқылы өтті, "бұл жерге ешбір ағылшынның бұрын кіргені жоқ". Көптеген жаулар тұтқындалды. Олардың басшысы өлімге кесілді, ал оның басы Ричардқа жіберілді. Моубрей ақырында МакМерроудың Ричардқа бағыну туралы келісімін алды. Осы келіссөздер кезінде Моубрей толық *regis locum* өкілеттігіне ие болды және МакМерроуды ағылшындар үшін Ленстерді босатуға көндірді. Оның кіші қолбасшылары да соңынан ерді. Бірақ, шындығында, МакМерроу да, оның әскерлері де Ленстерді тастап кетпеді, ал Моубрей оларды мәжбүрлей алмады. Оның провинцияда ағылшын билігін орнатуға жасаған әрекеттері сәтсіз аяқталды, ол 1395 жылы Англияға оралды.
1398 жылға дейін патшалық қызмет
Қайтып келгеннен кейін Моубрей Ирландия жорығынан бірге келген әріптестері, Лорд Скроп пен Ратланд графымен бірге Ричардтың Франция королі Карл VI-ның қызы Изабеллаға үйленуі жөніндегі келіссөздерге бірден қатысты. Моубрей Францияға көптеген сапарлар жасап, 1396 жылдың наурыз айында келіссөздерді аяқтады. Қыркүйек айында құдалық ресми түрде жарияланды, ал Моубрей француз королін Кале қаласына сүйемелдеп алып келді. Ричард Моубрейді Бургундия герцогы Филипп пен Берри герцогы Джонмен құпия келіссөздер жүргізуге де уәкілеттік берді. Уилсонның айтуынша, король Моубрейдің дипломатиялық қабілетіне үлкен сенім артқан, сондықтан келесі жылдың мамыр айында Моубрей Франкфурттағы императорлық мәжілісте Англияны өкілдік етті. Бұл мәжіліс екі тарапқа бөлінген папалардың отставкаға кетуіне мәжбүр ету арқылы соңғы Папалық расколға соңғы нүкте қою үшін шақырылды. Ричардтың Моубрейге деген сенімі графтың осы кезеңде алған көптеген иеліктерінде көрінеді. Так Моубрейдің жалдамалы әскерлерге жалақы төлеуге ғана жалпы табысының 40% жұмсай алатынын айтады, бұл оның ықпалдылығы көптеген графтардың ықпалымен тең екенін көрсетеді. 1397 жылы Уорвик есебінен Моубрей Гоуэр иелігін алды, осы иелікке екі отбасы соңғы ғасырдың басым бөлігінде таласқан. Саулдың пікірінше, Моубрей 1354 жылдан бері Бошамптың қолында болған иелікті қайтарып алу үшін корольмен достығына сүйенді. Бұл Уорвик үшін «қосқан есе апатты» болды, дейді Саул; бұл оның иелігіндегі ең бай иелік болды, демек оның кірісіне үлкен әсер етті, сонымен қатар ол 1361 жылдан бері тапқан пайдасын, жылына шамамен 5333 фунт стерлингті Моубрейге қайтаруға міндеттелді. Патша сарайындағы атмосфера шиеленіскен еді. Ричард, мүмкін, қауіптеніп, Апелляция берушілер тағы бір шабуылға баратынына күдіктенген болуы мүмкін; бұл оны бірінші болып қимыл жасауға итерген болуы мүмкін. Шілде айының басында король Апелляция берушілермен барлық отбасылық есептерді реттеді. Ол Арундл, Глостер және Уорвикті Иродтың аңызға толы тойға шақырды, олар туралы Валсингхам хабарлаған, онда олар тұтқындалатын еді. Тек Уорвик ғана келді. Арундл мен Глостер кейін ұсталды. Олар жеке-жеке сотталып, қыркүйек айында мемлекетке опасыздық жасады деп айыпталды. Уорвик өзінің атақтары мен иеліктерінен айырылып, өмір бойына түрмеге жапсырылды. Арундлдың басы кесілді; Моубрей, граф маршал ретінде, өзінің бұрынғы әрілесіне тағайындалған жазаны орындауын қадағалады. Глостер Кале қаласына жер аударылды. Бұрынғы жылдары Симон Берлидің өмірін сақтауға жасаған әрекеті Моубрейдің 1397 жылы өмірін сақтаған болуы мүмкін.
