Кіріспе

1599 жылғы Самуэль Даниэльдің өлеңі "Musophilus" – Самуэль Даниэльдің 1599 жылы алғаш рет "Poetical Essays" жинағында жарияланған ұзын өлеңі. Даниэльдің ең ерекше туындыларының бірі саналатын бұл өлең, сарай адамы мен ғылымға бейім адам арасындағы әңгіме түрінде жазылған. Ол білімді, әсіресе поэзия арқылы алынатын білімді жалпы түрде қорғайды, сондай-ақ оның кемелді сарай адамын немесе белсенді адамды тәрбиелеудегі маңызды құрал екенін көрсетеді. Бұл өлең Фулк Гревиллге арналған.

Мәтіндік тарихы

Даниель алғаш рет 1599 жылы «Поэтикалық эсселер» атты еңбегінде «Мусофил» өлеңін жариялады. 1601/1602 жылдары өлең қайтадан басылып шықты, тек пунктуация сияқты екіншілік өзгерістер мен соңғы үш строфаны алып тастаудан басқа, өлеңнің көлемі 1002 жолдан 984 жолға дейін қысқарды. Алайда, 1607 жылы жарық көрген мәтінде сөздер мен ырғаққа қатысты жиі түзетулермен қатар, шамамен 200 жолға жуық кесілген үлкен өзгерістер де болды. 1611 жылғы басылымда Фулк Гревиллге арналған жаңа арнау өлеңі қосылды, ол барлық басқа басылымдардағы оған арналған арнау сонетін алмастырды. Қазіргі редакторлар осы түзетулерге сынды көзбен қарап, оларды «бұзушылықтар» деп, «өлеңді дерлік толыққанды жойды» немесе, дипломатиялық тұрғыдан айтқанда, «әрқашан да өлеңге тиімді болмады» деп сипаттайды. 1623 жылы жарық көрген «Толық жинақ» 1601 жылғы нұсқаға оралды. Барлық қазіргі заманғы басылымдар 1599 жылғы мәтінді (Спраг; Хиллер және Гроувз) немесе 1623 жылғы мәтінді (Гросарт; Химелик) негізгі мәтін ретінде пайдаланады.

Версификация

Поэма Спенсерлік арнау сонетімен басталады: 14 тармақты иамбикалық пентаметрде ABAB BCBC CDCD EE рифмасымен. Поэманың өзі толыққанды иамбикалық пентаметрде жазылған, рифмалар әртүрлі строфаларды құрайды. 118 строфа (поэманың 2/3-інен астам) 6 тармақты ABABAB рифмалы строфалар. Олармен бірге 14 октава римасы ABABABCC, 4 Венера мен Адонис строфасы ABABCC және бір ғана батырлық квартейн ABAB рифмасы кездеседі. Бұл рифма схемаларын октава римасы строфасының алғашқы 4, алғашқы 6, соңғы 6 және барлық 8 тармағы ретінде қарастыруға болады. Соңында, 727-880 тармақтары 51 үшінші римадан (ABA BCB CDC) тұрады, соңғы риманың орталық римасын аяқтау үшін 1 соңғы тармақпен (YZY Z). Мұндай ерекше құрылым да басқа строфалармен сәйкес келеді: егер оны 6 тармақты строфа ретінде қарастырсақ (қазіргі басылымдардағыдай), ABABCB рифма схемасы поэманың негізгі строфасынан бір рифмамен ғана ерекшеленеді, ал аралас C келесі строфаға байланысты рифманы қамтамасыз етеді. Бұл рифма схемаларының қатынастары төменде кестеде көрсетілген, өйткені Филокосм (Мусофилдің күмәнданушы әңгімелесушісі) поэзияның практикалық мәнін сұрап, диалогты бастайды. Мусофил, бірінші строфа (октава римасы) НЕМЕСЕ АЛТЫ ТР×2 БҚ БВ&А Сен, Мусофил, осылай бекерге A A A A Өміріңнің құнды күндерін өткізесің, B B B B Ақылыңды шаршатып, еш нәтижеге жете алмайсың A A A A Тек мақтаудың құр бекер түтінін алу үшін, B B B B B Енді, осы әрекетті әлем тыңдай алмайды, A A C A Ескі әндердің уақтысыздағы музыкасын, B B B B Осыдан өзге қуаныштар, өзге тілектер C C Осы зиялылылық іздейтін заманға қажет. C C

Алғашқы басылымдар

Бұл тізімде Даниялдың өмірінде жарық көрген төрт басылым (біреуі қайта басылған) және оның өлімінен кейін Даниялдың баспагері, жақын досы және мұрагері Саймон Ватерсон, сондай-ақ Даниялдың інісі Джонмен бірге жарық көрген 1623 жылғы "Толық еңбектер" жинағы келтірілген.