Кіріспе

Британдық суретші, композитор және орындаушы Мартин Крид (21 қазан 1968 жылы туған) – британдық суретші, композитор және орындаушы. Ол 2001 жылы алдыңғы жылғы көрмелері үшін Тернер сыйлығын жеңіп алды, қазылар алқасы оның бір инсталляцияны – No. 227: «Жарықтардың қосылып-өшуі» – Тернер сыйлығының көрмесінде көрсетуінің батылдығын бағалады. Крид Лондонда тұрады және жұмыс істейді.

Өмірі және білімі

Мартин Крид Англияның Уэйкфилд қаласында дүниеге келген. Оның әкесі күміс шебері болғандықтан, 3 жасында отбасымен Глазгоға көшіп келді, себебі әкесі онда оқытушы болып жұмысқа орналасты. Ол өнер мен музыканы өте құрметтеген. Оның ата-анасы квакерлер болғандықтан, оны жиі квакерлердің бас қосуларына алып баратын. 1986 жылдан 1990 жылға дейін Лондон университетінің колледжіндегі Слэйд өнер мектебінде оқыды. Содан бері Лондонда тұрады, тек 2000-2004 жылдар аралығында Италияның оңтүстігіндегі Сицилия аралынан тыс, Аликюди аралында тұрды. Қазір қайтадан Лондонда тұрып жұмыс істейді. Ол веган. 1987 жылдан бері ол өзінің әр туындысына нөмір береді, ал көптеген жұмыстарының атаулары сипаттамалы болып келеді: мысалы, No. 79: Blu Tack ұнтақталып, шарға оралған және қабырғаға басылған (1993) және No. 88, А4 қағазы жиырылып, шарға айналған (1995). Кридтің No. 200 жұмысы: Белгілі бір кеңістіктегі ауаның жартысы (1998) – бұл шарлармен толтырылған, текше пішіндес кеңістігінің жартысын құрайтын бөлме.

Жобалар

2001 жылы Крид екі көрмесі – «Мартин Кридтың жұмыстары» және «Art Now: Мартин Крид» үшін Тернер сыйлығын жеңіп алды, бұл көрмелер өткен жылы Англияның әртүрлі қалаларында көрсетілген. Соңғы жылдары Крид өзінің суреттерін дерлік барлық көрмелерінде қойып келеді. «Жұмыс No. 1197: Елдегі барлық қоңыраулар үш минут бойы мүмкіндігінше жылдам және қатты соғылды» – бұл туынды 2012 жылғы жазғы Олимпиада ойындарының басталуын жариялау үшін жасалынған. 2009 жылы Крид «Жұмыс No. 1020: Балетті» жазып, хореографиясын қойды, бұл Кридтің музыкасы, балеті, сөздері мен фильмінің тікелей қойылымы. Алғаш рет бұл қойылым Лондонның Sadler's Wells театрында жасалып, Лилиан Бейлис студиясында көрсетілді. 2010 жылы «Жұмыс No. 1020: Балет» Эдинбург фестивалінің Fringe аясында Эдинбургтегі Traverse театрында, ал 2013 жылдың желтоқсанында Нью-Йорктегі The Kitchen театрында қойылды. «Жұмыс No. 1020» 2014 жылы Лондонның Hayward Gallery галереясында Кридтің жеке көрмесімен бірге Королева Елизавета залында да көрсетілді. 2015 жылы ол Лондонның Мейфэр ауданындағы Довер көшесіндегі Виктория Бекхэмнің дүкені үшін көркемдік безендіру жасады. Оның көптеген туындыларын тегін көруге болады, мысалы, Эдинбургтегі Scotsman Steps, Кельндегі St Peter's Church-тағы «DON'T WORRY», Лондондағы Royal Festival Hall-дағы ән шырқатын лифттер, Сантандердегі Centro Botin және Форт-Уорт, Техастағы төбедегі үлкен айналатын «MOTHERS» белгісі. Көптеген туындылары әлемдегі мұражай коллекцияларында сақталады, мысалы, Мексика қаласындағы Colleccion Jumex-тегі еден жұмысы (тұрақты орнатылған) және Нью-Йорктегі Museum of Modern Art-тағы шамдардың жан-сөнуі. Оның кейбір туындылары тек көрмеге қойылмай, сонымен қатар өнер залының кеңістігін өзгерту арқылы жасалған, бұл кеңістік іштен де, сырттан да өнер залымен байланысты. Мұндай туындылардың бірі – «Жұмыс No. 1000 (инсталляциялық өнер залы)», ол Кридтің брокколимен жасалған гравюраларымен толтырылған өнер залынан тұрады. Крид халықаралық деңгейде көрмелер өткізуді жалғастыруда, сонымен қатар лекциялар оқып, әдетте өзінің тобымен тікелей ойнайды.