Глостерді өлтіру және биіктік
Глостер 1397 жылдың 10-11 шілдесі аралығында жасырын түрде тұтқындалып, "Англиядан Кале қаласына жіберілді". Халық арасында патшаның Глостерді өлтіруге өзі бұйрық бергені туралы әңгіме тарады, ал кейін 1399 жылғы парламентте Моубрейдің Кале капитаны ретінде маңызды рөл атқарғаны айтылды. Глостердің өлімі туралы қауесет тамыз айынан бері тарап келеді, және Гивен Уилсон бұл Ричардтың Моубрейге герцогты өлтіруді бұйырғанының белгісі болуы мүмкін деп болжайды, бірақ соңғысы бірнеше апта ойланып, кешіктірген. Ричард Уильям Рикхиллге, Патшалық сот судьясына, "біздің ең жақын туысымыз Томас, граф-маршал және Ноттингем графымен бірге, және сіздерге біздің атымыздан аталған графтың бұйырған барлық нәрсені орындауға" бұйрық берді. Бірақ олар жеке-жеке сапарлады. Рикхилл 7 қыркүйекте Англиядан шығып, Моубрейдің нұсқауларын күтті. Маквитти атап көрсеткендей, оның жазбалары "қасақана мерзімсіз қалдырылған немесе жалған уақытқа сәйкес келу үшін кейіннен мерзімделген". Олар кездескенде Моубрей Рикхиллге "өз мөрімен расталып, ашық және түсінікті жазылған" құжатты ұсынды. Глостер 8 қыркүйекте куәгерлердің алдында кінәсін мойындады. Келесі күні Рикхилл герцогпен тағы бір кездесуді сұрағанда, Моубрей бас тартты. Бірнеше күннен кейін парламент Моубрейден Глостерді Англияға қайтарып, сот алдында сотталуын талап етті. Моубрей шақыру қағазына қысқа жауап берді: герцог қайтыс болды, сондықтан оны қайтара алмаймын: "Мен бұл герцогты Кале қаласындағы король түрмесінде ұстап тұрдым, және ол сол түрмеде қайтыс болды". Тарихшы Аманда Маквитти былай дейді: "тарихшылардың көпшілігі Ричардтың осы кезде Глостердің өлімі туралы білгеніне келіседі". 1397 жылдың 29 қыркүйегінде Моубрей апелляция жасаушы ретіндегі рөлі үшін корольдік кешірім алды. Бұл Ричардтың "Duketti" деп аталатын аристократиясын қайта құруының бір бөлігі болды: "кішкентай герцогтар". Гивен Уилсон Моубрейдің жаңа титулы "корольдің қолындағы құрметті атақтарды арзандатты" деп санайды, ал Роуэна Арчер корольмен туыс болмаса да, "ол осындай жоғары құрметке лайық болатын тегі мен байлығына ие болды" деп мәлімдейді. Ол сондай-ақ бұл екі адам арасындағы нақты қарым-қатынасты көрсетпейді деп болжайды. (Бұрынғы) апелляция жасаушы ретінде Ричард Моубрейдің бұрынғы сатқындығын ұмыту қиын болған, оның кейінгі адалдығына қарамастан. Моубрейдің өзі сарайдағы тәжірибелі саясаткер болғандықтан, бұл мәселені түсінбеуі мүмкін емес. Корольдің рақымына оралуын тойлау үшін Болингброк пен Моубрей салтанатты реквием және той өткізді, оған король мен патшайым да қатысты. Бұл Моубрейдің әкесінің сүйегін Киелі жерден қайта жерлеуге арналған еді; Джон Моубрей өлімінен кейін "шынайы католик" ретінде танымал болды және оның айналасында культ пайда болды. Джон Моубрейдің сүйектері кармелиттер шіркеуінде сақталды, бұл көрсету Моубрейдің өзіне де оң әсер етуі және оның саяси беделін арттыруы тиіс еді, дәл сол сияқты ол елдегі ең жоғары титулға көтерілгендей.
