Кіріспе

Мистер Томпкинс кітаптарының ойдан шығарылған кейіпкері (1940–1967)

Мистер Томпкинс – физик Джордж Гамовтың төрт ғылыми-көркем кітаптар сериясының басты кейіпкері. Кітаптар мырза Томпкинстің физикалық тұрақтыларының нақты әлемдегіден өзгеше мәндерге ие балама әлемдерге кіретін армандар сериясы ретінде құрылған. Гамов осы өзгерістерді қазіргі ғылыми теорияларды түсіндіру үшін пайдалануды көздейді. Мистер Томпкинстің оқиғасы банк демалысы күнінің түстен кейін салыстырмалылық теориясы бойынша лекцияға қатысуды шешкенде басталады. Лекция оның күткеннен гөрі аз түсінікті болып шығады. Ол ұйықтап, жарық жылдамдығының бір метр ғана болатын арман әлеміне кіреді. Бұл оған өтетін велосипедшілердің айқын Лоренц-Фицджеральд жиырылуына ұшырайтынын көрсетеді. Мистер Томпкинс лекция оқыған профессормен танысады және ақырында профессордың қызы Модқа үйленеді. Кітаптың кейінгі тараулары атом құрылымын (Мистер Томпкинс уақыт өткізгіш электрон ретінде болады, позитронмен кездескенде жойылған кезде санасына оралады) және термодинамиканы (профессор термодинамиканың екінші заңы мен құмар ойындарға қатысты бейімділік арасындағы аналогияны түсіндіреді, ал Максвелл демоны Модтың арманының бірінде оған танысып, екінші заңның жергілікті кері бұрылуымен шатастырып алады) қарастырады. Мистер Томпкинстің әріптері 'C. G. H.' – с (жарық жылдамдығы), G (гравитация тұрақтысы) және h (Планк тұрақтысы) дегенді білдіреді. Олар үйленгеннен кейін Мод оны 'Сирил' деп атайды. Кейінгі кітаптарда биология және кеңістік туралы ілгері теориялар талданды. 2010 жылы Джордж Гамовтың ұлы Игорь және суретші Скорпио Стил «Мистер Томпкинстің оқиғалары» атты он томдық комикс сериясының бірінші томын жарыққа шығарды. Мұнда Томпкинс Альберт Эйнштейннен салыстырмалылық теориясы, Мари Кюриден радиоактивтілік және Эрнест Резерфордтан атом құрылымы туралы біледі. Томпкинстің Чарльз Дарвин, Грегор Мендель және Джеймс Уотсонмен кездесетін екінші томы 2011 жылдың шілдесінде жарық көрді. Бас белдеудегі 12448 Мистер Томпкинс астероиді оның құрметіне аталған. 2017 жылғы химия саласындағы Нобель сыйлығының ғылыми негізі Мистер Томпкинстің «Өзінің ішінде» деген сөзімен басталады. Акрон университеті профессор Алан Невилл Генттің қатысуымен осы әңгімені бейнелеуге түсірді, оны YouTube-та қарауға болады: мұнда.