Тұрақты қондырғылар

Кредит жұмысы No. 975 «Барлығы жақсы болады» 2009 жылдың қараша айында Шотландияның Ұлттық заманауи өнер галереясының қасбетіне орнатылды. Бұл жұмыс No. 975 бірегей мүсін болғанымен, бұл фраза бірнеше байланысты жұмыстарда қолданылды, олардың әрқайсысына жеке жұмыс нөмірі берілді. Жұмыс No. 975-ке дейін Нью-Йорктің Таймс-скверінде қызыл неон жазу пайда болды (Public Art Fund тапсырысымен, Жұмыс No. 225, 1999 жыл), ал отыз метрлік нұсқасы Детройт қаласында орнатылды (Жұмыс No. 790, 2007 жыл). Тағы бір ақ неон жазу Ванкувердің Қытай ауданындағы Ренни мұражайының қасбетін 23 метрге дейін жарықтандырды (Жұмыс No. 851, 2008 жыл). Соңғы кезде Крайстчерч өнер галереясының жаңартылуына орай, бес жылға жуық уақытқа жабылып тұрғаннан кейін, 46 метрлік көп түсті нұсқасы тапсырылды. 2011 жылы Кридке Фрутмаркет галереясы Эдинбургтегі тарихи Шотланд сатыларын қалпына келтіру аясында жұмыс жасау тапсырылды. Кредит жұмысы No. 1059 кейіннен орнатылып, 104 саты мен алаңның әрқайсысы әртүрлі түсті мәрмәрмен қапталды. Guardian газетінің сыншысы Джонатан Джонс оны «заманауи қоғамдық өнердің жомарт, қарапайым шедеврі» деп атады. 2012 жылы Крид Лондонның Sketch мейрамханасындағы суретшілердің жасаған мейрамханаларының ұзақ мерзімді бағдарламасына қатысқан алғашқы суретші болды. Суреттер мен қабырға суреттерімен қатар, Крид Жұмыс No. 1343-ті жасады, онда әрбір аспап, шыны, орындық және үстел әртүрлі болды, бұл бұқаралық өндіріс пен қолөнердің үйлесімін ұсынды – классикалық антиквариаттан бастап әлемнің түкпір-түкпірінен келген заманауи дизайнға дейін. Жұмыс No. 1347, әлі де мейрамханада көрсетілуде, еденде балық қабыршақтары түрінде орналасқан 96 түрлі мәрмәрдан тұрады. 2019 жылы Жұмыс No. 2950: «ҚАЛАЙ БОЛСА СОЛАЙ» Жаңа Зеландияның Окленд қаласындағы ғимараттың төбесіне орнатылды. Бұл «ҚАЛАЙ БОЛСА СОЛАЙ» деген сөзді көрсететін үлкен, көп түсті неон тақтасы.