Болингбрукпен айтыс
1397 жылдың соңына қарай Ричард Ирландияға тағы бір жорық жоспарлап жатты, ал Өкімдік Парламенттен туындаған келесі салдар ретінде, шамамен сол уақытта Моубрей, енді Херефорд герцогы болған Болингброкпен қарым-қатынасын үзді. Бұл патшаның жоспарларын ғана емес, сонымен қатар Саулдың айтуынша, «патшалық үйдің құлауына» себеп болды. Тарихшы Каролина Баррон «аристократтар арасындағы белгілі бір бәсекелестік патшаға тиімді болуы мүмкін, бірақ бұл қауіпті ойын еді» дейді, ал осы ойын Ричард үшін өлімге алып келді. Олардың дауласу себептері қазір анық емес, бірақ Саул «түйінделген оқиға» болғанымен, Вилсонның түсіндірмесі қазіргі уақытта анықталуы мүмкін ең дәл нұсқа болып көрінеді. Ол мәселенің жеке тұлғалармен емес, патша саясатына қатысты кең ауқымды келіспеушіліктермен байланысты болғанын, ал патша оны бақылай алмағанын айтады. Оқиғаның баяндалуы Болингброктың кейінірек айтуы арқылы ғана сақталған. Олар 1397 жылдың желтоқсан айында өткен парламенттің соңғы отырысында кешірім алды. Болингброктың айтуынша, ол Моубрейді Лондон-Брентфорд тас жолында, Шрусбери парламентіне бара жатқанда кездестірді. Моубрей оған патша екеуін де тұтқындауды жоспарлап отырғанын және олар алған патшалық кешірімінің күші жоқ екенін айтты. Ричард «сол жазбаны жоюды» көздеді. Болингброк патшаның сенімін бұзбайтынына наразылық білдірді, ал Моубрей оған Уорвик, Арундел және Глостердің де кешірім алғанын еске салды. Патша өз кезегінде соттағы жауларын, әсіресе Роджер Мортимерді, Марш графы, Суррей герцогын және Уилтшир, Солсбери және Глостер графтарын қолдады. Моубрей Болингброкты Суррей, Уилтшир және Глостерге қарсы шығуға шақырды, «егер олар қазіргі уақытта мақсаттарына жете алмаса да, он жылдан кейін бізді үйлерімізде жоюға тырысады» деді. Моубрей, Болингброктың айтуынша, оған патша өш алуды суық тағам ретінде қарастыратынын және сөзіне адал болмайтынын айтты. Вилсонның сөзімен айтқанда, «Бұл, [Моубрей] саясаткерлердің өздеріне пышақтан соққы жететінін сезінудің дәстүрлі тәсілімен, қызық ескі әлем (un merveillous monde et faux) еді». Моубрей Болингброктан гөрі өзінің қауіпсіздігіне көбірек алаңдады, өйткені соңғысы Джон Гонттың қолдауына ие болды, ал Моубрей жоқ. Патша олардың кездесуі туралы естіп, Болингброкты Шрусбери парламентінің отырысында Моубрейдің «көптеген адал емес және жала жабу сөздерін» қайталауға мәжбүр етті. 1398 жылдың 3 қаңтарында Болингброк патшаға «естеліктері бойынша» айыптау туралы құжат ұсынды. Моубрей ашуланып, барлығын жоққа шығарды. Парламент бұл мәселенің дұрыс немесе бұрыс екенін анықтай алмады, сондықтан Ричард оны шешу үшін комиссия құрды. Моубрей Болингброк әкесінің тапсырмасын орындап жатыр деп сеніп, 1398 жылдың басында Гонтқа тұзақ құрды, бірақ герцог Шрусбериге қашып кетті. Вилсонның айтуынша, «Моубрей қорқып, қашып кетті». Осылайша, Моубрей өзінің баяндауын беруге үлкермей кеткендіктен, оқиғаның баяндалуы Болингброктан ғана сақталды. Патша бірден әрекет етті. Моубрей граф маршал лауазымынан шеттетілді және оны тұтқындауға бұйрық берілді. Моубрей 1398 жылдың қаңтарында Освестриде Ричардтың алдына келді, өзінің еркімен тапсырды немесе тұтқындалды. Сәуірде толық кеңес тыңдауын күтіп, ол және Болингброк Виндзор қамауында қамалды. Болингброк әкесімен тез арада кепілдікпен босатылды, ал Моубрей түрмеде қалды. Алайда, екі тараптың да талаптарын қолдайтын немесе жоққа шығаратын дәлелдердің