1968 жылғы «Союз» бағдарламасы: кеңестік ғарыш бағдарламасының жаңаруы, ғарыш кеңістігінде кездесу, доктандыру және адамның сыртқы кеңістікте жұмыс істеуі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1968 жылғы «Союз» бағдарламасының экипажды ұшуы
Crewed flight of the Soyuz programme
a 1968 spaceflight
Апогей: 51,66°
Еңісу бұрышы: 51,66°
Айналыс периоды: 88,87 минут
Apogee:
Inclination: 51.66°
Period: 88.87 minutes
Өмірбаян
Кеңес ғарыш бағдарламасы алғашқы жылдары үлкен табысқа жетті, бірақ 1960 жылдардың ортасына қарай табыстың қарқыны төмендеді. "Восход" бағдарламасы көп адамнан тұратын алғашқы ғарышқа ұшуды және алғашқы ғарыштан тыс қызметті (EVA) жүзеге асырды, бірақ туындаған мәселелер оны тек екі ұшудан кейін тоқтатуға әкелді, бұл АҚШ-қа "Gemini" жобасы арқылы кеңестік жетістіктерден озуға мүмкіндік берді. "Союз" бағдарламасы ғарышкерлерді шаршатусыз ғарышқа шығару, ғарыштық кездесулер мен тұйықтау қабілетін дамыту арқылы бағдарламаны жаңартуды мақсат етті, бұл туралы АҚШ-тың "Gemini" бағдарламасы көрсеткен болатын. Бұл мүмкіндіктер "Салют" бағдарламасы (ғарыш станциясы) үшін қажет болды. "Союз-1" экипажбен "Союз-2" кемесімен тұйықтасу мақсатымен ұшырылды, бірақ екінші кеме ұшырылмас бұрын, "Союз-1" кемесіндегі мәселелер "Союз-2" кемесін "Союз-1" қонғанша тоқтату қажеттігін анық көрсетті. Бұл үш адамнан тұратын "Союз-2" экипажының өмірін сақтап қалды; "Союз-1" 1967 жылдың 23 сәуірінде парашют жүйесінің істен шығуынан ғарышкер Владимир Комаровтың қазасына әкелді. "Союз-2" "Союз-1" сияқты сол ақаулы жүйемен ұшуға тиіс болған. Осының салдарынан 1968 жылы "Союз" ғарыш кемесі "Союз-2" және "Союз-3" үшін қайта жаңартылды.
The Soviet space program had experienced great success in its early years, but by the mid 1960s the pace of success had slowed. While the Voskhod programme achieved the first multi crewed spaceflight and first extravehicular activity (EVA), problems encountered led to its termination after only two flights, allowing the United States to surpass the Soviet achievements with the Project Gemini. The Soyuz programme was intended to rejuvenate the program by developing space rendezvous and docking capability, and practical extravehicular activity without tiring the cosmonaut, as had been demonstrated by the United States Gemini. These capabilities would be required for the Salyut programme (space station). Soyuz 1 had been launched with the goal of docking with the crewed Soyuz 2 craft, but even before the second craft was launched, problems with Soyuz 1 made it clear that Soyuz 2 had to be cancelled before the landing of Soyuz 1. This saved the lives of the three man Soyuz 2 crew; Soyuz 1 ended with the death of cosmonaut Vladimir Komarov on 23 April 1967, due to a faulty parachute system. Soyuz 2 would have flown with the same defective system as Soyuz 1. As a result, the Soyuz spacecraft was revised for Soyuz 2 and Soyuz 3 in 1968.
Ғарышқа ұшу
Союз-2 (капсула нөмірі 7K OK P No. 11) 1968 жылғы 25 қазанда «Союз-3» (капсула нөмірі 7K OK P No. 10) үшін пилотсыз нысана ретінде ұшырылды. «Союз-2» ұшырылуы туралы үкімет хабарламады, бірақ басқа елдер өздерінің бақылау құралдары арқылы бұл туралы білді. «Союз-3» қауіпсіз орбитаға шыққаннан кейін ғана ресми хабарланды. Миссияның консервативті бағытында Береговой жалғыз ұшқыш ретінде, Владимир Шаталов оның дубликаты ретінде, ал Борис Волынов резервте болды. Ұшырылғаннан кейін жарты сағаттан соң орбитаға шығып, «Союз-2» жанына жақындасқан Береговой кемесін нысанаға жақындату үшін біртіндеп басқарды. Алайда Береговой докамендеуге қол жеткізе алмады. Ол «Союз-2» кемесі өзінің кемесіне қатысты кері бұрылып тұрғанын байқамады және осы әрекетте маневрлеу отынының көп бөлігін жұмсады. Келесі күні ол екінші рет докамендеуге тырысты, бірақ ол да сәтсіз аяқталды. Бірнеше сағаттан кейін «Союз-2» Жерге қайтарылды және келесі күні 07:51 GMT-да қонды. Береговой орбитада қалды және келесі екі күн бойы топографиялық және метеорологиялық бақылаулар жүргізді. Береговой теледидар көрермендеріне ғарыш кемесінің ішінде «тікелей» экскурсия ұйымдастырды. Сонымен қатар, кеңестік тарап Байқоңырдағы ұшыру алаңында «Союз-3» зымыранын алғаш рет көрсетті, бұл R-7 сыртқы әлемге таныстырылғанын білдірді.