Музыка

Creed-тің алғашқы тобы Овада 1994 жылы Адам МакЭуэн мен Кейко Овадамен құрылды. 1997 жылы олар өзінің алғашқы CD-ін, “Nothing” аттысын, Дэвид Каннингхэмнің Piano лейблінде шығарды. Оның галереялық жұмыстарында да дыбыс қолданылды, оның шығармаларында есік қоңыраулары, барабан автоматтары мен метрономдар пайда болды. 1999 жылдан бері ол “Owada” тобының атын қолданбайды. 2000 жылы ол өзінің әндерінің “I Can't Move” атты жазбасын Торонтодағы Art Metropole өнер баспасында өз атымен жариялады. 2010 жылы ол Futuristic Retro Champions синглінің обложкасын жасады, сонымен бірге оның шығарылуын өзінің тобымен, бас гитарада Кейко Овада, клавишаларда Женевье Мёрфи, барабанда Бен Кейн және сталь гитарада Анушка Гроуземен қолдау көрсетті. Creed өзінің жеке лейблі, Telephone Records-ты құрды және 2011 жылдың басында “Thinking/ Not Thinking” синглін шығарды, содан кейін 2012 жылы “Where You Go” синглімен бірге. 2012 жылы Moshi Moshi Records 2012 жылдың мамыр айында “Fuck Off” және “Die” атты Double AA Side синглдерін шығарды, ол 2012 жылдың шілдесінде Moshi Moshi Records-те жарық көрген “Love To You” альбомының алдында болды. Альбомның продюсерлері Дэвид Каннингхэм, Мартин Крид және The Nice NIce Boys (Джонни Марр & The Healers тобының Эндрю Ноулз және Franz Ferdinand-тың Ник Маккарти). The Vinyl Factory Creed-пен жұмыс істеді, бұл релиздің шектеулі нұсқасын шығарып, Creed-тің қолмен боялған обложкаларын көрсетті. “You're The One For Me” синглі альбоммен бір уақытта шықты. 2014 жылдың қаңтарында “Mind Trap” альбомы жарық көрді, ол оркестр үшін аспаптық шығармалармен бірге әндерді қамтыды. Creed ән салады және аспаптарда ойнайды, оны евангелист әншілер Ди Александр және Ивон Гейдж (The Police, Мадонна және R. Kelly-мен жұмыс істеген) және Энди Ноулз (музыкалық жұмыстары Fiery Furnaces & Franz Ferdinand-пен жұмыс істеуді қамтиды) сүйемелдеді. Кейко Овада “Gift Attack / Don't Won't” альбомында бас гитарада ойнайды. Мартиннің продюсері Энди Ноулзбен бірге жазылған альбом Лондон, Чикаго және Чехияда жазылған. Franz Ferdinand-тың Ник Маккарти және Марк Ральф (Hot Chip-пен жұмыс істейтін) қосымша өндіріс жасады. Альбомның жүрегін құрайтын Чикаго әндері Джон МакЭнтайрдың (Tortoise) Soma Studios-ында толығымен аналогты түрде жазылған. Инженер: Билл Скибб (The Kills/Franz Ferdinand). Сондай-ақ, арнайы тапсырыспен жасалған 3 оркестрлік шығармалар: No. 955 әні бастапқыда Бирмингем симфониялық оркестрі үшін жазылған, No. 994 Хиросима симфониялық оркестрі үшін жазылған және No. 1375-ші әнді Лондон Sinfonietta оркестрі тапсырған. Бұл шығармаларды альбом үшін Микель Томс жетекшілік еткен Брно филармониясы оркестрі жазды. Альбомдағы барлық әндер мен музыканы Мартин Крид жазды, тек “New Shutters” әнінен басқа, ол Мартиннің дәстүрлі неаполитандық халық әнін өңдеуі. Альбом обложкасында Мартиннің “No. 1674: Anouchka” атты суреті бар, оны жақында Franz Ferdinand және The Cribs үшін бейнелерді түсірген Энди Ноулз жобалаған. Мартин Кридті Franz Ferdinand концерттеріне үнемі қатысатын жандар және “Mind Trap” альбомының продюсері, сондай-ақ Moshi Moshi лейблінің Slow Club серіктестері жақсы көреді. 2015 жылдың қараша айының соңында Сириядағы босқындар дағдарысына жауап ретінде аудиовизуалды жұмыстардың жаңа жинағы жарық көрді. “Let Them In / Border Control” қос A жақты синглі SoundCloud-да тегін жүктеу үшін Telephone Records арқылы қолжетімді болды. Екі ән де Кридтің өзі түсірген бейнероликтермен бірге орындалады. 2016 жылдың шілдесінде Мартин Крид “Thoughts Lined Up” атты жаңа альбомын шығарды. Альбомға “Understanding” және “Princess Taxi Girl” синглдері кіреді, олармен бірге бейнероликтер шығарылды.