болмауы оны «оның айтқаны, оның айтқаны» жағдайға айналдырды, нәтижесінде Ричард оны тек соғыс арқылы сот арқылы шешуге болады деп шешті, өйткені екі адам да татуласудан бас тартты. Күн 16 қыркүйек 1398 жылы Ковентриде белгіленді, бұл кешіктіру мүмкін болса, салқынқандылықтың үстемдік етуіне мүмкіндік беру үшін жасалды. Олар бұған келіспеді, турнир келісілгендей өтті. Екі жігіт те тәжірибелі және шебер атқыштар еді, ал Адам Уск айтуынша, осы сәтте патша араласып, жекпе-жекті тоқтатты. Бұл жағдайдың себебі Моубрейдің жеңілу алдында екенін көргендіктен болды, ал ресми жылнамада Ричард өзінің екі азаматының әділет атынан жарақаттануына немесе одан да жаман нәрсеге қарсы болғанын айтады. Оның тағы бір замандасы, «Хроника предательства и смерти» атты кітаптың авторы, патша соғысты тоқтатқанда, ол әлі басталмаған деді. Ғалым Аманда МакВиттидің айтуынша, ол екі бұрынғы шағымданушыдан құтылу мүмкіндігін көрді, ал ол ерлікпен әрекет етіп жатқан сияқты. Аллингтон Смит «олардың бірінің де жеңіске жетуі…»
At this point, the King intervened and stopped the combat. Usk avers this was because he saw that Mowbray was on the verge of losing, whereas the official chronicle says Richard was averse to two of his subjects injuring themselves or worse in the name of his justice. Another contemporary chronicler, the author of the Chronicque de la Traïson et Mort suggests that the fighting had hardly begun when the King stopped it. The scholar Amanda McVitty suggests that he saw the chance to rid himself of two ex Appellants while appearing to be acting with chivalric magnanimity. Allington Smith suggests that, perhaps, "it was not in his interest that either of them should win". Anne Curry has argued that, in his office of Earl Marshal, Mowbray would usually have organised such a duel himself. Historians, she proposes, have not made enough of the fact that this was not enough for Bolingbroke to restrain his attack.
Шөгеру және өлім
Соғысқа барудың орнына екеуі де жер аударылды: Моубрей өмір бойына, Болингброк 10 жылға. Уск, Моубрейді белгілі бір уақытта, «оның ниеті оны қайта қалпына келтіруге мүмкіндік бергенде» қайта қабылдауға болатынын айтады. Уилсонның пікірінше, Ричард осы кезеңде екі адамның мүлкін тәркілеу мүмкіндігін көріп тұрған. Моубрейге берілген жазаның ұзақтығының себебі, опасыздық айыбы дәлелденбегендігі, ол апелляция берушілерден жеткілікті түрде бас тартпағандығы, Каледі нашар басқарғандығынан елге қауіп келтіргені және Джон Гонтқа қарсы қастандық жасағандығы болды. Ричард Моубрейге таңдау жасады: Иерусалимге, Германияға, Богемияға немесе Венгрияға қажылыққа бару. Бұл Моубрейге ар-намысын сақтауға мүмкіндік берді. Басқа жерлерге өлім жазасымен тыйым салынды. Ол Болингброкпен жер аударылу кезінде байланысқа түсуге тыйым салынды. Бұл үкімге шағымдануға болмады, сондай-ақ олар ертерек оралуды сұрауға да құқығы болмады, бірақ ол шетелде жүргенде өз иеліктерінен жылына 1000 фунт стерлинг алатын болды. Оның констебль маршал лауазымы Вестморлендке берілді, ал оның мұрагері Ричардтың королевасының үйіне паж ретінде орналастырылды. Моубрей сонымен қатар жас Томасқа әкесінің болмауында кеңес беру үшін кеңес құрды, оған сэр Джон Сент-Джон сияқты өзінің тәжірибелі кеңесшілері кірді. Моубрей 1398 жылдың 19 қыркүйегінде Лоустофттан Дордрехтке кемемен жүзіп өтті. Бұл сағат 14:00-де болды, және Моубрейді 30 шамасында