Soyuz 2 (capsule number 7K OK P No. 11) was launched on 25 October 1968 as an uncrewed target vehicle for Soyuz 3 (capsule number 7K OK P No. 10), The launch of Soyuz 2 was not reported by the government, although other nations were aware through their own monitors. It was not until Soyuz 3 was safely aloft that an official announcement was made. The more conservative mission used Beregovoy as the single pilot, with Vladimir Shatalov designated as his backup, and Boris Volynov in reserve. Entering orbit and near Soyuz 2 a half hour after launch, Beregovoy gradually guided his craft within docking range of his target. However, Beregovoy failed to achieve docking. He failed to notice that Soyuz 2 was turned upside down in relation to his craft, and used up too much of his maneuvering fuel in the attempt. He made a second rendezvous and docking attempt the next day, but again failed. Hours later, Soyuz 2 was sent back to Earth and landed by 07:51 GMT the next day. Beregovoy continued to orbit, making topographical and meteorological observations for the next two days. Beregovoy also treated television viewers to a "live" tour of the spacecraft interior. In addition, the Soviets published a photo of Soyuz 3's launch vehicle on the pad at Baikonur, marking the first time that the R 7 was shown to the outside world.
Қайту
Береговой және "Союз-3" 1968 жылғы 30 қазанда Жерді 81 толық айналым жасағаннан кейін Жерге оралды. Түсіру капсуласы Қазақстанның Қарағанды қаласының жанына қарлы боранының арасында қонды. Температураның нөлден төмен болуына қарамастан, Береговойдың қонуы соншалықты жеңіл болды, ол кейіннен соққыны тіпті сезінбегенін айтты. Кеңес Одағы "Союз-3" миссиясын толыққанды табыс деп жариялады. Береговой генерал-майор атағына көтеріліп, Звездный городоктағы Ұлттық космонавттарды даярлау орталығының директоры болып тағайындалды.
Beregovoy and Soyuz 3 came back to Earth on 30 October 1968, after completing 81 full orbits of the Earth. The descent module landed near the city of Karaganda in Kazakhstan, cushioned by a blizzard's snowfall. Despite subzero temperatures, Beregovoy's landing was so easy he said later that he hardly felt the impact at all. The Soviets hailed Soyuz 3 as a complete success. Beregovoy was promoted to Major general and named director of the national Center for Cosmonaut Training at Star City.
Кеңестердің арамзалығы
Кеңес үкіметі байланысуға жасалған сәтсіз әрекеттерді жасырды. Заманауи батыстық жаңалықтар "Союз-3" орбиталық миссиясын кеңес баспасөзі сияқты, "Союз-2" кемесімен "сәтті кездесу" деп сипаттады, бірақ оны екі кеме арасында байланыс жоспарланбаған сынақ ретінде баялады. Бұл түсінік көп жылдар бойы қабылданды. Нақты байланысу туралы мәліметтер Кеңес Одағы тарағаннан кейін ғана жарияланды.
The Soviet government concealed the fact that docking had been unsuccessfully attempted. Contemporary Western news reports described the orbital mission of Soyuz 3 in the same manner as the Soviet press, referring to a "successful rendezvous" with Soyuz 2, but characterizing it as a test with no actual ship to ship docking planned. This interpretation was largely accepted for years afterward. The intended docking was disclosed only after the breakup of the Soviet Union.
Мұра
Союз-3 ұшырылысы болашақ ғарыш зерттеулеріне қысқа және ұзақ мерзімді көптеген әсер етті. "Союз-3" ғарыш кемесінің қатесіз қалпына келтірілуі ғарыш кемелерін жасаушыларға қайта кіру және қону жүйелері жетілдірілген деген ойды ұқтырды: бір айдан кейін "Зонд-6" спутнигінің апатты қонуы ішінара осы жаңылысқан қауіпсіздік сезіміне байланысты болды. Жерді ғарыштан зерттеудің маңызы "Союз" бағдарламасының масштабты стратегиясын дамытудағы шешуші қадам болды: кейінгі ғарыштағы зерттеу платформаларының дамуы Береговойдың ұзақ және ұқыпты деректер жинауынан бастау алды. Тіпті ғарышқа қосылудың сәтсіз аяқталуы совет ғарыш бағдарламасына пайдалы тәжірибе сыйлады: "Союз-1" апатынан кейін, "Союз-3" ғарыш кемесінің сенімді жетістіктері мен қауіпсіз оралуы бағдарламаға жаңа серпіліс берді. Жаңа ұшулар қарқынды жалғасты, ал "Союз-3" ұшырылысынан алынған білімдер одан да батыл және сәтті миссияларға жұмсалды.
The flight of Soyuz 3 had numerous effects on future space exploration both short and long term. The flawless recovery of Soyuz 3 left the spacecraft designers with the impression that re entry and landing systems had been perfected: the crash landing of the Zond 6 satellite just one month later had been partly attributed to this mistaken sense of security. The value of the outer space survey of Earth was a defining step in the development of the Soyuz program's grand strategy: the later evolution of space based research platforms have roots in Beregovoy's lengthy and meticulous data collection. Even the failure of the space docking proved an experiential benefit to the Soviet space program: after the demoralizing catastrophe of Soyuz 1, the credible achievements and safe return of Soyuz 3 breathed new life into the faltering program. New flights continued apace, and they put the knowledge gained from Soyuz 3 towards missions of increasing audacity and success.