Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қақырық жолының қозғалмалылығының бұзылуы (ҚЖҚБ) – асқабақтың үйлесімді қозғалысының бұзылуынан туындайтын кез келген медициналық жағдай, ол дисфагияға (яғни, жұту қиындығы, тамақтың кері қайтарылуына) себеп болады. Негізгі қозғалмалылық бұзылыстары:
An esophageal motility disorder (EMD) is any medical disorder resulting from dysfunction of the coordinated movement of esophagus, which causes dysphagia (i. e. difficulty in swallowing, regurgitation of food). Primary Motility Disorders are:
Симптомдары
Тамақ ішегінің қозғалыс бұзылыстарының ең көп кездесетін белгісі – дисфагия. Механикалық кедергілерге қарағанда, олар көбінесе тек қатты тағамдарды жұтуда қиындық туғызады, дисфагия қатты тағамдар мен сұйықтықтардың екеуіне де тән. Тамақ ішегінің қозғалыс бұзылыстарының жиі кездесетін белгілері – іш қабынуы, одынофагия, кеуде ауруы және тыныс қиындығы, бұл белгілер басқа тамақ ішегі ауруларында да кездеседі. Ахалазияның асқынған жағдайы бұрын жұтылған, қорытылмаған тамақтың қайтадан құсуымен сипатталады. Диффузиялық тамақ ішегі спазмы немесе «жаңғақ қабырға» тамақ ішегі бар адамдар, бұзылған перистальтика таралуына байланысты, жүрек ишемиясына ұқсас қатты кеуде ауруы мен дисфагияны сезінуі мүмкін. Ахалазияның ең көп кездесетін белгілері – дисфагия (қатты және сұйық тағамдарды жұтуда қиындық), қорытылмаған тамақтың құсуы, тыныс алу проблемалары (аспирация және түнгі жөтел), кеуде ауруы және салмақ жоғалту. Диффузиялық тамақ ішегі спазмы (ДЭС) – рентген суретінде қайталама кеуде ауруы немесе дисфагия эпизодтарымен, сондай-ақ иіркімсіз (үшінші деңгейдегі) жиырылулармен сипатталатын қозғалыс бұзылысы. «Жаңғақ қабырға» тамақ ішегі жоғары амплитудалы перистальтикалық жиырылулармен сипатталады, олар көбінесе ұзаққа созылады және дисфагия мен кеуде ауруын тудырады. HLES (төменгі тамақ ішегі сфинктерінің жоғары қысымы) – дисфагия, кеуде ауруы, асқазан-ішек рефлюксі және/немесе диафрагмалық жарықшасы бар адамдарда кездесетін сирек манометриялық аномалия.
The most common symptom of esophageal motility disorders is dysphagia. Compared to causes of mechanical obstruction, which usually coincide with difficulties only with solids, dysphagia occurs in both solid foods and liquids. Heartburn, odynophagia, chest pain, and dyspnea are frequent symptoms of esophageal motility disorders, as they are in other esophageal disorders. Advanced achalasia is characterized by regurgitation of previously swallowed, undigested food material. Individuals with diffuse esophageal spasm or nutcracker esophagus, due to disordered peristalsis propagation, may experience severe chest pain and dysphagia, mimicking cardiac ischemia. Achalasia's most common symptoms include dysphagia (difficulty swallowing solids and liquids), regurgitation of undigested food, respiratory issues (aspiration and nocturnal cough), chest pain, and weight loss. Diffuse esophageal spasm (DES) is a motility disorder characterized by recurrent episodes of chest pain or dysphagia as well as nonpropulsive (tertiary) contractions on radiographs. Nutcracker esophagus is characterized by high amplitude peristaltic contractions that are frequently prolonged and cause dysphagia and chest pain. HLES (hypertensive lower esophageal sphincter) is a rare manometric abnormality seen among individuals with dysphagia, chest pain, gastroesophageal reflux, and/or hiatal hernia.
Диагностика
ЭМД-ні диагностикалау үшін барийлі эзофагография, жоғарғы эндоскопия және эзофагеальды манометрия қолданылады.
Testing to diagnose EMD includes barium esophagography, upper endoscopy, and esophageal manometry.
Емдеу
ЭМД-ны емдеу жоқ, бірақ көріністерін бақылауға болады. Көріністерді бақылаудың кейбір тәсілдеріне баяу тамақтану және кішкентайрақ тістеу кіреді; кейбір жағдайларда, ЭМД-ге себеп болатын басқа да мәселелерді басқару үшін дәрі-дәрмектер көмектесе алады, мысалы, гастроэзофагеалдық рефлюксті (қышқыл қайтымды) жеңілдету үшін протондық насос ингибиторы немесе бұлшықеттермен байланысты мәселелер үшін тегіс бұлшықеттерді босаңсытатын дәрі.
There is no cure for EMD, but symptoms can be managed. Some symptom management includes eating slower and taking smaller bites; in some cases medications can be useful to manage other issues that contribute to EMD such as a proton pump inhibitor to ease gastroesophageal reflux (acid reflux), or a smooth muscle relaxant for issues with the muscles.