адам, оның ішінде қызметшілер мен үй ішіліктер сүйемелдеді. Қала тарихшысы былай деп түсіндірді: «Егер билік өкілдері Лоустофтты Ярмуттан гөрі кішкентай және аз танымал болғандықтан кемеге түсу орны ретінде таңдаған болса, оқиғаны жасыруға деген үміттері сәтсіз аяқталған сияқты». Көрермендердің арасында Саффолк ақсүйектерінің сексен өкілі болды, олар оның желдің күшімен – «bon vent et swerf» деп жазылған – күн батқанға дейін алты лигаға оңай жететініне куә болды. Норфолк герцогинясы Маргарет 1399 жылдың наурызында қайтыс болды. Алайда Моубрей үлкен Бротхертон иелігін мұраға алмады. Оған Ковентри шешімінен кейін кез келген жаңа мұраны иелену құқығы үшін сотқа жүгінуге мүмкіндік беретін қорғау қағазы берілгенімен, Ричард Болингброктың Ланкастер мұрасын тәркілейтінін жариялаған күні ол күшін жойды. Ғалым Дуглас Биггс бұл әрекетті «қастық немесе үлкен ақымақтық» деп сипаттады. Венецияда ол Синьориядан кеме сатып алуды ұйымдастырды, келіссөздер кезінде сенат жазбаларында оны «Гилфорттың керемет герцогы» немесе Гильдфорд деп тіркеді. Антиквар Мэри Маргарет Ньюетт «оның неліктен осы атақты алғаны және оны қанша уақыт сақтағаны белгісіз» деп түсіндірді, бірақ бірнеше жылдан кейін оны Норфолк герцогы деп атаған бірнеше венециялық құжаттар сақталған. Моубрей 1399 жылдың 22 қыркүйегінде Венецияда обадан қайтыс болды. Ол Санкт-Марк соборында ерекше жерлеу тақтасымен жерленді. Суреттерге Англияның патшалық гербі (констебль маршал лауазымы бойынша), оның отбасының арыстан гербі, Ричард II-нің ақ егізі және Генрих IV-нің ақ құсы кіреді, бірақ соңғысы, тарихшы Дэвид Маркомбтың пікірінше, «Моубрейдің қақпағының астында қызықтай түрде жасырылған». Егер ол үйіне жақын жерде қайтыс болса, оны Аксхолмдегі отбасылық мавзолейге жерлеген болар еді.
Мұрасы мен салдары
Крис Гивен Уилсон Моубрейдің Болингброкпен болған жанжалы тікелей Ричардтың тағын басып алуына себеп болды деп санайды. Болингброк 1399 жылдың шілде айының басында Англияға қайтып келді. Ол Ланкастерлік мұрасын иелену үшін ғана келгенін айтты, бірақ Ричард Ирландияда болғандықтан және оңтүстікке қарай жылжу кезінде ешқандай қарсылыққа ұшырамағандықтан, 30 қыркүйекте тақты өзіне алды. Содан кейін, 1399 жылдың 6 қазанында Парламент Моубрейдің Норфолк герцогы лауазымынан шеттету туралы шешім қабылдады, бірақ оның мұрагері басқа лауазымдарын сақтап қалды. Моубрейдің өсиетін орындаушыларына оның өсиетін орындауға, қарыздарын төлеуге және Венецияда жерлеуге 1000 фунт стерлинг берілді. 1532 жылы Моубрейдің ұрпағы, Норфолк герцогы Томас Ховард Моубрейдің сүйектерін Венециядан қайтарып беруді сұрады, оларды әулеттік бейіттерге қайта жерлеуді жоспарлаған.
Жеке тұлға және бағалау
Моубрей 1395 немесе 1396 жылы Аксхолм Чартерхаусын құрды; ол 1389 жылдан бері Рим папасынан рұхсат алу үшін өтініш білдіріп келген. Ол Аксхольмға жылына "Гаскон шарабының тоннасы немесе екі бөшкесі" және басқа монастырларға да шағын сыйлықтар сыйлады. Сондай-ақ, 1396 жылы ол Эпвортта картузиандық монастырьға негіз салды. Заманауи жылнамашылар Моубрейді бірауызды түрде айыптады, бірақ сақталған жазбалардың бәрі Болингброк таққа отырғаннан кейін жазылған. Тарихшы Найджел Саул Моубрейді "амбиция мен билікке құмар, мінезі тұрақсыз" деп сипаттады. Баррон оның "керексіз және сенімсіз адам" болғанын айтады, ал Гивен Уилсон "Моубрей шаршаңқы және өзгермелі мінезді болуы мүмкін" десе де, ол принципсіз болған жоқ.