Дискография

TitleTypeDateFormatLabelНе істеп жатырмын?Жалғыз ән2017ЦифрлікТелефон жазбаларыСору және жұлуЖалғыз ән2017ЦифрлікТелефон жазбаларыСенЖалғыз ән2016ЦифрлікТелефон жазбаларыПринцесса Такси ҚызыЖалғыз ән2016ЦифрлікТелефон жазбаларыОйлар тізімделгенАльбом2016CD, ЦифрлікТелефон жазбаларыТүсінуЖалғыз ән2016ЦифрлікТелефон жазбаларыКіргізіңдер / Шекаралық бақылауҚос А жақты Жалғыз ән2015ЦифрлікТелефон жазбаларыАқыл тұзағыАльбом2014CD, 12" Винил, Арнайы басылым 12" Винил, ЦифрлікТелефон жазбаларыСору және жұлу / Мен сені қалаймынЖалғыз ән2013Арнайы басылым 12" ВинилThe Vinyl Factory, ЧикагоEP2012Арнайы басылым 12" ВинилТелефон жазбалары / The Vinyl Factory / MCA ChicagoСен мен үшін біреусіңЖалғыз ән2012ЦифрлікMoshi Moshi RecordsМахаббат сағанАльбом2012CD, 12" Винил, Арнайы басылым 12" Винил, ЦифрлікMoshi Moshi RecordsЖыныма кел / ӨлҚос А жақты Жалғыз ән2012ЦифрлікMoshi Moshi RecordsҚайда барасыңБөліскен Жалғыз ән2012CD & DVD, Арнайы басылым 12" Винил, ЦифрлікТелефон жазбаларыОйлау / ОйламауЖалғыз ән2011CD & DVD, ЦифрлікТелефон жазбаларыОйлау / Ойламау / Сөздер20097" ВинилЯпониядағы Хироми Ёшиимен бірлесіп жұмыс жасалды815Жалғыз ән20087" ВинилSmart Guy RecordsМен қимылдай алмаймынEP2000CDArt Metropole, CanadaБәрі жақсы боладыЖалғыз ән1999CDPier TrustЕштеңе (Овада)Альбом1997CDPiano

Өнер туралы

2002 жылы "Art Now: Interviews with Modern Artists" кітабында жарияланған сұхбатында Крид бұрын "сурет салғанын", бірақ нені салуды шешуді ешқашан ұнатпағанын айтады. Ол сурет салуды тоқтатып, оның мәні мен не үшін нәрсе жасағысы келетіні туралы ойлауға бел буды. Ол былай дейді:

Крид өзінің туындыларын "концептуалды" өнерді академиялық тұрғыдан зерттеудің бір бөлігі ретінде емес, адамдармен байланыс құру, "хабарласу және сәлемдесу" ниетімен жасайды. Сондықтан туындының өзі ең алдымен эмоционалдық сипатқа ие:

Көрмелер

1996 жылы Ричард Лонг пен Роджер Эклинг Кридті EASTinternational көрмесіне іріктеді. Тернер сыйлығын жеңгеннен кейінгі он жылдық ішінде ол бүкіл әлемде көптеген көрмелер ұйымдастырды, соның ішінде Миландың Труссарди қорында («Маған заттар ұнайды»), Нью-Йорктің Бард колледжінде («Сезімдер»), сондай-ақ Ikon Gallery Birmingham-де басталып, Хиросима мен Сеул қалаларына саяхаттаған үлкен көрмелер болды. Кридтің алғашқы ірі көрмесі «Бұл ненің мәні бар?» деген атпен 2014 жылдың қаңтар айында Лондондағы Хейвард галереясында өтті. Көрмеге оның ең танымал туындылары қойылды, мысалы, No. 227 «Жарлардың жанүрі мен сөнуі» (2000), No. 293 «Допқа бүктелген қағаз парағы» (2003) және оның эпикалық мүсіні No. 1092 «АНАЛАР» (2011). Хейвардтағы көрмемен бірге Саутбанк орталығы Мартинге Корольдік фестиваль залы үшін жаңа туынды жазуды тапсырды, нәтижесінде No. 1815 туды, ол Дж.С. Бахтың ең ұлы орган туындыларымен бірге орындалды. Кридтің бүгінгі күнге дейінгі ең ірі көрмесі 2016 жылдың маусым-тамыз айларында Нью-Йорктегі Park Avenue Armory-де өтті, оны Том Экклс және Ханс Ульрих Обрист ұйымдастырды. «The Back Door» деп аталған көрмеде Уэйд Томпсон бұрғылау залы мен ғимараттың тарихи интерьері пайдаланылды. 2017 жылы Нидерландыдағы Вурлинден мұражайында «Сырға қосыңыз» атты көрмесі өтті. Бұл көрмеде ол әртүрлі түстердегі 1000 брокколи басып шығарылған қабырғаны көрсетті, бөлмені көк түсті шарлармен толтырды. Тағы бір бөлмеде ол әртүрлі жылдамдықпен тикіреген метрономдарды көрсетті. 2019 жылы Centro Botín орталығында «Амигос» атты көрме өтті. Ол 6 сәуірден 9 маусымға дейін жалғасты және ғимаратты қоршап тұрған ағаштардың арасына орналасқандары бар бірнеше жаңа инсталляцияларды қамтыды. 2019 жылы Жақындағы өнер мұражайында «Ойлау / Ойламау» атты көрме өтті. Ол 12 ақпаннан 2 мамырға дейін жалғасты және бірнеше инсталляцияларды ұсынды.