Некелер мен ұрпақ
Моубрей 1383 жылдың 20 ақпанынан кейін бірінші рет Блэкмирдің 5-ші бароны Джон ле Стрейнджтің қызы және мұрагері, сондай-ақ Уорвик графының 11-ші графы Томас де Бошамптың қызы Леди Изабель де Бошампқа үйленді. Одан оған балалары болған жоқ. Моубрейдің екінші әйелі – леди Элизабет ФицАлан (шамамен 1372 – 1425 жылдың 8 шілдесі), сэр Уильям Монтегюдің жесірі және Ричард ФицАланның қызы, 11-ші Арундл графы, сондай-ақ Уильям де Боунның қызы, 1-ші Нортгемптон графы Леди Элизабет де Боун. Одан оның екі ұлы мен үш қызы болды. Моубрейдің үлкен ұлы, оның құрметіне аталған, Нотингем графтығын мұраға алды, бірақ 1405 жылы Генрих IV-ке қарсы көтеріліс жасады және 19 жасында өлім жазасына кесілді. Кіші Томас шамамен 1400 жылы Эксетер герцогы Джон Холландтың қызы Констансқа үйленді. Осылайша Моубрейдің екінші ұлы Джон әкесінен қалған графтық атаққа ие болды. Джон 1412 жылы Уэстморленд графы Ральфтың ықпалды ақсүйекі Кэтрин Невиллге үйленді. Генрих V-ке көрсеткен адалдығы үшін Джон 1425 жылы Норфолк герцогтігін қайта алды. Моубрейдің үлкен қызы Елизавета 1403 жылға дейін Саффолк графының 3-ші графы Майкл де ла Польге үйленді. Замандас хронист Майклды «Генрих V сарайының кез келген мүшесі сияқты күшті, белсенді және батыл» деп сипаттады. 1415 жылы Азенкур шайқасында қаза тапқан ол, ағылшын сарбаздары арасындағы маңызды қазалардың бірі болды. Моубрейдің екінші қызы Маргарет екі рет үйленді. Біріншіден, сэр Роберт Говардқа, одан Норфолк герцогінің 1-ші герцогы Джон Говард туды. Олар 1420 жылға дейін үйленген; Роберт Говард Норфолк герцогінің 2-ші герцогының қызметінде болған болуы мүмкін және Францияда оның қасында соғысқан. Оның екінші некесі – Денбигширдегі Рутин қаласының сэр Джон Греймен, Моубрейлердің ескі досы. Ол 1459 жылы қайтыс болды. Кіші қызы Изабель де екі рет үйленді. Оның бірінші күйеуі – Гробьи бароны Уильям Феррерс ұлы сэр Генри Феррерс, ол 1425 жылы қайтыс болды. Ол екінші рет 1-ші барон Беркли Джеймс Берклиге үйленді.
Мүліктік
Моубрей мұра еткен мұрасы едәуір болды, негізінен Шығыс Англияға негізделген және Лестершир, Линкольншир және Йоркширдегі отбасылық ежелгі иеліктерге бағытталған. Бұларға Мелтон Моубрейдің маңызды иеліктері мен олардың Аксхолм барониясы кірді. Анасының Сеграв мұрасы осы иеліктерді кеңейтті, оған Хантингдоншир, Норфолк, Сассекс, Уорвикшир және Уилтширдегі усадьбалар әкелді. Оның екінші әйелі – әкесі Арундел графы, елдің ең бай адамдарының бірі болған – оған Норфолк, сондай-ақ Бэкингемшир мен Эссекстегі қосымша иеліктерді әкелді. Оның жерден түскен жылдық табысы шамамен 1475 фунт стерлинг құрады. Уилсон мұны «айтарлықтай мұра, бірақ Моубрейді ағылшын графтарының алдыңғы қатарына қоймайтын мұра» деп атайды. Дегенмен, бұл көрсеткішке патшадан алған түрлі құнды заттар, лауазымдар мен жерлер кірмейді. Сонымен қатар, әжесі, графша Маргарет қайтыс болғанда, ол Шығыс Англияда, әсіресе Фрэмлингем қамалының төңірегінде тағы бір маңызды күш орталығын алуды күткен. Йоркширде Ховингем, Тирск және Ниддердейл арқылы созылатын кең аумақ та болды. Уэльс шебіндегі, Чепстоу маңындағы және басқа да ағылшын округтеріндегі оның иеліктерімен бірге есептегенде, олардың құны жылына шамамен 3000 фунт стерлингке бағаланды. Сол оның жылдық табысын шамамен 2000 фунт стерлинг деп есептейді.
Тюдор дәуірі
Томас Моубрей ретінде, оның Болингброкпен дауы мен одан кейінгі қуғын-сүргін Шекспирдің "Ричард II" пьесасының бастапқы көрінісінде бейнеленеді. Моубрейді Глостерді өлтіргені үшін ғана емес, сонымен қатар Кале гарнизонына жұмсалуға арналған ақшаны жымқырғандығы үшін де айыптайды. Патша "көзді көзбен қарамастан, өзіміз тыңдаймыз / Айыпталушы мен айыпталушы еркін сөйлейді" деп уәде береді, бірақ Моубрей патшаның Болингброкпен туыстық байланысы болғандықтан, қалағандай еркін сөйлей алмайтынын мойындайды. Моубрейдің сескенуі артық: Ричард Болингброктың айыптауларын "ескі қастыққа" негізделген деп сипаттайды, ал Моубрей сотты жекпе-жек арқылы сынауға шақырылады, мүмкін, король оның пайдасына үкім шығара алмауы үшін. Моубрей корольдің жоспарындағы қуыршақ екенін түсініп, Ричардтың "Арыстан леопардты бағындырады" деген сөзіне болашақты болжайтын жауап береді: "Иә, бірақ оның дақтарын өзгерте алмайды". Доктор Имке Лихтерфельд айтады, Болингброктың айыптаулары "шын мәнінде ауыр", 8000 дворянның ақшасын жымқырудан бастап, Глостердің өлімі мен мемлекетке қарсы қылмысқа дейін: үш қылмыс, әрқайсысы алдыңғысынан да нашар. Оның жер аударылудағы өлімі пьесада Карлайл епискобынан кейін хабарланады. Моубрей "IV Генрих", II бөлімде де еске алынады, ол бір кезде қазір бұзылған Фальстафты паж ретінде қызметке алған. 1405 жылға дейін сахналанған оқиға Моубрейдің ұлы жауынгерлердің жойылған буынының символы екенін көрсетеді, әсіресе ол Шекспирдің туындыларында крест жорығында қаза тапқан соңғы ағылшын болғандықтан. Шекспир жазған кезде, тақтан түсіру саяси тұрғыдан сезімтал мәселе болды, өйткені Ричард сияқты, Елизавета I да мұрагерсіз және өзінің дворяндарынан династиялық қауіптерден алаңдады. Шекспир Моубрей мен Болингброктың жер аударылуын оның соңғы жылдарындағы католиктердің қуғын-сүргінін бейнелеу үшін пайдаланады; ғалым Альфред Томас айтқандай, "осылайша, католиктік Еуропадағы жер аударма өміріне мәжбүр болған елизаветалықтармен резонанс тудырады, олар өз ана тілінен бас тартуға мәжбүр болды". Елизаветамен салыстыру үшін, Моубрей өзінің билеушісінің "әйелдер соғысын" сөзбен толығымен жоққа шығарады. Моубрей Уильям Болдуин мен Джордж Феррерстің 16-ғасырдың ортасынан бастап жазылған "Магистраттарға арналған айна" атты туындысында кездеседі. Ол "герцогтың [Глостердің] жойылуындағы басты қызметкер" деп сипатталады, себебі Болдуин мен Феррерс Роберт Фабианның Глостердің патшаға қарсы қастандық туралы ашып айту арқылы герцогтың тағдырын шешкенін, өзі Каледе болғандықтан емес, оның пікірін ұстанады. Олар сондай-ақ 1386 жылы Моубрейдің шағымданушылардың ең аз бейілдісі болғанын ұсынады. Моубрей сонымен қатар кейінгі Тюдор ақыны Томас Делонидің "Екі герцогтың, Херефорд пен Норфолктың қуғын-сүргін туралы әнінің" тақырыбы болып табылады. Делони өзінің хроникаларына адал, Моубрейді қорлап, оны патшаға "ең көп өтірік айтқан" деп айтады, Болингброктың даналығы мен әділдігін және оның таққа құдайдан берген құқығын баса көрсетеді. Моубрей патшаның қиындықтары үшін кінәлі деп айыпталады.
Қазіргі заманғы
Моубрей Шекспирдің «Ричард II» пьесасының көптеген қойылымдарында маңызды рөл атқарды, және олардың тек бірнешеуін ғана атап өтуге болады. Норфолк герцогы рөлінде оны Ноэль Джонсон 1960 жылы BBC-дің Шекспирдің тарихи пьесаларын он бес бөлімнен тұратын сериалдық бейімделуінде, «Корольдер дәуірі» атты туындысында бейнеледі. Иан МакКеллен ертедегі рөлінде, 1960 жылы «Prospect Theatre Company» компаниясымен Стивен Грейфтің Моубрей рөлінде провинциялық гастрольдік сапарға шықты; ол соңғы рет күзетшілермен бірге матрас алып, Глостерге барғанда көрінеді, бұл оның тұншығып қалуы туралы заманауи әңгімелерді көрсетеді. 1973 жылы Джон Бартонның «Stratford upon Avon» қойылымында Денис Холмс Ричард Пасконың «Кинг» рөліне қатысты, онда Моубрей мен Болингброк үлкен ойыншық аттармен шайқасты. Бартонның қойылымы келесі жылы «Aldwych Theatre» театрына көшірілді. Бес жылдан кейін Дэвид Джайлздың қойылымында Ричард Оуэнс BBC-нің «BBC Television Shakespeare» телесериалында Моубрей рөлін ойнады, барлық туындылар жеті жыл бойы көрсетілді. Дерек Жакоби жетекшілік етті, ал Джайлз патшаның Моубреймен, оның бұрынғы досы және адал қызметшісімен, бірақ қайтадан сенуге болмайтын қарым-қатынасының екіұштылығына назар аударды. Жаңа құрылған «English Shakespeare Company» компаниясының алғашқы пьесаларының бірінде Моубрейді Майкл Кронин 1987-1988 жылдар аралығында Майкл Пеннингтонның Ричард рөліне ойнады. Шындығында, RSC-нің Пеннингтонды Ричард рөліне алдынғы жылы бейімдемеуі – Джереми Айронс пен Ричард Мур герцог рөлінде ойнағандықтан – жаңа топ құрылуына әкелді. Мур Моубрейді әскери емес, қолөнерші ретінде бейнеледі, жарқын жасыл киім киіп, қимылдары шектелген. Дэвид Лион Дэвид Трэлфоллдың Болингброк рөліне Дебора Уорнердің 1995 жылғы «National Theatre» театрының «Cottesloe» сахнасындағы қойылымында ойнады. Бұл қойылымда Рихард патша рөлін Фиона Шоу орындағаны ерекше көзге түсті. Лион екі жылдан кейін Уорнердің қойылымын теледидарға бейімдегенде рөлін қайталады. Сыншы Майкл Хэттавей сол кезде «Шекспирдің ең ұлы рөлдерінің бірін әйелдің ойнауына деген наразылық Шоудың өнерінің тамашалығы мен интеллектуалдық деңгейімен басылды» деп атап өтті. 2000 жылы Стивен Пимлот Дэвид Траутонды Болингброк рөліне, ал Сэмюэл Уэстті Ричард рөліне түсірді, Пол Гринвуд сыншы Рода Кениг «тыныш, қарқынды, қатты сыбырлайтын» Моубрей рөлін ойнады. Норфолк. Ол Джеймс Пюрефоймен BBC2 телесериалындағы «The Hollow Crown» сериалында ойнады, бұл Шекспирдің «Генриада» драмасының 2012 жылғы телефильмді бейімделуі болды, ал келесі жылы Дэвид Теннант Грегори Доранның RSC қойылымында басты рөлді ойнады, оған қарсы Антоні Берн Моубрей рөлінде ойнады. Моубрейдің Глостерді өлтіруі Шекспирдің повесі басталғанға дейін орын алса да, Моубрей оның құрбаны Вудсток Томас атымен аталған пьесада пайда болмайды.